අනගාරික ධර්මපාල චින්තනය හා ජාතියේ ඉදිරි ගමන – මහාචාර්ය අසංග තිලකරත්න

මහාචාර්ය අසංග තිලකරත්න
මහාචාර්ය අසංග තිලකරත්න

මනුෂ්‍යයාගේ තණ්හාව වැඩි කරණ ඔහු හුදෙක් පරිභෝජන යන්ත‍්‍රයක් බවට පත් කරණ ධනවාදය බෞද්ධ චින්තනයෙන් දුරස්ය. අනික් අතට මිනිසාට මග පෙන්වීම අවශ්‍ය වූවත් ඔහු මතවාදයක වහලකු කළ නොහැකිය. ඒ අනුව බෞද්ධ චින්තනය පූර්ණ සමාජවාදයක් ද නොවේ. අවශ්‍ය වනුයේ (නිදහස් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී) නිදහස හා (සමාජවාදී) සමාජ සාධාරණත්වය අතර සමතුලිතතාවක් ඇති කිරීමයි. මෙම ආර්ථික හා දේශපාලන ක‍්‍රම දෙකෙන් ම උපුටා ගැනීමට කරුණු තිබිය හැකිය. බෞද්ධ චින්තනයට මෙහි ලා බාධාවක් නැත්තේ යමක් සුභාෂිතයක් නම් එහි ප‍්‍රභවය කුමක් වූවත් එය පිළිගැනීමෙහිලා නිදහස බුදුරදුන් විසින් බෞද්ධයාට ලබා දී ඇති බැවිනි. සබ්බං සුභාසිතං බුද්ධ වචනමෙම (සියලු යහපත් ප‍්‍රකාශ බුද්ධ වචන වේ: අංගුත්තර නිකාය) යන්නෙන් ප‍්‍රකාශ වන්නේ එයයි.

"අනගාරික ධර්මපාල මාක්ස්වාදීද? "පළමු මුද්‍රණය
“අනගාරික ධර්මපාල මාක්ස්වාදීද? “පළමු මුද්‍රණය

2014 සැප්තෑම්බර් මස 17 වන දිනට යෙදී තිබෙන අනගාරික ධර්මපාල තුමාගේ 150 වන ජන්ම සංවත්සරය අබියස සිටිමින් අද දින පවත්වනු ලබන මෙම රැුස්වීමේ ආසන්නම හේතුව වන්නේ ගුණදාස අමරසේකර මහතා විසින් 1980 වර්ෂයේ මුලින් ම ප‍්‍රකාශයට පත්කරන ලද අනගාරික ධර්මපාල මාක්ස්වාදීද? නැමැති කෘතියෙහි තුන්වන මුද්‍රණය විසිදුනු ප‍්‍රකාශකයන් විසින් ප‍්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබීමත්, ඔවුන් විසින් ම සුමුදු චතුරානි ජයවර්ධන මහත්මිය විසින් අමරසේකර මහතා සමඟ ජාතිකත්වය පිළිබඳව පවත්වන ලද සාකච්ඡුා ඇතුළත් ජාතිකත්ව සංකථන: ජාතිකත්වය පිළිබඳ තුලනාත්මක විග‍්‍රහයක් නම් කෘතිය ප‍්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීමත්ය. ධර්මපාල තුමාගේ ජීවිතය පිළිබඳ අනුස්මරණීය අවස්ථාවක මෙම කෘති දෙක – එකක් නැවත පළ කිරීම හා අනික් කෘතිය පළමුවරට පළ කිරීම තුළින් ධර්මපාල තුමා පෙනී සිටි, එතුමා ජීවිතය කැප කළ වැදගත් පැතිකඩක් දෙස නැවත අවධානය යොමු කිරීමේ කාලීන අවශ්‍යතාව අවධාරණය කෙරෙන බව පැහැදිලි කරුණකි.ධර්මපාල තුමාගේ චින්තනය හා ක‍්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳ විදර්ශනාවක යෙදීම සඳහා උචිත අවස්ථාවක මේ මොහොතේ අප සිටිනා බවට, එතුමාගේ ජන්ම සංවත්සර අවස්ථාවට පරිබාහිරව, කරුණු කරුණු තුනක් මා දකිනවා.

1.ගුණදාස අමරසේකර මහතාද සඳහන් කරන පරිදි වර්තමාන රජය, ධර්මපාල තුමාගේ ජාතික හා දේශපාලන චින්තනයේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස බලයට පත් වු එස්. ඩබ්. ආර්. ඞී. බණ්ඩාරනායක මහතා විසින් ආරම්භ කරන ලද ශ‍්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය ප‍්‍රධාන පක්ෂ එකමුතුවක් විසින් පිහිටුවන ලද්දක් වීම හා එමඟින් මෙම රජය ධර්මපාල තුමා කෙරෙහි ඇති දුර ණයගැතිභාවය.

2.පසුගිය දශක තුනක පමණ කාලය තිස්සේ ජේ. ආර්. ජයවර්ධන රජය විසින් හඳුන්වා දෙන ලද නිදහස් වෙළඳ ආර්ථික ක‍්‍රමයෙහි බහුල වු අමනෝඥ ප‍්‍රතිඵල අත්විදින ජනතාවක් ලෙස අපට සුදුසු ආර්ථික හා සමාජ දර්ශනය හා භාවිතය කවරක් ද යන ප‍්‍රශ්නය අද වන විට වඩාත් ප‍්‍රබල ලෙස දැනෙමින් තිබීම.

3.අන්තර්ආගමික සම්බන්ධතා, ආගම්ක සහ පැවැත්ම හා යහ පැවැත්ම යන කරුණු විෂයෙහි බෞද්ධාගමික ස්ථාවරය හා භික්ෂු කාර්යභාරය පිළිබඳ ඉතා ආන්දෝලාත්මක අවස්ථාවක අප පසුවීම.

මෙම කරුණු තුනට අදාල වන ජාතිකත්වය හා දේශපාලන ච්න්තනය, ආර්ථික චින්තනය හා ආගම්කත්වය හෙවත් බුදුදහම සහ භික්ෂූන්වහන්සේ ධර්මපාල තුමාගේ ක‍්‍රියාකාරීත්වයේ ඉතා මුලික අංග වු බව නිසැකය. Continue reading අනගාරික ධර්මපාල චින්තනය හා ජාතියේ ඉදිරි ගමන – මහාචාර්ය අසංග තිලකරත්න

Advertisements

රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතිය නැවත සලකා බැලීම

රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතිය නැවත සලකා බැලීම

දයාපාල තිරාණගම

RAJAPAKSA SUMMIT
දයාපාල තිරාණගම විශ්ව විද්‍යාල රැකියාව අතහැර 80 දශකයේ පූර්ණ කාලීන දේශපාලනයට සම්බන්ධ වන්නේ එවකට ජේ. ආර්. ජයවර්ධන රජය පෙරළා දැමීමට කුමන්ත්‍රණය කලේ යැයි රාජ්‍ය මර්ධනයට ලක් වු විකල්ප කණ්ඩායමෙනි.දයාන් ජයතිලක, ජෝ සෙනෙවිරත්න,දයාපාල තිරාණගම,රාම් මාණික්කලිංගම් වැනි අය අයත් වූ මෙම වාම දේශපාලන කණ්ඩායම එක් පසෙකින් එ.ජා.ප. රජයේ මර්ධනයකටත් අනෙක් පසින් ජ.වි.පෙ සන්නද්ධ ව්‍යාපාරයේ මර්ධනයටත් ලක්ව තිබුණි. ඔහුගේ බිරිඳ යාපනයේ මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිනයක වූ රාජීණී(රාජසිංහම්) තිරාණගම 1989 දී එල්.ටී.ටී.ඊ ය විසින් ඝාතනය කරන ලදී.මෙම ලිපිය රාවය පුවත් පතින් උපුටා ගන්න ලදී.

2010 ජනවාරි ජනාධිපතිවරණයේ දී ද 2010 මාර්තු පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයේ දී ද ඉන් පසුව තීරණාත්මක ලෙස උතුර බැහැර කොට පැවැත්වූ පළාත් සභා මැතිවරණයේ දී ද ලබා ගත් අතිමහත් මැතිවරණ ජයග‍්‍රහණ හරහා එජනිස ආණ්ඩුව පෙර නොවූ විරූ දේශපාලන බල ආධිපත්‍යයක් අත් කර ගෙන ඇත. ඔවුන් විශිෂ්ට ආකාරයෙන් සිය ග‍්‍රාමීය ඡුන්ද පදනම ශක්තිමත් කර ගෙන ඇත. විපක්ෂය කියන පරිදි මෙම මැතිවරණ ජයග‍්‍රහණ අත් කර ගෙන තිබෙන්නේ දේශපාලනික බිය ගැන්වීම්, අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් හා නීතියේ පාලනය අයුතු ලෙස පැහැර ගැනීම් මගිනි. එහෙත් එජනිස ආණ්ඩුව නොකඩවා මැතිවරණ දිනයි. මේ නිසා විපක්ෂය පැහැදිලිව ම අපේක්ෂා භංගත්වයට පත්ව සිටී. එජනිසය මැතිවරණවල දී දුර්වල වේ යැයි හෝ දකුණේ ජනයා අතර යම් අතෘප්තියක් වැඩෙමින් පැවතිය ද සිව් වසරක් තිස්සේ බලයේ සිටින ඔවුන්ගේ ජනප‍්‍රියත්වය විශාල වශයෙන් හීන වේ යැයි කිසි බලාපොරොත්තුවක් හෙට අනිද්දා නම් ඇති කර ගත නොහැකි ය. මේ අවුරුද්දේ අපේ‍්‍රල්වල පැවැත්වූ දකුණු හා බස්නාහිර පළාත් සභා මැතිවරණ ඔවුන්ගේ ජනප‍්‍රියත්වය සම්බන්ධ ඇතැම් පෙරනිමිති පහළ කළ ද ඔවුන් ක‍්‍රමයෙන් මැතිවරණ පරාජයක් කරා ගමන් කරතියි සිතා ගැනීමට තරම් සාක්ෂි නැත. ක‍්‍රියාත්මකව පවත්නා දේශපාලන බලවේගවල සංකීර්ණ ස්වභාවයත් තමන්ට පැහැදිලි දේශපාලන ගමන් මගක් නොමැතිකම ජය ගැනීමට විපක්ෂය අසමත් වීමත් ඊට හේතු යි. එනිසා පෙරමග සැලසුම් කිරීම සැබෑ දේශපාලන ගැටලූවකි.

මේ ලිපිය සිය විශ්ලේෂණය සඳහා යොදා ගන්නේ ග‍්‍රාම්ස්චිවාදී ඉදිරි දැක්මයි. එය රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතිය හා එහි දැවැන්ත සාර්ථකත්වය දේශපාලන පරිශ‍්‍රමයක් ලෙස මෙන් ම එය ඇති කර තිබෙන බරපතළ දේශපාලන බලපෑම අතින් ද විමසා බැලීමට යත්න දරයි. දැන් එය ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ප‍්‍රගතියට, දේශපාලන ස්ථාවරත්වයට හා වඩා වැදගත් කරුණ වන රටේ ජාතික එකමුතුවට බිඳ හෙළිය නොහෙන බාධකයක්ව ඇත් ද යන්න විභාග කිරීමත් ලිපියෙන් ඉටු වෙයි.

රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතිය හැඩගැසී ඒම

රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතිය බිහි වූයේ දෙමළ ඊළම අරමුණු කොට එල්ටීටීඊය (දෙමළ ඊළම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය) ගෙන ගිය බලගතු මිලිටරි හා දේශපාලන ව්‍යාපෘතියට ඍජු ප‍්‍රතිචාරයක් ලෙසයැ’යි සැලකිය හැකි යි. එල්ටීටීඊයේ ව්‍යාපෘතිය විශේෂයෙන් ම 1983 කළු ජුලියේ සිට දෙමළ ප‍්‍රජාව අතර සුජාතභාවය දිනා ගත්තේ ය. එහෙත් රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතිය හැඩගැසී ආවේ 2005 ජනාධිපතිවරණයේ සිට ය. 1950 ගණන්වල ශ‍්‍රීලනිපය ඇරඹුණු තැන් සිට ම සැබෑ දේශපාලන හඬක් නැගීමේ අවස්ථාව අහිමිව සිටි සිංහල ග‍්‍රාමීය ප‍්‍රභූන් අතට කොළඹ ප‍්‍රභූන් අතින් දේශපාලන නායකත්වය මාරුවීමේ සන්ධිස්ථානයක් ඉන් සලකුණු විය. මෙය සිදු වීමට සිතුවාට වඩා කල් ගෙවිණ. දේශපාලන නායකත්වය මාරු වීම ග‍්‍රාමීය සිංහල දේශපාලන සමාජයෙහි කල් පවත්නා බලපෑමක් කර රාජපක්ෂ ව්‍යාපෘතිය සවි ගන්වා ඇත. රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතියට ඉන් තොර වී නම් දෙමළ කොටින්ගේ පරාජය සිදු නොවීමට තිබිණැ’යි සිතෙන තරම් බලගතු දේශපාලන හා මිලිටරිමය ව්‍යාපෘතියක් බවට පත් විය හැකි වූයේ කොන්දේසි දෙකක් නිසායි. පළමු වැන්න නම් බණ්ඩාරනායකවරුන්ගේ ඓතිහාසික පසුබැසීම හා ඈත දකුණින් රාජපක්ෂවරුන් මතුව ඒමයි. දෙවැන්න නම් 1956 සිට සිංහල දේශපාලන නායකත්වය විසින් පෝෂණය කළ සිංහල බෞද්ධ දෘෂ්ටිවාදාත්මක හා දේශපාලනික උරුමයේ සැබෑ උරුමක්කාරයන් බවට ඔවුන් පත් වීමයි. රාජපක්ෂ ව්‍යාපෘතිය දකුණේ දේශපාලන පක්ෂ බොහොමයක් සටනේ හරි මැද දී ම භේද භින්න කර ඒවායේ කොටස් තම ව්‍යාපෘතියට ඈඳා ගෙන ඇත. විශාලතම ධනපති පක්ෂය වන එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ පටන් වාමාංශික ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ දක්වා පක්ෂ සියල්ල ම සිය කොටස් මෙම ව්‍යාපෘතියට පලා යෑම නිසා බෙලහීන කරවන පසුබැසීම්වලින් පීඩා වින්දේ, මැතිවරණවල දී වඩා දුර්වල වූයේ ය. සාම්ප‍්‍රදායික වාම පක්ෂ හා වාම නැඹුරුවක් සහිත සමහර බුද්ධිමත්තු ව්‍යාපෘතියට පහසුවෙන් යොදා ගත හැකි විය. සාමකාමී ක‍්‍රමවලින් ජනවාර්ගික අර්බුදය විසඳීමෙහිලා සිංහල නායකත්වය අත තිබූ වෙනත් ශක්‍ය දේශපාලන විකල්ප තව දුරටත් වලංගු නො වෙතියි ඒ වන විට පෙනී ගිය බැවින් අනෙක් පක්ෂ හා සිංහල බුද්ධිමතුන් ව්‍යාපෘතියට ඈඳා ගැනීම දුෂ්කර කටයුත්තක් නො වී ය. වෙන ම රාජ්‍යයක් හැර වෙනත් විසඳුමක් නො පිළිගන්නා බව ප‍්‍රකාශ කරමින් එල්ටීටීඊය ශ‍්‍රී ලංකාවේ භෞමික අඛණ්ඩතාව අනතුරේ හෙළා තිබිණ. ඔවුන් ප‍්‍රධාන ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී දෙමළ දේශපාලන පක්ෂය වූ දෙමළ එක්සත් විමුක්ති පෙරමුණ හා දෙමළ බුද්ධිමතුන් විනාශ කර දැමුවේ එල්ටීටීඊයේ ෆැසිස්ට් දේශපාලන පිළිවෙත පිළිබඳ සිය සැලකිලිමත් වීම් ප‍්‍රකාශයට පත් කළ නිසා ය. දෙමළ ප‍්‍රජාව තුළ කිසි විරුද්ධ දේශපාලන මතයක් නොඉවසූ ඔවුහු අනෙක් සටන්කාමී කණ්ඩායම් සියල්ල වනසා දැමීම නොහොත් තම සංවිධානය තුළට උකහා ගැනීමද කළහ. එල්ටීටීඊයේ ප‍්‍රචණ්ඩ දේශපාලන පිළිවෙත සහ දකුණේ සිවිල් වැසියන් ඉලක්ක කර ගනිමින් යුද රඟ මඩල උතුරු නැගෙනහිරින් ඔබ්බට ගෙන යෑමට එය දැරූ පරිශ‍්‍රමය හේතුවෙන් රාජපක්ෂ ව්‍යාපෘතිය සිංහල දකුණ තුළ ව්‍යාපෘතියක් ලෙස තවදුරටත් සුජාත විය. මෙය දේශපාලනික හා ද්‍රව්‍යමය සම්පත් සියල්ල ම උරා ගැනීමටත් 2009 මැයි මාසයෙහි වෙල්ලිමුලේවයික්කාල්හිදී එල්ටීටීඊය මුළුමනින්ම පාහේ වනසා දැමීමටත් නියමිතව තිබිණ. Continue reading රාජපක්ෂ ආධිපත්‍ය ව්‍යාපෘතිය නැවත සලකා බැලීම

පොදු අපේක්ෂකයා, නව ලිබරල්වාදය, සහ නිදහස

පොදු අපේක්ෂකයා, නව ලිබරල්වාදය, සහ නිදහස

කුමුදු කුසුම් කුමාර

අද ලාංකේය ජනයා හමුවේ ඇති හදිසිම සහ වැදගත්ම දේශපාලන අභියෝගය කුමක් ද?

එය ජනවාර්ගික යුද්ධයට පෙර සමයේ මෙරට ජනයා භුක්ති විඳිමින් සිටි නමුත් යුද්ධය සමයේ අහිමිව ගිය සහ යුද්ධය අවසන් වීමෙන් පසු ඉතිහාසයේ වඩාත්ම බරපතළ තර්ජනයට මුහුණ දී ඇති ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතීන් යලි දිනා ගැනීමට යොමු වීම නොවේද?

මෙම අභියෝගය ජය ගැනීමේ ප්‍රධාන උපක්‍රමයක් ලෙසින් රෙජීමයෙන් පිටත දේශපාලන පක්ෂ සහ සිවිල් සමාජ සංවිධාන බොහොමයක් පිළි ගෙන ඇත්තේ පවත්නා විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය වෙනස් කිරීමේ යෝජනාවයි.

1978ට පෙර මෙරට පැවති, ජනයාගේ ඡන්දයෙන් බලයට පත්වන කොට්ඨාශ මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් සැදුම් ගන්නා පාර්ලිමේන්තුවක බහුතරයේ විශ්වාසය දිනා ගන්නා පක්ෂයක හෝ පක්ෂ සමූහයේ කැමැත්තෙන් පත් කෙරෙන නායකයා අගමැති වූ ආණ්ඩුවක පාර්ලිමේන්තුවට වග කියන කැබිනට් මණ්ඩලයකට ජනයාගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතීන්ට එරෙහිව එල්ල කරන මර්ධනයක් පවත්වා ගෙන යා නොහැකිය. එම පැරණි පාර්ලිමේන්තු ක්‍රමය යටතේ වුවත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය රැකෙන්නට නම් මහජනයා තෝරා පත් කර ගත් මන්ත්‍රීන් පාර්ලිමේන්තුවේ දී සහ පිටතදී ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම අවශ්‍යය. මර්ධනයට එරෙහිව මහජනයා පෙළ ගැස්වීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සහ ඔවුන් විසින් පිළිගනු ලබන දේශපාලන සහ සිවිල් සමාජ සංවිධාන රටේ පැවතිය යුතුය. එමෙන්ම දෙන ලද අවස්ථාවක ආසන්නතම ප්‍රහාරයට ලක් වන ජනයා හැරුණු කොට අනෙක් පුළුල් ජන කොටස් මර්ධණයට එරෙහිව පෙළ ගැස්වීමට එකතු වන පරිද්දෙන් දේශපාලන මොහොත සකස් වී තිබිය යුතුය.

එහෙයින් පවත්නා ජනාධිපති ක්‍රමය වෙනස් කිරීමේ යෝජනාව ඒ වෙනුවට විධායක අගමැති ක්‍රමයක් පිහිටුවීමේ අදහස වැනි අතරමැද සම්මුති ගැහීම් වලින් දියාරු කරන්නේ නැතිව ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවය ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යටතේ කළ හැකි උපරිමයෙන් සහතික කරන පරිද්දෙන් සූත්‍ර ගත කළ යුතුය.

මේ පසුබිමෙහි ඇතැමුන් යෝජනා කරන පරිදි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය දිනා ගැනීම සඳහා වන සටන නව ලිබරල්වාදයට එරෙහි සටන සමඟ ගැට ගසනවා යන්නේ තේරුම කුමක් ද? ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය දිනා ගැනීම සඳහා රාජපක්ෂ රෙජීමය පරාජය කිරීම අරමුණු කරන විට එතැන ගන්නට රනිල් වික්‍රමසිංහගේ එජාපයට ඉඩ නොතැබීම අවශ්‍ය නම් එය ඉටු කරන්නේ කොහොමද?

එසේ වන්නට නම් මේ ප්‍රධාන දේශපාලන ධාරාවන් දෙකම පරදා ජනයාගේ විශ්වාසය දිනා ගත හැකි ඒ මට්ටමේම වෙනත් ප්‍රබල දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් තිබිය යුතුය. දැනට එවැන්නකට කිට්ටුවට එන එකකට ඇත්තේ ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජවිපෙ) පමණි. ජවිපෙ ලබා ගන්නා ඡන්ද ප්‍රතිශතය වැඩිවීමේ ප්‍රවණතාව පසුගිය මැතිවරණ වලදී දකින්නට ලැබුණි. දැන් ජවිපෙ උත්සාහය තිබෙන බව පෙනෙන්නේ දේශපාලන කරළියේ දෙවැනි තැන ගන්නටය. අද රාජ්‍ය අංශයේ රැකියා සැපයුම අතින් හැරුණු විට බොහෝ දුරට එක ආර්ථික පිළිවෙතක් පිළිගන්නා රාජපක්ෂ රෙජීමයත් රනිල් ගේ එජාපයත් යන දෙකටම මැදහත් විකල්පයක් ඉදිරිපත් කරන්නට සහ තමන් අව්‍යාජව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී දේශපාලනයට සහමුලින්ම කැපවී ඇති බව ජනතාවට ඒත්තු ගැන්වීමට ජවිපෙට ඇති හැකියාව මත එහි අනාගත දේශපාලන බලය තීරණ වනු ඇත.

ජනයාගේ දේශපාලන උනන්දුව අවධි වෙමින් තිබෙන මේ මොහොතේ ප්‍රධාන විකල්පය ලෙස තවමත් එජාපය උඩට එන්නේ ලංකාවේ සම්ප්‍රදායික දේශපාලන සැකැස්ම තවම සහමුලින්ම බිඳී ගොස් නැති නිසා මිස රාජපක්ෂ රෙජීමයට පැහැදිළි ප්‍රතිපත්තිමය විකල්පයක් ඉදිරිපත් කරන්නට රනිල් වික්‍රමසිංහට හැකි වී ඇති නිසා නොවේ. රනිල් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය වෙනුවට විධායක අගමැතිකම යෝජනා කරන්නේ විධායක බලතල පාවිච්චි කිරීමේ අපේක්ෂාව ඔහු තුළ තවම ඇති හෙයිනි. ජනාධිපතික්‍රමය අහෝසි කිරීම සඳහා වන උත්සාහයේදී විධායක අගමැතිකම පිළිබඳ අදහස අත්හරින්නට රනිල් ට බලකර සිටිය යුතුය. Continue reading පොදු අපේක්ෂකයා, නව ලිබරල්වාදය, සහ නිදහස

Reflecting on Walpola Sri Rahula Mahathera: A Quest for the Ideal Theravada Bhikkhu

Walpola Sri Rahula Mahathera
Walpola Sri Rahula Mahathera
Reflecting on Walpola Sri Rahula Mahathera: A Quest for the Ideal Theravada Bhikkhu

Asanga Tilakaratne, Asanga Tilakaratne, PhD
Professor of Pali and Buddhist Studies, University of Colombo

Each Theravada bhikkhu is a representative of the Theravada Sangha. Although, in this sense, all bhikkhus are bhikkhus with no difference among them, some naturally stand out. Walpola Sri Rahula Mahathera who passed away seventeen years ago in1997 is one such. He stood out in many respects, and made a long lasting impression on the Sangha organization. Rahula Thera’s life and work need to be studied deeply in order to understand the path of the Sri Lanka Sangha in the last century, and, thereby, historical continuities and discontinuities. One may agree with him or may not – but one cannot bypass him easily. The present paper is not meant to be a general study of this multi-faceted personality. Rather it will focus on his life as a Buddhist monk and its implications on the Sangha as a body and as individual members.

As a prelude to this discussion, I will study the life of Rahula Thera with special stress on his formative years and his early political activism. Subsequently I will discuss my main theme, a quest for the ideal Theravada bhikkhu, keeping WR as its basis. In concluding remarks, I will try to connect this discussion to the present context of Sri Lanka Buddhism.

Walpola Sri Rahula: Formative Years
Walpola Rahula Mahathera was born in 1907 at Walpola, a village in the southern province of Sri Lanka, as the youngest in a family of ten. At the age of thirteen he was admitted to the Sangha at the village monastery and was given the name: Walpola Dhammadassi, which he changed to Walpola Rahula after about eight years. The first decisive influence Rahula Thera’s life came when he was entrusted for further studies to Paragoda Sumanasara, a monk not only with vast learning, but also with a deep commitment to follow the monastic life to its fullest. In his seriousness to follow the Vinaya to reach the ideal he strived for, Paragoda Sumanasara Thera was very different from the larger majority of his contemporaries: He strove to follow all Vinaya rules without violating any and to practice, in addition, austere practices, which are known in the tradition as dhutanga. Realizing the difficulty in following the Vinaya to its fullest, Sumanasara made a very bold decision to relinquish his higher admission (upasampada) and revert to novice-hood (samanera), which meant coming down in his stature among the Sangha. Not stopping at that, he and his students including young Rahula left the life in the monastery with relative comforts to forest and assumed an ascetic life. Rejection of modern comfort and assuming a simple life with minimum needs was the hallmark of this way of life. Accordingly, the group existed on alms food, wore rag robes, used coconut shells for cups, and did not handle money. Consequently the group became known sarcastically as ‘coconut-shell nikaya’ (polkatu nikaya). Meanwhile, led by his perfectionism which earlier made him to give up higher admission, Sumanasara decided to become a ‘layman’. Having become a layman he still lived a celibate life guiding his monastic pupils. Sumanasara’s moral perfectionism and idealism seem have had a great influence on Rahula Thera in his formative years. The articles he wrote to Sinahla Jathiya, then a well known Sinhala news paper, were mainly on monastic vinaya issues, a clear influence of his mentor.

After several years of this ‘ascetic’ life Rahula Thera moved to Colombo, already with a name as a controversial writer. He wanted to pursue studies, and with financial support from his brother Victor Hettigoda, he went to India with the hope of entering a centre of higher learning. This effort proved to be unsuccessful due to various reasons including his ill health, and Rahula Thera returned to Sri Lanka and embarked on education almost on his own with guidance from some friends, noteworthy among whom were Mr. S. Thangaraja, a teacher at St. Thomas College, Mount Lavinia for mathematics and science, and Mr. D.S. Gunasekera, a warden of Nalanda College, for English. Apart from a few months of schooling at his village school, Rahula Thera had never had any formal education until he was admitted to Ceylon University College where Professor G.P. Malalasekera was his teacher and mentor. It is during this time that Rahula Thera came to associate with N.M. Perera, Philip Gunawardhana and S.A. Wickramasinghe, future political leaders of the country, and also got opportunities to meet such eminent international figures as Mahatma Gandhi, who was visiting Sri Lanka, Rabindranath Tagore who came to lay the foundation stone for Sri Palee College, Horana, and J. Krishnamurti who arrived in Colombo to deliver a series of lectures.

A Controversial Period: Critique of Religion and Political Activism
An important milestone of this formative period of Rahula Thera was the series of tracts he wrote under the common title ‘satyodaya’ (the dawn of truth) on various issues related to Buddhist practice by ordinary people as well as that of the Buddhist monks, and distributing them free. These tracts were written during December 1933 and September 1934 (1 ). The ideas expressed in these tracts were the text book examples of critical thinking, particularly on matters of religion, in this case, Buddhism, which was the religion of the larger majority of the people of the country and consequently was very sensitive matter to touch. In these tracts Rahula Thera demonstrated with sharp critical acumen how some of the very popular Buddhist practices were in contradiction with the basic philosophy of the Buddha. Among the practices that came under Rahula Thera’s attack were offering food as Buddha-puja, the caste discrimination in the Sangha and offering what is erroneously called ‘dharma-puja’ to the preachers of the Dhamma which is tantamount to making a payment for the service they rendered. Rahula Thera argued vehemently against these practices and showed how such practices violated the philosophy of the Buddha. In addition, he questioned the practice inviting gods to listen to the Dhamma (devatha aradhanava), the concept of ‘poya’ day as a special day, popular perception and practice of offering ‘sanghika dana’, collecting money in the name of the Triple Gem, and doing meritorious deeds expecting future results. Continue reading Reflecting on Walpola Sri Rahula Mahathera: A Quest for the Ideal Theravada Bhikkhu

වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල හිමි: පරමාදර්ශී භික්ෂුව පිළිබඳ ගවේෂණයක්

වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල හිමි: පරමාදර්ශී භික්ෂුව පිළිබඳ ගවේෂණයක්
මහාචාර්ය අසංග තිලකරත්න, පාලි සහ බෞද්ධ අධ්‍යයන අංශය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය

හැඳින්වීම

වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල
වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල

සෑම ථෙරවාදී භික්ෂුවක්ම ථෙරවාදී සංඝ පරම්පරාවේ නියෝජිතයෙකි. මේ අර්ථයෙන් සියලූම භික්ෂූන් වහන්සේ එක හා සමානය, සමහරු ඒ අතර කැපී පෙනෙති. මීට වර්ෂ දහ හතකට පෙර 1997 දී අපවත් වී වදාළ වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල මහා ස්ථවිරපාදයන් වහන්සේ එබඳු උතුමෙකි. උන් වහන්සේ විවිධ පැතිවලින් කැපී පෙනෙන අතර සංඝ සවිධානය තුළ දිගු කල් පවත්නා ලකුණක් තැබූහ. පසුගිය සතවර්ෂයේ ශ‍්‍රී ලංකා භික්ෂු සාසනයේ ගමන් මඟ හා ඊට අනුරූපව එහි ඓතිහාසික සන්තති හා විසන්තති පිළිබඳව අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා රාහුල හිමිපාණන්ගේ චරිතය හා ශාස්ත‍්‍රීය සේවාව ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කළ යුතුය. කෙනෙකු උන් වහන්සේ සමඟ එකඟවනු ඇත, තවත් අයෙකු එකඟ නොවනු ඇත, නමුත් කෙනෙකුට උන් වහන්සේ පහසුවෙන් මඟහැර යාමට නොහැකිය. මේ ලිපිය විවිධ පැතිකඩ සහිත මේ චරිතය පිළිබඳ පොදු අධ්‍යයනයක් නොවේ. එය බෞද්ධ භික්ෂුවක ලෙස උන් වහන්සෙගේ ජීවිතය හා සංඝ සාසනයටත් එකිනෙක සාමාජිකයාටත් එම චරිතයේ බලපෑම පිළිබඳ අවධානය යොමු කෙරෙයි.

මේ සාකච්ඡාවට ප‍්‍රවේශයක් ලෙස මම උන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය අවධියත්, දේශපාලන ක‍්‍රියාකාරකම්වල මුල් අවධියත් පිළිබඳ විශේෂ අවධානය යොමු කරමින් උන් වහන්සේගේ චරිතය පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරමි. අනතුරුව, රාහුල හිමිපාණන් පාදක කර ගනිමින් පරමාදර්ශී ථෙරවාද භික්ෂුව පිළිබඳ ගවේෂණය යන මගේ මූලික තේමාව සාකච්ඡා කරමි. සමාප්ති වාචකයේදී මේ සාකච්ඡාව ශ‍්‍රී ලංකා බුදු දහමේ වර්තමාන තත්වයට සම්බන්ධ කිරීමට උත්සාහ කරමි.

වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල – ශිෂ්‍ය අවධිය

වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල මහා ස්ථවිරපාදයන් වහන්සේ ශ‍්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ වල්පොල නම් වූ ගමෙහි දස දෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක ලාබාලතම සාමාජිකයා වශයෙන් 1907 දී උපත ලැබූහ. දහතුන් වන වියේදී උන් වහන්සේ ගමේ පන්සලෙහි දී පැවිදි කරන ලද අතර වල්පොල ධම්මදස්සී යන නම තබනු ලැබීය. මේ නම වර්ෂ අටකට පමණ පසු වල්පොල රාහුල ලෙස වෙනස් කරනු ලැබිණි. ආරාමික ජීවිතය අත්‍යන්තයෙන්ම අනුගමනය කිරීමට කැප වූ පඬිවරයකු වූ පරගොඩ සුමනසාර ස්ථවිර පාදයන් වහන්සේ වෙත වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා භාර දීමත් සමඟ රාහුල හිමියන්ගේ ජීවිතයේ පළමු තීරණාත්මක අවධිය එළඹිණි. තමන් වහන්සේ අපේක්ෂිත පරමාදර්ශයට ළඟාවීම සඳහා විනය අකුරටම පිළිපැදි පරගොඩ සුමනසාර ස්ථවිරයන් වහන්සේ උන් වහන්සේගේ සමකාලිකයන් බොහෝ දෙනෙකුට වඩා වෙනස් වූහ. උන් වහන්සේ එකකුදු නොබිඳ විනය නීති සියල්ල අකුරටම පිළිපැදීමට උත්සාහ ගත් අතරම ධුතාංග සමාදානයේද යෙදුනහ. විනය නීති අකුරටම පිළිපැදීමේ දුෂ්කරතාව අවබෝධ කරගත් සුමනසාර ස්ථවිරයෝ තමන්ගේ උපසම්පදා ශීලය අත්හැර සංඝ සමාජයේ පහළ ස්තරයේ වන සාමණේර භාවයට නැවැත පත්වීමේ නිර්භය තීරණය ගත්හ. ඉන් නොනැවැතී උන් වහන්සේ සහ රාහුල හිමියන් ඇතුලූ ශිෂ්‍යයෝ පහසුකම් සහිත ආරාමික ජීවිතය අතහැර වන වැදී ආරණ්‍යක ජීවිතයක් අරඹූහ. නූතන පහසුකම් අත්හැරීමත්, අවම අවශ්‍යතා සහිත සරල දිවි පැවැත්මත් මේ ජීවිතයේ මූලික ලක්ෂණය විය. ඒ අනුව, පිණ්ඩපාතයෙන් යැපෙමින්, දුර්වර්ණ සිවුරු දරමින් පොල්කටු කෝප්ප භාවිතා කරමින් මුදල් භාවිත නොකරමින් මේ පිරිස ජීවත් විය. මෙහි ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස මේ කණ්ඩායම පොල්කටු නිකාය ලෙස අවඥාවෙන් හැඳින්විණි. මේ අතර උපසම්පදාව අත්හැරිමට පාදක වූ පරිපූර්ණතාධ්‍යාසය මතම සුමනසාර හිමියෝ ගිහිබවට පත්වීමට තීරණය කළහ. ගිහියකු බවට පත්වූ එතුමා බ‍්‍රහ්මචාරී ජීවිතයක් ගත කරමින් තමන්ගේ පැවිදි ශිෂ්‍යයන්ට මඟ පෙන්වීය. සුමනසාරයන්ගේ සදාචාර පරිපූර්ණතාවය හා පරමාදර්ශී භාවය රාහුල හිමියන්ගේ ශිෂ්‍ය අවධියට මහත් බලපෑමක් කෙළේය. ප‍්‍රසිද්ධ සිංහල පුවත්පතක් වූ සිංහල ජාතිය පුවත්පතට රාහුල හිමියන් සැපයූ ලිපි මූලික වශයෙන් උන් වහන්සෙගේ මාර්ගොපදේශකයාගේ බලපෑම පෙන්වන ආරාමික ජීවිතයේ විනය සම්බන්ධ කරුණු පිළිබඳවය.

වසර කිහිපයක මේ ආරණ්‍යක ජීවිතයෙන් පසු විවාදාත්මක ලේඛකයකු ලෙස නම් දරාගත් රාහුල හිමියෝ කොළඹට වැඩම කළහ. අධ්‍යයන කටයුතු දිගටම කිරීම උන් වහන්සේගේ අධ්‍යාශය විය. තම සොහොයුරු වික්ටර් හෑගොඩ මහතාගේ මූල්‍යාධාර මත උසස් අධ්‍යාපන ආයතනයකට ඇතුළත් වීමේ අභිලාසයෙන් උන් වහන්සේ ඉන්දියාවට වැඩම කළහ. සෞඛ්‍ය හේතු ඇතුලූ විවිධ හේතු මත මේ උත්සාහය අසාර්ථක වූ නිසා නැවැත ලංකාවට වැඩම කළ රාහුල හිමියෝ තම හිතමිතුරන්ගේ මාර්ගෝපදේශකත්වය මත ස්වයං අධ්‍යයනයේ යෙදුනහ. මේ මිතුරන් අතර ගණිතය හා විද්‍යාව ඉගෙනීමට අතදුන් ගල්කිස්සේ ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලයේ ආචාර්යවරයකු වූ එස්. තංගරාජා මහතා සහ ඉංග‍්‍රීසි ඉගෙනීමට දායක වූ නාලන්ද විද්‍යාලයේ නේවාසිකාගාර පාලකයකු වූ ඞී. එස්. ගුණසේකර මහතා විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතුය. උන් වහන්සේ ගමේ පාසලෙහි මාස කිහිපයක් ලත් අධ්‍යාපනය හැර සිලෝන් යුනිවර්සිටි කොලේජ් (ශ‍්‍රී ලංකා විශ්වවිද්‍යාලය) ආයතනයට ඇතුළත්ව ආචාර්යවරයා සහ උපදේශකවරයා ලෙස මහාචාර්ය ජී. පී. මලලසේකර මහතාගෙන් අධ්‍යාපනය ලබන තෙක් වෙනත් කිසිදු විධිමත් අධ්‍යාපනයක් නොලැබූහ. මේ අවධියේදී රාහුල හිමියෝ අනාගත ශ‍්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන නායකයන් වන එන්. එම්. පෙරේරා, පිලිප් ගුණවර්ධන, එස්. ඒ. වික‍්‍රමසිංහ ආදීන්ගේ සදාශ‍්‍රය ලැබූ අතර ලංකාවට සැපත් මහත්මා ගාන්ධි, හොරණ ශ‍්‍රීපාලි කොලීජියට මුල්ගල් තැබූ රවීන්ද්‍රනාත් තාගෝර් සහ දේශන මාලාවක් පැවැත්වීමට කොළඹට සැපත් ජේ. ක‍්‍රිෂ්ණමූර්ති වැනි ජාත්‍යන්තරව සම්භාවනීයත්වය ලැබූ විශිෂ්ටයන් මුණගැසීමට අවස්ථාව ලත්හ.

විවාදාත්මක අවධියක්: ආගමික හා දේශපාලනික ක‍්‍රියාදාම පිළිබඳ විවරණයක්

රාහුල තෙරුන්ගේ මේ ශිෂ්‍ය අවධියේ එක් වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වන්නේ බෞද්ධ භික්ෂූන්ගේ හා බෞද්ධ සාමාන්‍ය ගිහි ජනයාගේ බෞද්ධ පිළිවෙත් සම්බන්ධ විවිධ කරුණු පිළිබඳව සත්‍යොදය නමින් ලියා නොමිලේ බෙදා හරින ලද පත‍්‍රිකා යි. මේ පත‍්‍රිකා 1933 දෙසැම්බර් සිට 1934 සැප්තැම්බර් මස දක්වා කාලය තුළ ලියන ලදී(1). රටෙහි බහුතරයකගේ ආගම වන බුද්ධාගමෙහි ඉතා සංවේදී කරුණු පිළිබඳව මේ පත‍්‍රිකාවන්හි පළ කරන ලද අදහස් විවේචනාත්මකව සිතීම පිළිබඳ මාර්ගෝපදේශසංග‍්‍රහයකි. සමහර ජනප‍්‍රිය බෞද්ධ පිළිවෙත් බුදුරදුන්ගේ මූලික දර්ශනය හා කෙතරම් දුරට ප‍්‍රතිරෝධ වන්නේදැයි තියුණු විවේචනාත්මක බුද්ධියකින් යුතුව රාහුල හිමියෝ මේ පත‍්‍රිකාවලදී පෙන්වා දුන්හ. රාහුල තෙරුන්ගේ ප‍්‍රහාරයට ලක් වූ පිළිවෙත් අතර බුද්ධ පූජා ලෙස ආහාර පිරි නැමීම, සංඝයා අතර වන කුල භේදය, ධර්ම දේශකවරුන්ට ඔවුන් විසින් කරන ලද සේවයට ගෙවීමක් හා සමානව කරනු ලබන, ධර්ම පූජා යි වැරදි ලෙස වැරදි ලෙස නම් කෙරුණු පූජාව විය. රාහුල තෙරහු ඉතා තදින් මේ පිළිවෙත්වලට විරුද්ධව තර්ක කළ අතර ඒවා බෞද්ධදර්ශනය කෙතෙක් දුරට උල්ලංඝනය කෙළේදැයි පෙන්වූහ. මීට අතිරේකව, දෙවතාරාධනය, පෝය දිනය විශේෂ දිනයක් ලෙස සැලකීමේ සංකල්පය, සාංඝික දාන පිරිනැමීමේ පිළිවෙත හා ඒ හා සම්බන්ධ ජනප‍්‍රිය මතය, ත‍්‍රිවිධ රත්නයේ නාමයෙන් මුදල් රැුස්කිරීම, අනාගත ප‍්‍රතිඵල අපේක්ෂාවෙන් පින් කිරීම ආදිය උන් වහන්සේ ප‍්‍රශ්න කළහ. Continue reading වල්පොල ශ‍්‍රී රාහුල හිමි: පරමාදර්ශී භික්ෂුව පිළිබඳ ගවේෂණයක්