රනිල්ගේ ක‍්‍රමය කුමක්ද? කේ. ඩබ්ලිව්. ජනරංජන

රනිල්ගේ ක‍්‍රමය කුමක්ද? කේ. ඩබ්ලිව්. ජනරංජන

vvb

මීළඟ ජනාධිපතිවරණයකදී පොදු වැඩපිළිවෙලක් යටතේ පොදු අපේක්‍ෂකයකු ඉදිරිපත්කොට පුළුල් සහායක් ලබාගෙන විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමය අහෝසි කළ යුතුයැ’යි ඉදිරිපත්ව ඇති පුරවැසි ඉල්ලීම නොනැවතී ඉදිරියට යයි. ආණ්ඩු පක්‍ෂය, ඇත්ත වශයෙන්ම ජනාධිපතිතුමා, තවමත් ඉන්නේ විධායක ජනාධිපතිධුරය මේ අයුරින්ම තවදුරටත් පවත්වාගත යුතුය යන ස්ථාවරයේය. නැතිනම්, දැවැන්ත දේශපාලන වන්දියක් ගෙවා 18වැනි සංශෝධනයක් නීතිගත කරගන්නේ නැත. අනෙක් අතට විධායක ජනාධිපතිධුරයේ අවුරුදු 9ක රස බැලූ ඔහු දැන් ඒ සියල්ල අත්හැර දැමීමට තරම් උපේක්‍ෂාසහගත වී ඇතැ’යි හිතන්නට කිසිම සාධාරණ හේතුවක්ද නැත. යම් හෙයකින් පිටතින් පැමිණෙන බලවත් පීඩනයක් හමුවේ විධායක ජනාධිපතිධුරය ඉවත්කිරීමට ඔහු හිත හදාගත්තත් ඒ මීළඟ ජනාධිපතිවරණයේදී නොවේ. තමන්ට බලය නැතිවනු ඇතැ’යි පැහැදිලිව පෙනෙන අවස්ථාවකදීය.

එහෙත් පුරවැසි ඉල්ලීම නම් මේ එක්කෝ විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමය සඳහාම තවත් ජනාධිපතිවරණයක් නොතැබිය යුතු බවය. එනම්, මේ ආණ්ඩුව විසින්ම විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමය අහෝසි කළ යුතු බවය. නැතහොත් මේ අවසාන ජනාධිපතිවරණය ලෙස ගෙන, ඉන්පසු එම ධුරය අහෝසි කළ යුතු බවය. එනම්, විධායක ජනාධිපතිධුරය අවසන්කිරීම සඳහා මේ ජනාධිපතිවරණයට පොදු වැඩපිළිවෙලක් යටතේ පොදු අපේක්‍ෂකයකු ඉදිරිපත් විය යුතු බව හා ඔහු /ඇය ජයග‍්‍රහණය කිරීමෙන් පසු විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමය අහෝසි කොට නව ආණ්ඩුක‍්‍රම ප‍්‍රතිසංස්කරණවලට යා යුතු බවය. මේ වැඩ පිළිවෙල පිළිබඳව විවිධ වෙනස් අදහස් ඇතිවෙමින් වැඩෙමින් තිබෙන බව ඇත්තය. එහෙත් ඒ සියල්ලේම පොදු ගුණාකාරය වන්නේ විධායක ජනාධිපතික‍්‍රමය අවසන්කිරීමේ අවස්ථාව උදාවී ඇති බවය. ඒ සමගම දැනටත් අවුරුදු විස්සක් සපුරා ඇති ආණ්ඩුව වෙනස්විය යුතු යන අදහසද කැකෑරෙමින් තිබේ. එය නිල්, කොළ පාට බලා ගෙනෙන අදහසක් නොවේ. නිල් කොළ දේශපාලනයට ඇතුළත් නොවන, සමාජයේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය, යහපාලනය, නීතියේ ආධිපත්‍යය, මානව අයිතිවාසිකම් ගැන උනන්දුමත් පුරවැසියාගේ අදහසකි. කවර පක්‍ෂයකින් පත්වන ආණ්ඩුවක් හෝ වේවා දශක දෙකක් පමණ එකදිගට බලයේ සිටීම විසින් රටක ඇතිකරන්නේ සෑම අතින්ම විශාල පරිහානියකි. 1977ට පෙර වසර පහ හයකට වරක් ආණ්ඩු වෙනස් කළ මේ රටේ ජනතාවගේ ජීවිත කාලය තුළ එක් වරක් හෝ දෙවරක් පමණක් ආණ්ඩු මාරු කරන වර්තමානයේ වැනි තත්ත්වයක් ඇතිවීම ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයේ අරුතින් බලවත් ඛේදවාචකයකි. එක් දේශපාලන පක්‍ෂයක් පමණක් දීර්ඝ කාලයක් බලයේ සිටීමේදී ඇතිවන සියලූ ආකාරයේ අපචාරයන්, අපයෝජනයන් 17 අවුරුදු එක්සත් ජාතික පක්‍ෂ පාලන යුගයේදීත්, 20 අවුරුදු වර්තමාන පාලන යුගයේදීත් අපි හොඳින් අත්දැක සිටිමු. ඒ නිසා, විධායක ජනාධිපතිධුරයත්, දීර්ඝකාලීන ආණ්ඩු කිරීමේ ප‍්‍රවණතාවත් වෙනස්කරන්නට දැන් කාලය පැමිණ තිබේ. එහි ආරම්භය එළැඹෙන ජනාධිපතිවරණයේදී පොදු වැඩපිළිවෙලක් ජයග‍්‍රහණය කරවා විධායක ජනාධිපතික‍්‍රමය අහෝසි කිරීමෙන් ආරම්භ කළ හැකියැ’යි දැන් පවතින බලවත් යෝජනාවයි.

ඊට යටත්ව පොදු අපේක්‍ෂකයකු පිළිබඳ අදහස විවිධ හැලහැප්පීම්වලට භාජනය වෙමින්, වාද විවාදවලට භාජනය වෙමින්, පෝෂණය වෙමින් ඉදිරියට යයි. පවතින තත්ත්වය අනුව ඉදිරි ජනාධිපතිවරණයේදී පොදු වැඩපිළිවෙලක් ජයග‍්‍රහණය කරවීමට හැකියාව ඇති එකම අපේක්‍ෂකයාද පොදු අපේක්‍ෂකයා වනු ඇත්තේය. සියලූ දේශපාලන පක්‍ෂ ඒ පොදු වැඩපිළිවෙලට සහාය දුනහොත්, ඉන්පසු එළැඹෙන අවස්ථාව ඒ සියල්ලන්ටම තම නියම දේශපාලන ශක්තිය උරගාබැලීමට අවකාශයක් උදාකරනවා ඇත. පක්‍ෂ ලෙස ගත් විට, ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ තවදුරටත් ප‍්‍රසිද්ධියේ කියන්නේ තමන් පොදු වැඩපිළිවෙලක සිටිනා බවය. ඔවුන්ගේ හිතවත් ‘ලංකා’ පුවත්පත පසුගිය සතියේ ප‍්‍රධාන සිරස්තලය ලෙස යොදාගත්තේ ‘රනිල් ජනාධිපතිවරනය පාවාදෙයි’ යන්නය. එහි ප‍්‍රවෘත්තිය වූයේ පොදු වැඩපිළිවෙලක් සහිත පොදු අපේක්‍ෂකයකු ගැන සමාජයේ සාර්ථක කතාබහක් ඉදිරියට යද්දී තමා ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත්වන බව රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා කීමෙන් එම වැඩපිළිවෙල පාවා දී ඇති බවයි.

රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා දැනටමත් තමා ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත්වන බව කියයි. එහෙත් එක්සත් ජාතික පක්‍ෂය තවමත් ඒ ගැන කිසිම තීන්දුවක් ගෙන නැත. ජනාධිපතිවරණයට ඉදිරිපත් වුවත්, වික‍්‍රමසිංහ මහතාට ජයග‍්‍රහණය කළ හැකිවේදැ’යි යන්න පක්‍ෂයේ ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ගේ සිට කනිෂ්ඨයන් දක්වාම තිබෙන පොදු ප‍්‍රශ්නයක් බව ඒ අතර පැහැදිලිව දක්නට ලැබේ. එම තත්ත්වය කෙසේ වුවත්, රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා කියන්නේ තමා පත්වුවහොත් විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමය අහෝසි කරන බවයි. එහෙත් අහෝසිකොට ඇති කරන්නේ කුමන ක‍්‍රමයක්දැ’යි ඔහු කිසිවිටෙක නොකියයි. පක්‍ෂයටද මේ වනතුරු ඒ ගැන කිසිම ස්ථාවරයක් නැත. විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමය අහෝසි කිරීම, එහි බලය අඩුකිරීම වැනි හුදු යෝජනා දෙක තුනක් ඉදිරියට දමාගෙන මහජනතාවගෙන් ඒ ගැන ඇසිය යුතුයැ’යි කියන කෛරාටික ස්ථාවරයේය අද එජාපය සිටින්නේ.

ජනවාර්ගික ගැටලූවට විසඳුම් යෝජනා කිරීමට ආණ්ඩුව පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාවක් පත්කොට කීවේ, විසඳුම එම කාරක සභාවේදී සාකච්ඡුාකොට තීරණය කළ යුතු බවය. එහෙත් ඒ ගැන එජාපයේ ස්ථාවරය, කාරක සභාවට එන්නට නම්, ජනවාර්ගික ගැටලූව පිළිබඳ ආණ්ඩුවේ ස්ථාවරය හා ආණ්ඩුවේ විසඳුම් මුලින්ම ජනතාවට කිවයුතු බවයි. ඒ තර්කයම ජනාධිපතිධුරයටද ආදේශ කළහොත්, ජනතාවගෙන් අසන්නට පෙර එජාපය ජනාධිපති ක‍්‍රමය ගැන සිය යෝජනාව එළියට දැමිය යුතුයැ’යි කිව හැකිය. එහෙත් අනුන්ට අභියෝග කරන ඔවුහු එය තමන් වෙත හරවාගැනීමට උනන්දුවක් නොදක්වති.

පක්‍ෂය ස්ථාවරයක් නොගන්නා බවක් පෙනෙන නිසා සහ රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා ජනාධිපතිවරණයට තරග කරනවායැ’යි තනිවම කියන නිසා තමන්ගෙන් විමසන්නට පෙර ඔහුගේ ස්ථාවරය කුමක්දැ’යි කියා ඇසීමට අයිතියක් රටේ ජනතාවට තිබේ. එහෙත්, ඔහු විවිධ අවස්ථාවලදී කියන දෙයින් නම් පෙනෙන්නේ මුළුමනින්ම විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමය අහෝසි කිරීමේ තත්ත්වයට නොගොස්, බලතල අඩුකොට එය පවත්වාගැනීම ඔහුගේ පළමු කැමැත්ත වන බවය. නැතිනම් මහජන ඡුන්දයෙන් තේරීපත්වන රාජ්‍ය නායකයකු සහිත ක‍්‍රමයකට ඔහු කැමැත්තක් දක්වන බවය. මේ දිනවල විවිධ වේදිකාවල ඔහු දක්වන අදහස්වල යටි පෙළ අරුත එයයි.

2010 ජනාධිපතිවරණයට පෙර ජූලි මාසයේ ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්‍ෂ, මේ අදහස ගැනම කතාකරන්නට රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා අරලියගහ මැඳුරට කැඳෙව්වේය. එහිදී පැවැති සාකච්ඡුාවකින් පසු දෙදෙනාම ‘විධායක අගමැතිධුරය’ නමැති දෙයකට එකඟ වූ බව මාධ්‍ය වාර්තා කළේය. එනම්, ජනාධිපතිධුරය අහෝසි කොට, නමුත් මහජන ඡුන්දයෙන් ‘අගමැතිවරණයකදී’ පත්කරගන්නා රාජ්‍ය නායකයකු රටට ඇතිකර ගැනීමය. ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ අසුන්ගනියි. එහෙත් පත්වන්නේ මහජන ඡුන්දයෙනි. දැන් නැවතත් රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතාගේ අදහස්වලින් එළියට එන්නේ ඒ ක‍්‍රමයේ රාජ්‍ය නායකයෙකි.

ධුරයේ බලතල අඩුකොට පවත්වාගෙන යන ජනාධිපතිධුරයක් විධායක ජනාධිපතික‍්‍රමයේම අවතාරයක් මිස අන් යමක් නොවේ. ඒ නිසා ඒ අදහස මුළුමනින්ම ප‍්‍රතික්‍ෂෙප කළ යුතුය. ඊළඟට ඉදිරිපත්ව ඇති, මහජන ඡුන්දයෙන් ඍජුවම තේරී පත්වන අගමැතිවරයකු හෝ වෙනත් නමක් ඇති රාජ්‍ය නායකයකු පිළිබඳ අදහසද විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමයේම තවත් අවතාරයක් විනා අන් කිසිවක් නොවන බව පැහැදිලිව කිව යුතුය. එනම්, කෙතරම් පාර්ලිමේන්තුවට වගකියනවාය, උත්තර දෙනවාය කියා කීවද, මහජන ඡුන්දයෙන් ඍජුව තේරී පත්වන අගමැතිවරයකු ආකෘතියක් වශයෙන් ක‍්‍රියාත්මක කරන්නේ විධායක ජනාධිපති ක‍්‍රමයක්ම බවය.

ජනාධිපතිවරයකු හෝ අගමැතිවරයකු පාර්ලිමේන්තුව තුළින් නොව මහජන ඡුන්දයෙන් ඍජුව තේරී පත්වන විට අනිවාර්යයෙන්ම පාර්ලිමේන්තුවට වඩා ඉහළට ඔහු ඔසොවා තැබීමක් සිදුවෙයි. ඔහු නිතරම විශ්වාස කරන්නේ තමා ඍජු මහජන බලයේ නියෝජනයක් ලෙසය. ඒ මහජන බලය විසින් සිතුවක් කරන්නට තමාට බලයක් ලබාදී ඇති බවය. ඒ නිසා පාර්ලිමේන්තුව තවදුරටත් ඔහුට වැදගත් නොවේ. නොඑසේ නම් ඔහුට පාර්ලිමේන්තුව යනු තම හිතුවක්කාර බලයට යටත්, ඒ බලයට රිසි සේ හැසිරවිය හැකි බෙලහීන ආයතනයක් පමණි. වචනවලින් කුමක් සඳහන් වුවද ප‍්‍රායෝගිකව ඔහු පාර්ලිමේන්තුවට වගනොකියයි. උත්තර නොදෙයි. පාර්ලිමේන්තුවේ වෙනස්වන දේශපාලනික තත්ත්වයන් සමග නොඈඳෙයි. ඊට ප‍්‍රතිචාර නොදක්වයි.

අනෙක් අතට අගමැතිවරණයකින් පත්වන අගමැතිවරයකුගේ ධුර කාලය හා පාර්ලිමේන්තුවේ ධුර කාලය අතර එකිනෙක මත රඳාපවතින කිසිම සම්බන්ධයක් නැත. දැන් පවතින ක‍්‍රමයද ඊට මුළුමනින්ම සමාන ය. ජනාධිපතිවරයාගේ ධුරකාලය සහ පාර්ලිමේන්තුවේ ධුරකාලය එකිනෙකට සම්බන්ධයක් නැතිව පවතියි. මේ නිසා ජනාධිපතිවරයකු ධුරයේ රැුඳී සිටිද්දී පාර්ලිමේන්තුව මාරු විය හැකිය. පාර්ලිමේන්තුව ධුරකාලය තුළදී ජනාධිපතිවරයකු මාරුවිය හැකිය. එහිදී සිදුවන්නේ කුමක්ද? ජනාධිපතිවරයා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේදී තම පක්‍ෂයේ ජයග‍්‍රහණය වෙනුවෙන් සම්පූර්ණ රාජ්‍ය බලයම යෙදවීමයි. එසේම, පාර්ලිමේන්තු බලය හිමි පක්‍ෂය තම ජනාධිපති අපේක්‍ෂකයා වෙනුවෙන් ආණ්ඩුවේ සියලූ බලය හා රාජ්‍ය සම්පත් යෙදවීමයි. මේ බලය අයුතු ලෙස යොදාගැනීම පාලනය කිරීම අතිශය අපහසු කාර්යයකි.

ඊට වෙනස් ව වෙස්ට්මිනිස්ටර් ආකෘතියේ පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩු ක‍්‍රමයක් තුළ අගමැතිවරයා විධායක බලතල හොබවන නමුත්, ඔහු නිරන්තරයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ සාමාජිකයෙකුව හිඳියි. එම පද්ධතියේම කොටසක්ව ක‍්‍රියාකරයි. පාර්ලිමේන්තුවේ දේශපාලන ගතිකයන්ට ප‍්‍රතිචාර දැක්වීමට ඔහුට සිදුවෙයි. බහුතරයේ කැමැත්ත මත ධුරය දරන නිසා බහුතරය වෙනස්වීමෙන් ඔහුගේ ධුරයද අභියෝගයට ලක්වෙයි. අනෙක් අතට, කිසියම් අවස්ථාවකදී ඔහු ධුරයෙන් ඉවත්කිරීමට පාර්ලිමේන්තුව අනුගමනය කළයුතු ක‍්‍රියා පිළිවෙත සරල හා ප‍්‍රායෝගිකය. (එසේ වූ පමණින් ලෝකයේ පාර්ලිමේන්තුවල අගමැතිවරයා සතියකට එකකු බැගින් මාරුකරන සම්ප‍්‍රදායයක් පවතින්නේ ද නැත.* අන් ලෙසකින් කිවහොත් පාර්ලිමේන්තු ක‍්‍රමයක් තුළ බිහිවන අගමැතිවරයකු සිය බලය අනිසි ලෙස ක‍්‍රියාත්මක කිරීම වැළැක්වීම සඳහා යෙදිය හැකි සංවරණයන් හා තුලනයන්ගේ කාර්යක්‍ෂමතාව සාපේක්‍ෂව වැඩි ය.

එනිසා විධායක ජනාධිපතිධුරය අහෝසි කොට දැනට පිළිගත හැකි හොඳම පිළිවෙත වන පැරණි පාර්ලිමේන්තු ක‍්‍රමයට ආපසු යනවා විනා පාර්ලිමේන්තුව තිබියදී වෙනත් බල උල්පතකින් නිර්මාණය වන තවත් නායක ධුරයක් ඇතිකිරීමෙන් මහජන පරමාධිපත්‍යයට හානි සිදුවන බව අප තේරුම් ගත යුතුය. රනිල් වික‍්‍රමසිංහ මහතා සිටින්නේ එම ස්ථාවරයේ නම් ඔහුගේ අදහස කිසිසේත් මේ මොහොත් මහජන අපේක්‍ෂාවන් සමග ගැළපෙන්නේ නැත. ඔහු සිටින්නේ ඊට වෙනස් ස්ථාවරයක නම්, ඒ ක‍්‍රමය ගැන එළිදරව් කොට ඒ ගැන මහජන සංවාදයකට දැන්වත් පැමිණීම ඔහුගේත් පක්‍ෂයේත් වගකීමයි.

ජාතිකවාදයට සහ අගතියට එරෙහිව ප්‍රබුද්ධත්වයේ ලිබරල් මානවවාදය සහ විචාර බුද්ධිය

ජාතිකවාදයට එරෙහි කතිකාව ජාතිකවාදී කතිකාවේම අන්තවාදී ස්වරූපය ගැනීමේ අවදානම

ස්ට්‍රස්බර්ග් හි කැතීඩ්ර්ල් දේවස්ථානය
ස්ට්‍රස්බර්ග් හි කැතීඩ්ර්ල් දේවස්ථානය ඇතුළත දැක්මක්
නූතන යුරෝපීය ජාතිකවාදී කතිකාව වර්ධනය වන ආකාරය රචනයේ පහත පළවන කොටසින් ෆින්කල්ක්‍රෝත් තව දුර සාකච්ඡා කරයි. මේ ඒ පිළිබඳ කෙටි ප්‍රතිචාරයක් සහ සහ හැඳින්වීමකි.

ෆින්කල්ක්‍රෝත් එම සාකච්ඡාව අරඹන්නේ අගතිය පිළිබඳ ජාතිකවාදී කතිකාව තුළ ඇතිවූ විවාදය ඉදිරිපත් කරමිනි. ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ජර්මානු රොමෑන්ටික්වාදීහු ද ප්‍රබුද්ධත්වයේ භාෂාව තුළ අවමානයෙන් සැළකූ අගතිය පිළිබඳ අදහස පුනරුත්ථාපනය කිරීමට යොමු වූහ.

මෙහි ලා ෆින්කල්ක්‍රෝත් ගේ සාකච්ඡාව න්‍යායිකව ගැඹුරු කරණු වස් ගැඩමර් අගතිය පිළිබඳ ගොඩ නඟන අදහස් සැකෙවින් ඉදිරිපත් කරන්නට අපි කැමැත්තෙමු.

ගැඩමර්
ගැඩමර්
අගතිය පිළිබඳ ගැඩමර්

අගතිය සහ විචාර බුද්ධිය ප්‍රතිපක්ෂයන් ලෙස සැළකීමේ නූතනවාදී ගැටළුවෙන් මිදීමේ මඟක් ලෙස ගැඩමර් ගේ දාර්ශනික අර්ථවිවරණවේදය අගතිය (prejudice) යන පදයෙහි ඇති පූර්ව විනිශ්චය යන අරුත මතු කරගත් බව සඳහන් කරනු වටියි. ගැඩමර්ට (Truth and Method) අනුව අපට වටහා ගැනීමට තිබෙන දෙයට අප විවෘත කරන්නේ අපේ පූර්ව විනිශ්චයන් මය.

පූර්ව විනිශ්චයන් යනු අපේ පූර්ව අර්ථ විවරණීය පිහිටි බවයි. හෛයිඩෙගර් අවබෝධයේ ‘පූර්ව-ව්‍යුහ‘ එනම් අර්ථවිවරණය කළ යුතු හෝ වටහා ගත යුතු දේ ප්‍රාරම්භක ආකාරයකින් ග්‍රහණය කරගැනීමට ඉඩ සළසන පූර්වාපේක්ෂණ ව්‍යුහයන් යනුවෙන් තම Being and Time කෘතියේ සුවිශේෂ ආකාරයෙන් සම්පාදනය කළේ මෙම අදහසයි. පූර්වාපේක්ෂණ ව්‍යුහයන් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වටහාගැනීම යන්නට හැමවිටම ‘සම්පූර්ණකිරීමේ අපේක්ෂණය‘ක් පටලැවී ඇති බවයි. එනම් වටහා ගත යුතුව ඇති දේ හැම විටම වටහා ගත හැකි දෙයක් එනම් සංගතික සහ එහෙයින් අර්ථවත් වන සමස්තයක් ලෙස සැදුම් ගන්නේය යන සංශෝධනය කල හැකි පූර්වප්‍රස්තුතය හා පටලැවී ඇති බවයි.

අදාළ කරුණකට අපේ පූර්ව විනිශ්චයන් විවෘත වන්නේ එම පූර්ව විනිශ්චයන් ම සංශෝධනය වීමේ හැකියාව ඇති ඒවා වන ආකාරයෙනි. එය හැමවිටමත් වත්මන් සැළකිල්ලන්ට සහ ඵල ප්‍ර යෝජනයන්ට දිශානතිගතව ඇත සහ විවාදයට තුඩු දී ඇති කරුණ සමග සංවාදයට එළඹීමට අපට ඉඩ සළසන්නේ එම වත්මන් සැළකිල්ලන් සහ ඵල ප්‍ර යෝජනයන් ය යන අර්ථයෙන් අතීතයට අයිති පවා හැම අර්ථකථනයක්ම අවශ්‍ය යෙන්ම ‘පූර්ව විනිශ්චයමය‘ වෙයි.

වටහාගැනීමෙහි පූර්වවිනිශ්චයමය ස්වභාවය යන්නෙන් අදහස් වන්නේ අප වටහා ගන්නා හැම විටම අපේ ස්වයං-අවබෝධය සහ විවාදයට තුඩු දී ඇති කරුණ වටහාගැනීම යන දෙකම වටකොට ගන්නා සංවාදයක අප පටලැවී ඇති බවයි.

මෙලෙස දැනුම ලබා ගැනීමේ නීත්‍යානුකූල ප්‍රභවයන් ලෙස අධිකාරය සහ සම්ප්‍රදායේ භූමිකාව පිළිබඳ සාධනීය ඇගයිමට ලක් කිරීමක් ඇතිවීම ගැඩමර් අගතිය පුනරුත්ථාපනය කිරීමේ එක් ඵල විපාකයක් ලෙස සළකනු ලැබේ. වටහා ගත යුතුව ඇති දේ විවෘත කිරීමෙහි ලා ඒවා තීරණාත්මක භූමිකාවක් ඉටුකරන තාක් තරමට සහ එම ක්‍රියාවලියෙහි ලා ඒවාමත් ප්‍රත්‍යක්ෂ වන තාක් තරමට වටහාගැනීමේ සංවාදයෙහිදී අපේ අගතීන්, පූර්ව විනිශ්චයන් පෙරට එයි. එපරිද්දෙන් අපේ අගතීන් අපට විද්‍යාමාන වත්ම ඒවා ඒවායේ වාරය පැමිණි විට ප්‍රශ්න කරණු ලැබීමට ලක් කිරීමෙහි ලා කේන්ද්‍ර ගත විය හැකිය.

ෆින්කල්ක්‍රෝත් ඉදිරිපත් කරන නූතන යුරෝපීය ජාතිකවාදී කතිකාව පිළිබඳ සාකච්ඡාවේදී ප්‍රබුද්ධත්ව ව්‍යාපෘතියේ මතවාදයට ප්‍රතිචාර දක්වන ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ප්‍රංශ සංස්කෘතික ආධිපත්‍යයට ප්‍රතිචාර දක්වන ජර්මානු රොමෑන්තිකවාදීන් ගේද මතවාද පසුබිමෙහි අගතිය සහ විචාර බුද්ධියද, ජාතික සංස්කෘතික ප්‍රභවයන් සහ විශ්වීය වටිනාකම් ද පසමිතුරු ප්‍රතිපක්ෂ ලෙස ගැනීම විමසනු ලැබෙයි.

ජාතික හැඟීම් කිසියම් අවිඥාණක නිර්ණය කිරීමක ප්‍රථිඵලයක් ලෙස එක් පිළක් සොයා ගනිද්දී එය එසේ නොව නිදහස් තෝරාගැනීම පිළිබඳ කාරණයක් යැයි අනෙක් පස විසින් අවධාරණය කෙරෙයි.

එදිනෙදා ජීවිතය සංස්කෘතියේ භූමිය වශයෙන් ගැනීම ජාතිකවාදී දෘෂ්ටියයි. ජාතිකවාදය අවධාරණය කළ තව අදහසක් නම් පොදු ජන මනස සමග බද්ධ වීමේ, ජනපිය ප්‍රඥාවට සමීප වීමේ අවශ්‍යතාවයි.

මේ අදහස් අප දකින පරිදි සම්භාව්‍යවාදයට එරෙහි පශ්චාත් නූතනවාදී කතිකාවද වැළඳ ගැනීම උත්ප්‍රාස ජනකය.

ආගම මානවයන්ට මනසේ ජීවිතය පිළිබඳ ශාපයත් ගෙන ආවේ යැයි විවේචනයක් ක්‍රිස්තියානි දහම ආරම්භයේ සිටම වීය යන්නෙන් කියවෙන්නේ ආරම්භයේදී ප්‍රබුද්ධත්වයට මඟ පෑදුවේ ආගම ය යන්නයි.

ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන්ට අනුව විශ්වීය මානව ස්වභාවයක් මෙන්ම ස්වායත්ත අධ්‍යාත්මික ජීවිතයක් ද විය නොහැක්කකි. මෙම ප්‍රතිවිප්ලවවාදී විවේචනය එල්ල කෙරෙන්නේ ලිබරල් මානවාදය ටය. මිනිසා අයහපතට යොමු කරන්නේ සමාජයයි යන රූසෝවියානු රොමෑන්තිකවාදය ටද ප්‍රතිවිප්ලවවාදී නෑ කමක් තිබේ.

පසු කලෙක පශ්චාත් ව්‍යුහවාදීන් විසංයෝජනය කරන්නේද මෙම ලිබරල් මානවයාය. මුලින් එයට පහර දුන්නෝ ජාතිකවාදීහු ය.

දැන් පශ්චාත් නූතනවාදීන් ජාතිකවාදයට විරුද්ධ වන විට ඔවුන් යළි පෙනී සිටින්නේ ප්‍රබුද්ධත්ව ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන්ද නැත්නම් මිනිසා සහ සමාජය පිළිබඳ නව පශ්චාත් දර්ශනයකටද? කුමක් ද ඒ දර්ශනය හෝ න්‍යාය?

ෆින්කල්ක්‍රෝත් තර්ක කරන පරිදි ජාතිකවාදී කතිකාව මානව පැවැත්මට පසුබිම් වන අවිඥාණක දැනුමත් ඒ ගැන විග්‍රහ කිරීමට අවිඥාණයේ විද්‍යාවන් වන සමාජීය විද්‍යාවනුත් සොයා ගත්තේය. මිනිසා තම ඉතිහාසය විසින් නිශ්චය කෙරෙන්නේය යන්න ද ජාතිකවාදී මතියක් වීය.

මිනිසාට තම භාෂාවට සංස්කෘතියට පෙර විචාර බුද්ධිය සහ සදාචාරමය සත්තාවක් තිබේද?

ජාතික සංස්කෘතිය පිළිබඳ අදහසින් එල්ල වන අභියෝගය ජය ගැනිමට මානව සංස්කෘතිය පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කෙරුණි. “ප්‍රංශ සංස්කෘතියට, ජර්මානු සංස්කෘතියට සහ ඉතාලියානු සංස්කෘතියට පෙර, මානව සංස්කෘතිය තිබේ“ යැයි ප්‍රබුද්ධත්ව චින්තකයන් කියන විට ඉන් අදහස් කෙරෙන්නේ ප්‍රබුද්ධත්වය විසින් මානව සංස්කෘතියක් පිළිබඳ සංකල්පීකරණය කළේය යන අදහස මිස එක් එක් සුවිශේෂ සංස්කෘතීන් ලොව බිහිවීමට පෙර කාලානුක්‍රමික වශයෙන් මානව සංස්කෘතිය බිහි වීය යන්න විය නොහැකිය. ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් බිහිවුණු මානව සංස්කෘතිය පිළිබඳ අදහස වැළඳගන්නට ඇති සූදානම ප්‍රංශ සුවිශේෂ සංස්කෘතියෙන් ඇති කළ එකක් නොවේද?

ෆ්‍රැන්කෝ – ප්‍රෂියානු යුද්ධය, වඩා නිශ්චිතව කියතොත් ජර්මානුවන් විසින් අල්සේස්-ලොරේන් ප්‍රදේශය යටත් කරගනු ලැබීම ජාතිකවාදයේ පදනම පිළිබඳ ආන්දෝලනය යළිත් අවුළුවා ලූයේය. ජනයා අතර ඇතිවන ජාතික හැඟීම් කිසියම් අවිඥාණක නිර්ණය කිරීමක ප්‍රථිඵලයක් ලෙස එක පසක් දුටු අතර අනෙක් පස දුටුයේ එය නිදහස් තෝරාගැනීම පිළිබඳ කාරණයක් ලෙසිනි.

එය නිදහස් තෝරාගැනීම පිළිබඳ කාරණයකි යන්න වෙනුවෙන් පෙනී සිටින පස දැන් තර්ක කරන්නේ ජාතිකවාදයට මූලය විය හැකි සම්ප්‍රදාය සහමුලින්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට නොව සම්ප්‍රදාය සහ තනි මිනිසුන්ගේ සවිඥාණකත්වය පැන නැගීම අතර හිඩැස ක් තිබුණා වුනත් සකස් වූ පසු මානව සත්වයන්ට සිතීමේ හැකියාව තිබුණු බව කියන්නටය. මිනිසා කිසියම් භාෂාවක ඇතුළත වසා දමන්නට පෙර, කිසියම් වර්ගයක සාමාජිකයෙකු වන්නට පෙර, කිසියම් සංස්කෘතියක භක්තිවන්ත අනුගාමිකයෙකු වන්නට පෙර, ඔහු විචාර බුද්ධිමය සහ සදාචාරමය සත්වයෙකි යි මේ පාර්ශ්වය කියයි.

මෙයින් කියන්නේ මිනිසාට පූර්ව සංස්කෘතික පූර්ව භාෂාමය විචාර බුද්ධියක් සහ සදාචාරයක් ඇත යන්නයි. මේ අදහස අප වටහා ගත යුත්තේ කෙසේද?

ෆින්කල්ක්‍රෝත් විග්‍රහ කරන පරිදි මානව ජීවගුණය ආගමේ අනාවරණය කෙරුණු සත්‍යයෙන් සහ ආධානග්‍රාහිත්වයන්ගෙන් නිදහස් කිරීම පුනරුදයේ සිට ප්‍රබුද්ධත්වය දක්වා නූතන යුගය සොයා ගිය අරමුණයි. එහි ප්‍රථිඵලය නම් ස්ථාපිත ඉගැන්වීම් වලින් විමුක්තිය ලැබ මිනිසා විචාර බුද්ධිය ට පමණක් වගකිව යුතු වීය යන අදහසයි.

මිනිසා වැඩිහිටියෙකු ලෙස මෙම විචාර බුද්ධිය අත් පත් කර ගනියි. මිනිසා ළමා වියෙන් වැඩිහිටි බවට පත්ව ඔහු පියාගේ පිහිටෙන් තොරව තමාම සඳහා සිතීමට තමා සූදානම් බව මේ අදහස ප්‍රකාශ කොට සිටියේය.

මහා කවි ගූත

ජර්මානු මහා කවි ගූත මෙම සාකච්ඡාවට අදාළ වන්නේ මෙහිදීය.

ජර්මානු මහා කවි ගූත (Goethe) පළමුව ජාතිකවාදියෙකුව සිට පසුව ජාත්‍යන්තරවාදියෙකු බවට පත්වීය. ගූත ගේ ජාත්‍යන්තරවාදය පිළිගත් ජර්මනියම අවුරුදු පනහකට පසු යළිත් ජාතිකවාදය වැළඳ ගත්තේය.

ගූතට අනුව මිනිසුන් ට සුවිශේෂ පොළොවක මුල් තිබුනත්, එක්තරා කාලයකට සහ අවකාශයකට බැඳුනත්, සුවිශේෂී භාවයේ, සහ ජාතික අර්ථයන් ගෙන් නිර්වචනය කරනු ලැබීමේ ඉරණමින් ගැළවෙන්නට ඔවුනට තවමත් හැකි වීය. ඔවුනට මෙම අවකාශය සළසා දුන්නේ සාහිත්‍යය යි. ජාතික සාහිත්‍යය පිළිබඳ අදහස වෙනුවට ලෝක සාහිත්‍යයක් නඟා සිටුවීමේ ව්‍යාපාරයක් ගූත දියත් කලේය.

ඉන් අවුරුදු පනහකට පෙර ගූත ජාතිකවාදය තදින් වැළඳගත්තෙකු වීය. එකළ සුවිශේෂී ජර්මානු කලාවක සහ සාහිත්‍යයක පැවැත්ම ප්‍රහර්ෂයෙන් යුතුව අනාවරණය කර ගත් ගූත ජාතිකත්වය මත පදනම්ව රමණීයත්වය අර්ථ කථනය කළේය.

නමුත් ඔහු පසුව ජාතිකවාදය අත හැර ජාත්‍යන්තරවාදයට හැරුණි. මානවයාට ජනවර්ගය පාදක සහ මූලික නමුත් මිනිසාට එහිම ගැලී සිටිය නොහැක. කලාකරුවා තමා අයිති ජීවගුණය ෆොල්ක්ස්ගයිස්ට් (Volksgeist) අතිරෝහණය කොට මානව සංස්කෘතිය කරා ඇදී යා යුතුය යන්න ගූත පසුව දැරූ මතය බවට පත්වීය. 1827වන විට පෙනෙන්නට ගිබුනේ ෆොල්ක්ස්ගයිස්ට් (Volksgeist) හි ආයුෂ නිම වෙමින් තිබුණු බවකි.

නමුත් අවුරුදු පණහකට පසු ජර්මන් විශ්ව විද්‍යාලය ගාම්භීරව ගූත වෙනුවට හර්ඩර් තෝරා ගත්තේය. ජර්මානු ව්‍යාප්තවාදයේ නැඟීමත් සමග ගූත ගේ ඉගැන්වීම් වල බලපෑම් ජර්මනියෙන් අතුරුදහන් ව ගියේය. එම ක්‍රියාවලිය තුළ එහි ඒකාධිපතිවාදී ශක්‍යතාව අනාවරණය කරමින් සංස්කෘතිය සම්භවයන්ගේ ඇදහිල්ලට ලඝු කරමින් ෆොල්ක්ස්ගයිස්ට් (Volksgeist ) විජයග්‍රහණය කලේය, මුලින් ප්‍රංශ ආධිපත්‍යයට එරෙහි වීමට හඳුන්වා දුන් මෙම සංකල්පයෙන් දැන් සහමුලින්ම නව ආකාරයේ අධිකාරයක් පැන නැඟුණි.

රෙනාන් ජනයාගේ වාර්ගිකත්වය අනුව ඔවුන් ජාතියකට ලඝු කොට එයට අයත් වන සේ බල කිරීමට එරෙහිව, සහ මානව විද්‍යාත්මක ලාක්ෂණිකයන් පසෙක ලා සියල්ලන්ටම පොදු වන විචාර බුද්ධිය, යුක්තිය, සත්‍යය සහ චමත්කාරය සැළකිය යුතුය යන අදහස් වෙනුවෙන් සටන් කළේය.

ෆින්කල්ක්‍රෝත් දත්වන පරිදි “ඔහු නොදුටු දෙය නම් ඔහු ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටි පුද්ගල තෝරාගැනීම මත පදනම් වූ ප්‍රංශ ජාතිකවාදයේ අරමුණ තමන් ඊට එරෙහිව සටන් කළ ජර්මානු සංස්කෘතික ජාතිකවාදයේ අදහස් වලින් එන්න එන්න ම සහ නොවැළැක්විය හැකි ලෙස අපවිත්‍ර වන ආකාරයයි.“

ප්‍රංශ ජාතිකයන් ජර්මානුවන් කෙරෙහි තම වෛරය ප්‍රකාශ කරන ආකාරය හැඩ ගස්වන්නට ජර්මන් ජාතිකවාදී සංකල්ප සහ යෙදුම් උදව් වීය. ප්‍රංශ ජාතිකවාදීන් තුළ වූ ජර්මානු විරෝධය ජර්මානු සිතිවිල්ලේ විජයග්‍රහණය සහතික කළේය. ලාලසාවන් ගිනිගෙන දැවෙද්දී දෙජනයා අතර වෙනස් කම් අතුරුදහන් වීය. ජර්මානු ව්‍යාප්තවාදයට එරෙහි පසමිතුරු කම එය අනුකරණයට මඟ පෑදුවේය; සතුරා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ ප්‍රථිඵලය අනුකරණය වීය. මෙතැන් පටන් දෙපාර්ශ්වයම කතා කළේ එකම භාෂාවයි.

ජාතිය යනු පුද්ගල අධිෂ්ඨානයන්ගේ සංගමයක් මිස ඓන්ද්‍රීය සමස්තයක් නොවන්නේය යන අදහසට තරයේ සහයෝගය දැක්වූවෝ ඩ්‍රෙයිෆුසාර්ඩ්වරු ය. මිනිසා යනු “ ඔහුගේ වර්ගයේ, භාෂාවේ, හෝ ආගමේ, මතු නොව ගංගාවන්ගේ ගමන් මගේ හෝ කඳු පද්ධතීන්ගේ දිශානතියේ හෝ වුව වහලා නොවන බව“ ඔවුහු තරයේ කියා සිටියහ.

එනම්, ප්‍රංශ විප්ලවයේ පටන් යුරෝපය දෙකට බෙදමින් සිටි ජාතිය පිළිබඳ එකිනෙක හා ගැටෙන පරමාදර්ශයන් දෙක මිනිසා සහ සංස්කෘතිය යි. මෙහි මිනිසා වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම ලිබරල් මානව වාදයේ ආස්ථානය යි. ඉතින් ඩ්‍රෙයිෆුස් (Dreyfus) පළහිලව්වේදී (කෙටි සටහනක් සඳහා පහත බලන්න) ලිබරල්වාදීන් කළාක් මෙන් අද දවසේ මිනිසා පිළිබඳ ආස්ථානයට පක්ෂපාතී වීම ප්‍රබුද්ධත්ව ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමක්ද?සංස්කෘතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම හුදු ජාතිකවාදයක් බදා වැළඳ ගැනීමක් ද? අපට ගත හැකි එකම මානවවාදී මාවත ලිබරල් මානවවාදය පමණක් ද?

ෆින්කල්ක්‍රෝත්
ෆින්කල්ක්‍රෝත්
අලාන් ෆින්කල්ක්‍රෝත් ගේ The Defeat of the Mind (මනසේ පරාජය) කෘතිය පිළිබඳ සාකච්ඡාවකට සටහන් – සිවුවැනි කොටස

බදාදා සටහන

අගතියේ මාතෘ උණුසුම The Maternal Warmth of Prejudice

දැන් ෆින්කල්ක්‍රෝත් අගතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නන් ගේ අදහස් ඉදිරිපත් කරයි.

ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ජර්මානු රොමෑන්ටික්වාදීන් ද අගතිය කෙරෙහි තම ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කළහ. හර්ඩර් අගතිය වර්ණනා කළේය. ඩි මෙත් අගතිය ජාතික මනසට සමාන කළේය. ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ජර්මානු රොමෑන්ටික්වාදීන් ද අගතිය කෙරෙහි තම ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් ප්‍රබුද්ධත්වයේ භාෂාව තුළ වඩාත්ම අවමානයෙන් සැළකූ වචනය වූ අගතිය පුනරුත්ථාපනය කළහ. එපමණක් නොව අගතිය සංස්කෘතියට සමාන කිරීමෙන් ඊට ගරුත්වයක් දෙමින් හානියට අපහාසයත් එකතු කළහ. පුද්ගල විචාර බුද්ධිය නිදිගත් විට බුද්ධිරෝධනවාදය සශ්‍රීකවන්නේය යන අභ්‍යුපගමයට අභියෝගකරමින් ඔවුන් අගතිය දුටුවේ සාමුහික විචාර බුද්ධිය වර්ධනය වීමක් ලෙසිනි. ප්‍රබුද්ධත්වයේ දාර්ශනිකයන්ගේ විවේචකයන්ට අනුව ඔවුන් කළේ ජාතියක සංස්කෘතික නිධානය වන අගතීන් විනාශ කිරීමට කටයුතු කිරීම යි. ප්‍රබුද්ධත්වයේ දාර්ශනිකයන් තම ආදර්ශ පාඨය ලෙස තෝරා ගත්තේ කාන්ට් ගේ Sapere aude (සපෙරෙහ් අවුඩෙ) , දැන ගැනීමට බිය නොවන්න, නිර්භය වන්න සහ සම්මතයන්ට අභියෝග කරන්න, හෘදය සාක්ෂියට මඟ පෙන්වන්නෙකු හෝ ගතානුගතික ඒකාකාරී අදහස් වල කිහිලි කරුවේ උදව්වෙන් තොරව “ගැළපෙන්නේ යැයි ඔබ සිතන ආකාරයට ක්‍රියාකිරීමට ධෛර්ය වඩා ගන්න,“ යන්නයි. මෙහි ප්‍රථිඵලය වූයේ ප්‍රබුද්ධත්වයේ චින්තකයන් ජනයාට අධ්‍යාපනය දෙන්නේ යැයි කියමින් ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියෙන් ඔවුන් ඉරා වෙන්කළ බවට චෝදනා නැඟීම යි; මිථ්‍යාව හෝ දෝෂය පිටුවහල් කිරීමේ නාමයෙන් ඔවුහු ඉතිහාසය එළවා දැමූහ යි චෝදනා නැඟීම යි. ඔවුන් සිතා සිටි පරිදි ජනතාවට විමුක්තිය දෙනවා වෙනුවට ඔවුන් තම මුල් වලින් උදුරා දමන්නට ඔවුන් සමත් වීයැයි චෝදනා නඟන ලදී. Continue reading ජාතිකවාදයට සහ අගතියට එරෙහිව ප්‍රබුද්ධත්වයේ ලිබරල් මානවවාදය සහ විචාර බුද්ධිය