පහත උපුටා ගැනීම්, 2009 සැප්තැම්බර් 16, දිවයින, සරසවි උයන අතිරේකයෙනි.
” ඕනෑම සාහිත්යකරුවකු සම්ප්රදාය දැන ගෙනයි සාහිත්යකරණයේ නියෑළිය යුත්තෙ”
ඡායාරූපය දිවයින, සරසවි උයන අතිරේකයෙනි
“යමෙක් සාහිත්යයේ නිරත වෙන්නට අදහස් කරනවා නම් ඔහු බටහිර නවකතාවේ සිට සහ සිංහල සාහිත්යයේ මුල සිට හැදෑරිය යුතුයි “
පැරැණි සංස්කෘත විචාරකයනුත් මේ ගැන කියා තිබෙනවා. ඔවුන් කියනවා කලා නිර්මාණයේ නීති තුනක් තිබෙනවා කියල. එකක්, සහජයෙන් එන සාහිත්ය ලැදියාව. දෙවැන්න සතතාභ්යාසය. ඒ කියන්නෙ වෙනත් කලාකරුවන් කළ කලා නිර්මාණ ඇසුරු කරමින් නිරන්තර අභ්යාසය. ඊළඟට ව්යුත්පත්තිය. එනම් බොහෝ කොට හැදෑරීම, දැන ගැනීම. Education. උදාහරණයකට මම අද උදේ “ශාරංගධර” කියා සංගීතය ගැන මධ්යකාලීන යුගයේ ලියෑවුණු පොතක් කියවමින් සිටියා. ඒ පොතේ කියනවා ගේය පද රචකයා දැන ගත යුතු විෂය විසි හතක් ගැන. යමෙක් සාහිත්යයේ නිරත වෙන්නට අදහස් කරනවා නම් ඔහු බටහිර නවකතාවේ සිට සහ සිංහල සාහිත්යයේ මුල සිට හැදෑරිය යුතුයි. ඒ හැදෑරීම තුළින් අර සම්ප්රදාය ඔහුගේ ස්නායු පද්ධතියට ආවාමයි කාව්යාත්මක විධියට ඔහුට යථාර්ථය ග්රහණය කර ගත හැක්කේ. දැන් අපේ නවකතාකාරයො මේ සම්ප්රදාය දැන ගෙන තිබෙනවාද? බටහිර නවකතා කියවා තිබෙනවාද? සිංහල චිරන්තන සම්භාව්ය සාහිත්යය කියවා තිබෙනවාද? හැබැයි සරච්චන්ද්ර, ගුණදාස අමරසේකර, මාර්ටින් වික්රමසිංහ වැන්නන් දෙස බැලුවාම ඔවුන් ඒ සම්ප්රදාය හදාරා තිබෙනවා.
අද ඔය සම්මාන දිනා සිටින ලේඛකයන්ගෙන් ඔවුන් කියැවූ බටහිර සාහිත්ය කෘති ගැන අහන්න. පැරැණි සිංහල සම්භාව්ය සාහිත්ය කෘති ගැන අහන්න. කිසි දෙයක් දන්නෙ නැහැනෙ. ඉංග්රීසි දන්නෙත් නැතුව පාලි – සංස්කෘතික භාෂා දන්නෙත් නැතුව ඒ සියලු දේ අද ඉවරවෙලානෙ. පැරැණි සිංහල සාහිත්යය තියා වර්තමාන සිංහල සාහිත්යයවත් ඔවුන් දන්නේ නැහැ.
” “ගම් පෙරළියෙන්” ඒ ජීවන ක්රමයට පාදක වූ කරුණාව, මෛත්රිය, ඥාති මිත්ර සබඳතා, උපේක්ෂාව ආදී සියලුදේත් විනාශ කර දමා හුදෙක් මුදල් ඉපැයීමේ ධනවාදී ක්රමයක් ස්ථාපනය කරන අයුරු ඉන් පෙන්වනවා”
“ගම් පෙරළියෙන්” ඇත්තටම කියන්නෙ ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ එක්තරා සන්ධිස්ථානයේදී ඇති වූ විශාල සමාජ විපර්යාසයක් ගැනයි. ඒ සමාජ විපර්යාසයට “ගම් පෙරළියෙන්” හේතූත් පෙන්වනවා. බටහිර ධනවාදය මෙරට එවකට තිබූ වැඩවසම් සමාජය ඇතුළට කාගෙන ගොස් ඒ ජීවන ක්රමය විනාශ කර දැමීම පමණක් නොවෙයි, ඒ ජීවන ක්රමයට පාදක වූ කරුණාව, මෛත්රිය, ඥාති මිත්ර සබඳතා, උපේක්ෂාව ආදී සියලුදේත් විනාශ කර දමා හුදෙක් මුදල් ඉපැයීමේ ධනවාදී ක්රමයක් ස්ථාපනය කරන අයුරු ඉන් පෙන්වනවා.
“පරිවර්තන සාහිත්ය කෘතියක් හරියට කරන්න නම් කෙනකුට භාෂා දෙකම ගැන මනා පරිචයක් තියෙන්නෙ ඕන”
පරිවර්තන සාහිත්ය කෘතියක් හරියට කරන්න නම් කෙනකුට භාෂා දෙකම ගැන මනා පරිචයක් තියෙන්නෙ ඕන. එපමණක් නොවෙයි. ඔහු කවියෙක්, සාහිත්යකාරයෙක් වෙන්නත් ඕන. එහෙම මිනිස්සු අපට නැහැ. එහෙම හිටපු එක් පරිවර්තකයෙක් මම දන්නවා. ඒ, ඒ. පී. ගුණරත්න.
“මෙවලම් පරිවර්තකයෙක් ……නිර්මාණාත්මක පරිවර්තකයෙක් නෙවෙයි”
මෙවලම් පරිවර්තකයෙක් ……නිර්මාණාත්මක පරිවර්තකයෙක් නෙවෙයි. හුදෙක් කතාව පරිවර්තනය කරන්නෙක්.
ඉස්සෙල්ලා පරිවර්තකයා සාහිත්යකාරයෙක් වෙන්න ඕනෙ.
“අපට කවදාවත් දේශීය චින්තනයක් තිබුණෙ නැහැ”
අපට කවදාවත් දේශීය චින්තනයක් තිබුණෙ නැහැ.. ඉන්දියාවෙන් ආපු චින්තනයක් අපට තිබුණෙ. බුද්ධාගම ආවෙත් අපට ඉන්දියාවෙන්. දැන් සාහිත්ය කලා යනාදිය අපට බුද්ධාගමෙන් ආවෙ නැහැනෙ. ආවෙ සංස්කෘතවලින්.
“බෞද්ධාගම තුළ බොහෝ කලා ප්රතික්ෂේප වෙනවා”
බෞද්ධාගම තුළ බොහෝ කලා ප්රතික්ෂේප වෙනවා. සංගීතය, නැටුම් බෞද්ධාගම තුළ හඳුන්වන්නේ ගර්හිත කලා වශයෙන්. චිත්ර කලාවට පමණයි බෞද්ධාගම තුළ ඉඩක් තිබුණේ
“මීට අවුරුදු පණහකට ඉස්සෙල්ලා මෙරට සාහිත්යයේ ඉහළ මට්ටමක් තිබුණා”
මීට අවුරුදු පණහකට ඉස්සෙල්ලා මෙරට සාහිත්යයේ ඉහළ මට්ටමක් තිබුණා. බොහෝවිට සාහිත්යය නිර්මාණය කළේ ත්රිභාෂික උගත්තු. එකල සාහිත්යකරුවන්ගේ භාෂාව පිරිහිලා තිබුණෙ නැහැ. අද තියෙන භාෂාවෙන් එදා ලිව්වා නම් කවුරුවත් ඒ පොත් පිළිගන්නේ නැහැ. ඒ නිසා එදා දුන්නු සම්මානවලත් හොඳ මට්ටමක් තිබුණා.
ඉස්සෙල්ලාම සාහිත්ය මණ්ඩලයේ සභාපතිව සිටියේ කිරිවත්තුඩුවේ පඤ්ඤාසාර හාමුදුරුවො. උන්වහන්සේ විද්යංලාකාර පිරිවෙනේ නායක හාමුදුරුවෝ. පාලි, සංස්කෘත, ප්රකෘත දන්නා මහා ඉහළ පණ්ඩිත හාමුදුරුවරු නමක්. උන්වහන්සේ නවකතා විවේචනය කරන්න ගියේ නැහැ. සාහිත්ය මණ්ඩල සභාපති පුටුවේ වාඩිවෙලා හිටියා. ඒත් දැන් ඒ පුටුවල ඉන්නේ කවුද?
“ඉංග්රීසි භාෂාව නැති කළේ නැද්ද? ප්රාචීන භාෂා නැති කළේ නැද්ද? නැති කළාම මොක්කුද එන්නෙ? පුස්සො’
ඉංග්රීසි භාෂාව නැති කළේ නැද්ද? ප්රාචීන භාෂා නැති කළේ නැද්ද? නැති කළාම මොක්කුද එන්නෙ? පුස්සො.
හේතුව පරිහානිය. බලන්න, අපේ පාසල් අධ්යාපනයෙන් සම්භාව්ය සිංහල සාහිත්යය නැති කළේ නැද්ද? ඉංග්රීසි භාෂාව නැති කළේ නැද්ද? ප්රාචීන භාෂා නැති කළේ නැද්ද? නැති කළාම මොක්කුද එන්නෙ? පුස්සො. පුස්සො තමයි විචාරකයො වෙන්නෙත්, නවකතා ලියන්නෙත්, කෘති විනිශ්චය කරන්නෙත්a.
මෙබඳු තකතිරු දේ වලින් තමයි පුවත්පත් සිරස්තල හැදෙන්නෙ. ඔබ ව්ලැදිමීර් නබකොව්ගේ ලොලීටා කියවීමේ මහැඟි සතුට කිසිදා ලබා නැති වුවත් ඔබ එහිවන අපකිර්තිමත් වස්තු විෂය ගැන දන්නවා. මැදි වයසේ සිටින හම්බර්ට් හම්බර්ට් ඔහුගේ 12 වියැති සුළු දියණිය, සිඟිති දිය කිඳුරිය ඩොලරස් හේස්, විසින් ප්රේමයෙන් මුසපත් කරනු ලබනවා. ලොලීටා, යෙදුමක් ලෙසට උත්කර්ශනය ලැබ ඇති දුර්ලභ ග්රන්ථනාමයන් අතරින් එකක්. 
