මහජන සහ පෞද්ගලික පරිමණ්ඩලය – හනා ආරන්ඩ්ට්

ලොව ශ්‍රේෂ්ඨතම චින්තකයන්ගෙන් කෙනෙකු ලෙස හඳුන්වනු ලැබෙන හනා ආරන්ඩ්ට් තම ජීවිතය කැප කළේ නූතනත්වය යටතේ මානව කර්තෘකභාවයත් දේශපාලන නිදහසත් අහිමිවීම පිළිබඳ ගැටලුව විග්‍රහ කරන්නටය. මේ වනවිට දේශපාලන සහ සමාජීය න්‍යායේ සම්භාව්‍ය කෘතියක් ලෙස සැළකෙන 1958 දී පළමු වරට පළ කළ The Human Condition කෘතිය ආරන්ඩ්ට් ගේ ප්‍රධාන න්‍යායික කෘතිය ලෙස සැලකෙයි. බොහෝ දෙනාගේ එකඟත්වයට යටත් විය යුතු ප්‍රායෝගික දේශපාලන කටයුතු කවරදාකවත් තනි පුද්ගලයෙකුගේ න්‍යායාත්මක සළකාබැලීම්වල හෝ මතයෙහි හෝ නිශ්චය විය නොහැකිබව ඇය කියා සිටියාය. නූතනත්වය යටතේ මානවයාට අහිමිව ගිය දේශපාලන ක්‍රියාවේ යෙදීමේ හැකියාව යලි ස්ථාපිත කරනු වස් ඉපැරණි ග්‍රීකයන්ගෙන් ඊට ආභාෂය ලබාගැනීමට ඇතන්ස් නුවර පැවති පුරවැසි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙත හැරුණු ඇය ඒ ඇසුරෙන් න්‍යාය ගැන්වූ මහජන පරිමණ්ඩලය සහ පෞද්ගලික පරිමණ්ඩලය අතර ග්‍රීකයන් දුටු වෙනස පිළිබඳ ඉදිරිපත් කරන විග්‍රහය ඇතුළත් The Human Condition කෘතියේ “The Public and the Private Realm” නමැති දෙවැනි පරිචේඡ දයේ සංක්ෂිප්ත අනුවර්තනයකි, පහත පළවන්නේ.

…………………………..

සුළු පිරිසක් වූ ’සමානයන්’ට අයිතිව සිටීමෙන් අදහස් කෙරුණේ, යමෙකුගේ සාම්‍යයන් (peers) අතර ජීවත් වීමට අවසර ලැබ සිටීමයි. නමුත්, මහජන පරිමණ්ඩලයට, එනම් පුරවර රාජ්‍යයේ (polis) මහජන පරිමණඩලය ගත් කල එය පුරා පැතිර තිබුණේ, උග‍්‍ර ලෙස විසංවාදී ජීවගුණය (agonal spirit) කි. එතුළ හැම කෙනෙකුටම නිරතුරුවම තමා අන් සියලු දෙනාගෙන්ම විශේෂ කොට පෙන්වීමට, අද්විතීය කි‍්‍රයා හෝ සාධනයන් මගින් තමා සියල්ලන්ම අතුරෙන් විශිෂ්ටයා බව පෙන්වීමට සිදුව තිබුණි. වෙනත් වචනවලින් කියන්නේ නම්, මහජන පරිමණ්ඩලය වෙන් කොට තිබුණේ පුද්ගලභාවය (individuality) වෙනුවෙනි. සැබැවින්ම සහ හුවමාරු කල නොහැකි ලෙස ‘තමන් කවුද?’ යන්න පෙන්නුම් කිරීම සඳහා මිනිසුන්ට තිබූ එකම ස්ථානය මෙයයි. යුක්තිය පසිඳලීම, ආරක්ෂාව, සහ මහජන කටයුතු පරිපාලනයෙහි බර පොදුවේ දරන්නට හැම කෙනෙකුම අඩු වැඩි වශයෙන් කැමැත්ත දැක්වූයේ, ‘තමන් කවුද?’ යන්න ප‍්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා තිබූ මෙම අවස්ථාව වෙනුවෙන් සහ ඔවුන් සියල්ලටම ඊට අවකාශය ලබාදුන් දේශපාලන සංවිධානයක්, ආණ්ඩුවක් හදාගත් පුරවැසියනට ඇති ඇල්මත් වෙනුවෙනි.

ඉතිරිය සඳහා මෙහි බලන්න ‘කතිකා‘ මංගල කලාපය

Advertisements