Category Archives: එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර

මහචාර්ය එදිරිවීර සරචිචන්ද්‍ර ශූරීන් ගේ නාට්‍ය පිළිබඳ කතිකාව

නාමෙල් මාලිනි පුන්චි තියටර් මගින් මාසිකව, එම තියටර් හී දී පවත්වාගෙන යන මාසික නාට්‍ය රසඥතා කතිකාව මේ මස 28 දා සවස 4.30 ට පැවැත් වේ.

මෙම මස කතිකාව පැවැත්වෙන්නේ මහචාර්ය එදිරිවීර සරචිචන්ද්‍ර ශූරීන් ගේ නාට්‍ය, විශේෂයෙන් ම පාසැල් විෂයන් සඳහා නියමිත නාට්‍ය පදනම් කරගෙන ය. මූලාසනය හොබවමින් මහාචාර්ය කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස සාකච්ඡාව මෙහෙයවනු ඇති අතර, සුසිල් සිරිවර්ධන, ජයන්ත අරවින්ද, නිස්සංක දිද්දෙනිය හා සුදත් වටගෙදර මහත්වරුන් කතිකා මඬුල්ලට සහභාගී වනු ඇත.

මේ සියල්ලන්ට ම කරනු ලබන විවෘත ආරාධනයයි.

මෙයට සහභාගී වී තම තමන් ගේ අදහස් දක්වමින් කතිකාව පෝෂණය කිරීමට අනතුරුව ඉහළ මාළයේ හමුව තේ පැන් සංග‍්‍රහයක රස විඳිමින් සුහදව කතා බහ කිරීමට එන්න.

නාමෙල් මාලිනි පුන්චි තියටර්
බොරැල්ල

Advertisements

මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රටත් සෝභිත හිමියන්ටත් බිම දාගෙන ගහපු රටක්‌!

දයා ලංකාපුර

මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර
මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර
සාහිත්‍ය පිළිබඳව පමණක්‌ නොව සංස්‌කෘතිය හා සමාජය පිළිබඳවද එතුමා නිර්භයව අදීනව සිය අදහස්‌ පළකළ බව කවුරුත් දන්නා කරුණකි. ඒ නිසාම නොයෙක්‌ අවස්‌ථාවල දොaෂාරෝපණ හා ගැරහුම්වලට ලක්‌වීමටද මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන්ට සිදුවිය. වරක්‌ එතුමා සිංහල සංස්‌කෘතියේ පරිහානිය ගැන කතා කිරීමට ගොස්‌ ශාරීරික වශයෙන් මැර ප්‍රහාරයකට ලක්‌විය. නිදහසේ අදහස්‌ ප්‍රකාශ කිරීමට හැකි වාතාවරණයක්‌ නැතැයි පවසමින් වර්තමානයේ හඬනගන පිරිස්‌ ඒ කාලයේ තමන්ට බලය තිබියදී ක්‍රියා කළ ආකාරය මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍රයන්ට එල්ල කළ මෙම ප්‍රහාරයෙන් පැහැදිලි වේ.

දිනය – 1982 ජුලි මස 21 දාය. ස්‌ථානය – කොළඹ බෞද්ධාලෝක මාවතේ පිහිටි සමස්‌ත ලංකා බෞද්ධ සම්මේලන ශාලාව. ගිහි පැවිදි විද්වතුන් පිරිසක්‌ විසින් පිහිටුවා ගෙන තිබූ සිංහල බල මණ්‌ඩලය මගින් එහි රැස්‌වීමක්‌ පැවැත්වීමට කටයුතු යොදා තිබිණි. සිංහල බෞද්ධ අයිතීන් පිළිබඳව උනන්දුව දැක්‌වූ දෙදහසකට අධික පිරිසක්‌ මේ සඳහා පැමිණ සිටියහ. සිංහල බල මණ්‌ඩලයේ සභාපති අතිපූජ්‍ය මඩිහේ පඤ්ඤාසීහ නාහිමියෝ ගිලන්ව කොළඹ ජාතික රෝහලේ ප්‍රතිකාර ලබමින් සිටි හෙයින් මෙම රැස්‌වීමේ මුලසුන හෙබවූයේ සිංහල බල මණ්‌ඩලයේ පැවිදි කාරක සභාවේ සභාපති ඉත්තෑපාන ධම්මාලංකාර හිමියෝය. රැස්‌වීම ආරම්භ කිරීම සඳහා රැස්‌ව සිටි පිරිස පංච ශීලයෙහි පිහිටුවනු ලැබුවේද උන්වහන්සේ විසිනි. පස්‌වරු 3.30 ට පමණ රැස්‌වීම ආරම්භ වීමෙන් පසු පිළිගැනීමේ කතාව සිදු කළේ බල මණ්‌ඩලයේ ප්‍රධාන ලේකම් මාදුළුවාවේ සෝභිත හිමියෝය.

මෙහි ප්‍රධාන දේශනය පැවැත්වීමට ආරාධනා කොට තිබුණේ මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර මහතාටය. සිංහල බල මණ්‌ඩලයේ ආරාධනයෙන් දේශනයක්‌ පැවැත්වීමට පැමිණියද එතුමා එහි සාමාජිකයෙක්‌ නොවීය. මෙහි අනිකුත් දේශකයන් ලෙස නම් කොට තිබුණේ මහාචාර්ය ටී. බී. කාන්ගහ ආරච්චි, රාජනීතිඥ සිරි පෙරේරා, මහාචාර්ය ඇම්. බී. ආරියපාල, ගාමිණී කීර්තිචන්ද්‍ර සහ ආචාර්ය තිලක්‌ කාරියවසම් යන මහත්වරුන්ටය.

පස්‌වරු 5 ට නාට්‍ය පුහුණුවක්‌ සඳහා යැමට තිබෙන බැවින් මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර මහතා තමාගේ කතාව න්‍යාය පත්‍රයේ මුලට දමන්නැයි ඉල්ලූ බැවින් ඒ අනුව ප්‍රථම කතාව ඔහුට ලැබිණ.

“වර්තමාන සිංහල සංස්‌කෘතියේ පිරිහීමට හේතු මොනවාද?” මැයෙන් සිය කතාව ඇරැඹූ මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර මහතා වර්තමාන සමාජය විෂම වී ඇති බවත්, ඒ විෂමතාව හේතු කොටගෙන දූෂණ, සොරකම්, කොල්ලකෑම් වැඩි වී ඇති බවත් කීය. බුදුන්වහන්සේගේ දේශනාව අනුව ගිහියකුගේ දිවිපෙවෙත ගත කළ යුතු “සම්මා ආජීව” (යහපත් දිවි පැවැත්ම) අද සමාජයෙන් තුරන් වී ඇති බවද පැවසූ මහාචාර්යවරයා මෙවැනි තත්ත්වයක්‌ උද්ගතවීමට හේතුව විවෘත ආර්ථිකය බවද පෙන්වා දුන්නේය. ඒ සමඟම ශාලාවේ රැස්‌ව සිටි පිරිස අතුරින් හූ හඬක්‌ නැගුණි. ඒ සමඟම වේදිකාවට ගොඩවූ පුද්ගලයෙක්‌ සරච්චන්ද්‍ර මහතා වෙත පැමිණ “ඔය කතාකරන්නේ සිංහල ප්‍රශ්න ගැන නොවෙයි, දේශපාලනය ගැනයි. මේක දේශපාලන රැස්‌වීමක්‌ නොවෙයි” කියමින් ඝෝෂා කරන්නට වූයෙන් සරච්චන්ද්‍ර මහතා සිය කතාව නවත්වා පුටුවෙහි වාඩිවූයේ එම පුද්ගලයාට කතා කිරීමට ඉඩදීම සඳහාය. ඒ මොහොතේම එම පුද්ගලයා දුන් සංඥවක්‌ අනුව රැස්‌වීම් ශාලාවේ සිටි විශාල පිsරිසක්‌ “අඩෝ සරච්චන්ද්‍රයා බිමට බැහැපිය” යනුවෙන් කෑ ගසමින් හා හූ කියමින් පුටු එහාට මෙහාට විසිකරන්නට වූ අතර කීප දෙනකු වේදිකාවට කඩා වැදී සරච්චන්ද්‍ර මහතාට පහරදී ඔහු වේදිකාවෙන් ඉවතට ඇද දැමූහ. ඒ මහතා වේදිකාවෙන් බිමට වැටුණ අතර ඔවුන් ඔහුගේ මුහුණට හා පපුවට පයින් ගසමින් ඔහුගේ දෙපයින් අල්ලා එළියට ඇදගෙන ගියේ තිරිසන් සතෙකුටවත් නොකරන ආකාරයෙනි.

සරච්චන්ද්‍ර මහතා බේරා ගැනීමට ඉදිරිපත් වූ සෝභිත හිමියන්ටද පහරදී උන්වහන්සේ තල්ලු කර දමනු ලැබීය. සරච්චන්ද්‍ර මහතා එළියට ඇදගෙන ගිය පිරිස ඔහු කාණුවට ඇද දමා යළිත් ශාලාව තුළට කඩා වැදුණි. ශාලාවේ රැස්‌ව සිටි පිරිසද ඒ මේ අත දිවගියේ මැර ප්‍රහාරයෙන් බේරිමටය. මැරයෝ රැස්‌වීම් ශාලාවේ පුටු පොළොවේ ගසමින් ශබ්ද විකාශන යන්ත්‍රද කඩා බිඳ දමමින් මහත් හානියක්‌ කළහ.

මෙම ප්‍රහාරයේදී සිංහල බල මණ්‌ඩලයේ භාණ්‌ඩාගාරික එස්‌. පී. සේනාරත්න, නුගේගොඩ සිරිසේන එදිරිසිංහ, ආචාර්ය තිලක්‌ කාරියවසම් යන මහත්වරුන් සහ පනානේ විනයවංශ හිමියෝද තුවාල ලැබූහ. ශාලාවේ සිටි පිරිසට පහරදී එහි පුටු දොර ජනෙල්වලටද හානි සිදුකළ මැර පිරිස රැස්‌වීම කඩාකප්පල් කිරීමෙන් පසු ඉවත්ව ගියහ. මෙම මැර ප්‍රහාරය ‘දිවයින’ ඡායාරූප ශිල්පී විමලසිරි ජයලත් විසින් ඡායාරූපගත කරමින් සිටියදී මැරයෝ ඔහු වෙතටද කඩා පැන ඔහුට පහරදී ඔහුගේ කැමරාවද පැහැර ගත්හ.

රැස්‌වීම කඩාකප්පල් කිරීමෙන් පසු රැස්‌වීම් ශාලාවේ ඉතිරි වී තිබුණේ කඩා බිඳ දමනු ලැබූ පුටු, කුඩ, සෙරෙප්පු හා ගැලවී ගිය සිවුරක්‌ පමණි. ප්‍රහාරයෙන් පසු මැර පිරිස විසිර ගොස්‌ තිබිණි.

මැර ප්‍රහාරයට ලක්‌ වූ මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර මහතාට සිය නිවසේදී එතුමාගේ බිරිඳ ලලිතා සරච්චන්ද්‍ර මහත්මිය උවටැන් කළ අයුරු.
මැර ප්‍රහාරයට ලක්‌ වූ මහාචාර්ය
එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර මහතාට සිය
නිවසේදී එතුමාගේ බිරිඳ ලලිතා
සරච්චන්ද්‍ර මහත්මිය උවටැන් කළ අයුරු.
රැස්‌වීම කඩාකප්පල් කිරීම සම්බන්ධයෙන් මාදුළුවාවේ සෝභිත හිමියන් ඇතුළු පිරිස එදා කුරුඳුවත්ත පොලිසියට ගොස්‌ පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කළ අවස්‌ථාව.
රැස්‌වීම කඩාකප්පල් කිරීම සම්බන්ධයෙන් මාදුළුවාවේ සෝභිත හිමියන් ඇතුළු පිරිස එදා කුරුඳුවත්ත පොලිසියට ගොස්‌ පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කළ අවස්‌ථාව.

පසුව මාදුළුවාවේ සෝභිත හිමියන් ඇතුළු භික්‍ෂුන් වහන්සේලා කිහිප නමක්‌ සහ මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර, ගාමීණි කීර්තිචන්ද්‍ර ඇතුළු පිරිසක්‌ද කුරුඳුවත්ත පොලිසියට ගොස්‌ මේ සිද්ධිය පිළිබඳව පැමිණිලි කළහ.

සිංහල බල මණ්‌ඩලයට තමාගේ කිසිදු සම්බන්ධයක්‌ නැති බවත්”සිංහල සංස්‌කෘතියේ පරිහානියට හේතු” මැයෙන් කතාවක්‌ කරන්නැයි මාදුළුවාවේ සෝභිත හිමියන්ගෙන් ලැබුණු ආරාධනයක්‌ අනුව එහි ගිය තමා කතා කිරීමට පටන්ගත් බවත් එහිදී දේශපාලනය ගැන කිසිවක්‌ කතා නොකළ බවත් මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර මහතා පසුව ‘දිවයින’ට පවසා තිබිණි.

සිංහල සංස්‌කෘතියේ පරිහානියට බලපෑ හේතු සාධක ශාස්‌ත්‍රීය පදනමකින් යුතුව ඉදිරිපත් කිරීම තමාගේ අරමුණ වූ බවත් සඳහන් කළ ඒ මහතා, “මා එහි ගියේ මට ලැබුණු ආරාධනයක්‌ අනුව මහාචාර්ය වරයකු හැටියට ශාස්‌ත්‍රීය කථාවක්‌ කිරීමට යි. මේ රටේ මහාචාර්යවරයකුට ශාස්‌ත්‍රීය කතාවක්‌ කරන්නට බැරිනම් අප නිතර කතාකරන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය තිබෙන්නේ කොහේදැයි” ප්‍රශ්න කළේය.

සිංහල බල මණ්‌ඩලයේ රැස්‌වීමට පහරදීම සංවිධානාත්මකව පැමිණි පිරිසකගේ ක්‍රියාවක්‌ බවත් එක්‌සත් ජාතික පක්‍ෂයේ ප්‍රබල ක්‍රියාකාරිකයකු වූ පියසේන ජයවීර මහතාද පැමිණ සිටීමෙන් එය පැහැදිළි වූ බවත් මාදුළුවාවේ සෝභිත හිමියෝ කුරුඳුවත්ත පොලිසියට දුන් කට උත්තරයේ සඳහන් විය. මුලින්ම වේදිකාවට පැන මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර මහතාට බාධා කළේත් පසුව මැරයන් වේදිකාවට කඩා වැදුණේත් ඔහු දුන් සංඥවක්‌ අනුව බවත් උන්වහන්සේ පවසා තිබිණි.

මෙම රැස්‌වීමට පහරදී එය කඩාකප්පල් කිරීම සඳහා 500 ක පමණ පිරිසක්‌ ලංගම බස්‌ රථවලින් ගෙන්වා තිබූ බවත් ඔවුන් ජාතික සේවක සංගමයේ සාමාජිකත්වය දරන ලංගම හා වරායේ සේවකයන් බවත් පසුව හෙළිවිය.

සිංහල බල මණ්‌ඩල රැස්‌වීමට සහභාගිවීමට පැමිණ සිටි එක්‌සත් ජාතික පක්‍ෂයේ බටහිර කොළඹ ක්‍රියාකාරි කමිටුවේ ප්‍රබල සාමාජිකයකු වූ අනුර විමල් ප්‍රනාන්දු මහතා මේ සිද්ධිය පිළිබඳ කුරුඳුවත්ත පොලිසියට කට උත්තරයක්‌ දුන් අතර ප්‍රහාරයට පැමිණ සිටි ඔහු දන්නා නාඳුනන පුද්ගලයන්ගේ නම්, විස්‌තර, ඔවුන් පැමිණි වාහනවල අංකද එහිදී ඔහු පවසා තිබිණි. එහෙත් කුරුඳුවත්ත පොලිසිය තමාගේ කට උත්තරයේ එම සම්පූර්ණ විස්‌තර ඇතළත් කොට නැති අතර පහරදුන් පුද්ගලයන්ගේ නම් හා විස්‌තරද වුවමනාවෙන්ම ලියා නැති බවද ඔහු ‘දිවයින’ට පවසා තිබිණි.

මේ සිද්ධිය ගැන තමා සිය කැමැත්තෙන්ම ඉදිරිපත් වී පොලිසියට කට උත්තරයක්‌ දුන්නේ මැරයන් මහාචාර්ය සරච්චන්ද්‍ර මහතාට පහරදුන් ම්ලේච්ඡ ආකාරයත් භික්‍ෂුන් වහන්සේලාට පහරදුන් අන්දමත් නිසා ඇති වූ බලවත් සිත් වේදනාව නිසා බවද ඒ මහතා කීය.

මේ අතර විමල් ප්‍රනාන්දු මහතා විසින් කුරුඳුවත්ත පොලිසියට දුන් කට උත්තරය ඉල්ලා අස්‌කරගන්නා ලෙසට ආණ්‌ඩුවේ ප්‍රබලයන් කිහිපදෙනකු තමාට බලපෑම් කළ බවත් එහෙත් තමා ඊට සූදානම් නැති බවත් පැවසූ විමල් ප්‍රනාන්දු මහතා එක්‌තරා සහකාර පොලිස්‌ අධිකාරිවරයකුද තමාට දුරකථනයෙන් කතාකොට පොලිසියට කළ ප්‍රකාශය ඉල්ලා අස්‌කර ගන්නැයි ඉල්ලා සිටි බවද සඳහන් කළේය.

කෙසේවුවද තමා පොලිසියට දුන් කට උත්තරය යළි කියවා බැලීමටවත් අවස්‌ථාව නොදුන් පොලිසිය එහි පිටපතක්‌ ඉල්ලූ විට එය ලබාදීමද ප්‍රතික්‍ෂේප කළ බවද පැවැසීය.

මෙම පැමිණිලි මත කුරුඳුවත්ත පොලිසියේ ස්‌ථානාධිපති මනෝ ඩේවිඩ් මහතා කොළඹ ප්‍රධාන මහෙස්‌ත්‍රාත් උසාවියට ‘බී’ වාර්තාවක්‌ ඉදිරිපත් කරමින් පවසා තිබුණේ කට උත්තර දී ඇති අය විසින් පහරදුන් පුද්ගලයන්ගේ විස්‌තර ප්‍රකාශකොට නොමැති බැවින් මේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් පරීක්‍ෂණ පවත්වා සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීමට නොහැකි වී ඇති බවයි.

පොලිසිය මෙහිදී අනුගමනය කළ ක්‍රියාවලියෙන් පැහැදිලි වන්නේ කුමන රජයක්‌ බලයේ සිටියත් පොලිසිය නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන්නේ ඒ ආණ්‌ඩුවල අවශ්‍යතාවය මත බවයි. එදා සිංහල බල මණ්‌ඩල

රැස්‌වීමට පහරදීම ගැන පොලිසිය ක්‍රියා කළ ආකාරයත් මෑතදී හම්බන්තොට වරාය හා මත්තල ගුවන්තොටුපළ නැරඹීමට ගිය විපක්‍ෂයේ මන්ත්‍රීවරුන්ට පහරදීමේ සිද්ධිය ගැන පොලිසිය කටයුතු කරන ආකාරයෙනුත් එය මනාව තහවුරු නොවන්නේද?

ඉරිදා දිවයින

සාහිත්‍යය

භූමි කම්පාවටත්, සුනාමියටත්, න්‍යෂ්ටික තාප බලාගාරයේ පිපිරුමටත් මැදිව අනන්ත අපමණ දුක් පීඩා විඳින ජපාන ජනයාගේ ඛේදනීය අත්දැකීම අපට සිහිපත් කරන්නේ කුමක් ද? විද්‍යාත්මක දියුණුව පිළිබඳ අපගේ ඉමහත් කියාපෑම් තිබියදීත් අපගේ ජීවිත පිළිබඳ ඉරණම පාලනය අප අත නැත. විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් කළහැකි වූ පමණින් ඒවා ලෝකයට මුදාහැරිය නොයුතු බව ඊනියා සත්‍යයේ නාමයෙන් ඕනෑම නවෝත්පාදනයක් කිරීමට පසුබට නොවන විද්‍යාඥයන්ට ෆුකුෂිමා න්යකෂ්ටික තාප බලාගාරයේ පිපිරුම් සිහිපත් කොට දෙයි. ඊනියා සංවර්ධනය නාමයෙන් අප කොතෙක් සුඛ විහරණ හඹා ගියද තීරණාත්මක මොහොතෙහිදී අපට ඉතිරිවන්නේ අප ගොඩනගාගන්නා මනුෂ්‍යත්වය පමණි. ඉතින් අප යලි යලිත් මුහුණ දෙන මෙම අත්දැකීම් වලින් පාඩම් ඉගෙන ගන්නට අපි කවදා සමත් වෙමුද?

තම එදිනෙදා ජීවිතයෙහි හැම අංගයකටම අපූරු හැඩ දමා විචිත්‍ර වර්ණ කවා සෞන්දර්යයෙන් වටවුණු පරිසරයක විසීමට පුරුදු වී සිටි ජපන් ජාතිකයන්ට මෙම ඛේදනීය මොහොතේ තම දුක නිවාගන්නට උදව් වනු ඇත්තේ කුමක් ද?

එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍රයන්ගේ ”මළගිය ඇත්තෝ” පිළබඳ අප පහත නැවත පළ කරන විචාරය ජපන් ජනයාගේ දිවිපෙවෙත පිළිබඳ අවලෝකනයට මුල පුරන්නට ඔබට කෙරෙන ඇරයුමකි.

මළගිය ඇත්තෝ
ධර්මසිරි ඒකනායක

හැඳින්වීම

නවකථා, කෙටිකථා සහ පද්‍ය විවේචනය අගය කිරීමට අනුගමනය කළ යුත්තේ කවර නිර්නායකයක් ද, එය කෙසේ විය යුතු ද යන ප‍්‍රශ්න අපේ සමාජය තුළ නිරතුරුවම සාකච්ඡාවට භාජනය වෙයි. සාහිත්‍ය නිර්මාණවල තත්ත්වය පිරිහීමකට පත්වී ඇති බවට ද නිතර නිතර ම අදහස් ඉදිරිපත් වෙයි. දැනට අවුරුදු පහකට පමණ පෙර දී එනම් නවකථා සහ කෙටිකථාකරණය වර්ධනය වෙමින් පැවති කාලයේ දී ඒවා පිළිබඳ අගය කිරීම සහ විවේචනය කිරීම සිදු වූ ආකාරය පිළිබඳව අදටත් හොඳ සැලසුමක් තිබේ. සබැවින් මෙම ලිපිය හොඳ ආදර්ශයක් ලෙසට ඉදිරිපත් කරන්නේ අපේ ඉදිරි ගමන් මගට එය මග පෑමක් වන බැවිනි.
– සංස්කාරක

“All Art is re-presentation – the giving back in conscious form of the shapeless raw material of experience.”
– Edith Wharton

පසුගිය අවුරුදු දෙක ඇතුළත දී (1962) නවකථා කරණයෙහි විශේෂ හුරුකමක් ඇති සිංහල ලේඛකයන් කීපදෙනෙක් වැදගත් නවකථා පහක් රචනා කර තිබේ. ගුණදාස අමරසේකර ගේ ”යලි උපන්නෙමි” ”දෙපා නොලද්දෝ” ආචාර්ය සරත්චන්ද්‍ර ගේ ”මළගිය ඇත්තෝ” ආචාර්ය සිරි ගුනසිංහ ගේ ”හෙවනැල්ල” හා කේ. ජයතිලක ගේ ”පරාජිතයෝ” යනු එ් නවකථා පහය. මෙම ලිපියෙන්, ”මළගිය ඇත්තෝ” නම් නවකථාව පිළිබඳ ව කෙටි විග‍්‍රහයක් කිරීම අරමුණයි.

විදේශීය රටක – එනම් ජපන් රටේ – ජීවිතය වස්තුකොට ගෙන තිබෙන බැවින් ”මළගිය ඇත්තෝ” අනික් නවකථාවලට වඩා තරමක් අමුතු ස්වරූපයක් උසුලයි. මේ නවකථාවේ ගැබ් වන්නේ කෙටි කාල සීමාවකට ජපන් රටේ පදිංචිවන සිංහල චිත‍්‍ර කලාකරුවෙකු ගේ අත්දැකීම් ය. නව අත්දැකීම් මාලාවක් අමුතු ආකාරයකට නිරූපණය කරමින් සිංහල නවකථාවේ ක්ෂේත‍්‍රය පුළුල් කිරීමට මඟ පාදන බැවින් ”මළගිය ඇත්තෝ” මීට පෙර සඳහන් කළ අනික් නවකථාවලට නෑ සබඳකම් ද දක්වයි. එබැවින් මේ ග‍්‍රන්ථය සිංහල නවකථාවලියට එකතු වූ වැදගත් නිර්මාණයක් වශයෙන් සැලකිය හැකිය.

මිනිසා ගේ කායික පරිසරය අනුව හැඩ ගැසුණු ජීවන රටාවක් මූලික මානුෂික හැඟීම් සමග ගැටෙන සැටි විදහා දැක්වීම නවකථාවේ මූලික අදහස වශයෙන් සැලකිය හැකිය.

කථාවස්තුවට පසුබිම වන්නේ තෝකියෝ නගරයයි. නවකථාවේ මූලික අදහස අනාවරණය කිරීමේ දී මේ පසුබිම වැදගත් කාර්යයක් ඉටු කරයි. කතුවරයා මෙය විචිත‍්‍ර ලෙස කියවන්නා ඉදිරියේ මවා පෑමට සමත් වී තිබේ.

ජපනුන් ගේ ජීවන ක‍්‍රමයේ ඇති සියුම් රසාත්මක ගුණය පහත දැක්වෙන විස්තරයෙන් මනාව හැඟීයයි:

”ඒ රටට පැමිණි මට වහාම හැඟුණේ, බැලූ බැලූ අත විවිධ වර්ණයෙන් දෑස පිනවන වෙන රටක් මා දැක නැති බවය. ගිනිපෙට්ටිය, තේ කෝප්පය වැනි, තමා පාවිච්චි කරන සෑම කුඩා දෙයකට ම අපූරු හැඩයක් දමා විචිත‍්‍ර වර්ණයක් කවා සෞන්දර්යයෙන් වටවී ජීවත්වීම ජපනුන් අගය කරන පරමාර්ථයක් බව මට පෙනුණි. සෞන්දර්යයෙන් යුත් පරිසරයක විසීම සිතැඟි සමථ කිරීමෙහිලා කෙතරම් උපයෝගී වන්නක් ද? කඩයකට සාප්පුවකට ගිය ද බොජුන් හලකට, අවන් හලකට ගිය ද සීරුවට නිර්මාණය කරන ලද කිසියම් සෞන්දර්යයකින් ඉන්ද්‍රියෝ පිබිදෙති. යන්ත‍්‍රයේ උපකාරයෙන් කෙරෙන නීරස ජීවිතයට වුවද ඔව්හු රසයක් ඇතුළත් කරති, පැහැපත් වර්ණයන් කවා වානයේ බීරෑණි ගතිය පහකර දමති. සිත් පිත් නැති යන්ත‍්‍රය තුළ ඔවුහු මනුෂ්‍ය හෘදයක් තැන්පත් කරති. කෙතරම් යන්ත‍්‍ර පාවිච්චි කළත් තමා ගනුදෙනු කරන්නේ මැෂින් සමග නොව මනුෂ්‍යයන් සමගය යන හැඟීම කෙනෙකුට ඇති වේ.

”ජපානයේ පාරම්පරික ශිෂ්ටාචාරයේ බර තාම උසුලාගෙන යන්නේ ස්තී‍්‍රන්යයි මට හැඟී ගියේය. පැරණි කවීන් කියූ පරිදි සියුමැලි යනගි1 අත්ත මෙන් නැවී ඔව්හු කෙතරම් ලාලිත්‍යයකින් ඒ බර උසුලත්ද? ඔවුන් කතාබහ කරන ලීලාවෙහි, තේ කෝප්පයක්, බත් බඳුනක් අතට ගන්නා සැටියෙහි, මේ ශිෂ්ටාචාරය පිළිබිඹු වී පෙනේ. ඒ මේ අත තල්ලූ කරමින් නගින බහින සෙනග අස්සේ නොකැළඹී තම කටයුතු කරන, බටහිර ඇඳුමෙන් සැරසීගත් බස් සේවිකාවගේද, යන එන්නන් පිළිගනිමින් ඔවුන්ට ස්තුති කරමින් කඩයෙහි බඩු විකුණන වෙළෙන්ඳියගේ ද ගෙදොර දොර බලා ගන්නා ගෘහණිය ගේ ද නානා වර්ණ කූරුවලින් අලංකාර කරන ලද උස් කොණ්ඩයකින් හා පිටෙහි වැහූ විශාල සමනලයෙකුගේ හැඩයට බඳින ලද ඇඟ බඳනින් ද සැරසී අමුත්තන්ට සංග‍්‍රහ කරන ගේෂා ස්ති‍්‍රයගේද සෑම ඉරියව්වකම පාරම්පරික අභ්‍යාසයක ලකුණු කැපී පෙනෙයි. සෑම ඉරියව්වකම පරමාර්ථය අක්ෂිගෝචර හැඩයක් මවා පෑමයි.”
(9-10 පිටු.)

මේ පසුබිම තිරයක් වැනි ස්ථාවර, අප‍්‍රාණික දෙයක් නොවේ. එය වැදගත් කලාත්මක කාර්යයක් ඉටුකරන, ප‍්‍රධාන අදහසට ජීවමාන සම්බන්ධතාවයක් ඇති, ජංගම වස්තුවකි. ජීවමාන බලවේගයක් මෙන් පසුබිම නවකථාවේ මුල සිට අග දක්වා පැතිර පවතී.

”මළගිය ඇත්තෝ” ජපන් රට පිළිබඳව තොරතුරු සැපයීමට ලියන ලද ප‍්‍රචාරක කථාවෙක් නොවේ. මේ නවකථාව කියවන විට ජපනුන් ගේ ජීවිතය කියවන්නා ඉදිරියෙහි විචිත‍්‍ර ලෙස නාට්‍ය ආකාරයෙන් මැවී පෙනෙයි. එබැවින් කියවන්නා එහි විස්තර වන ජීවිතයට නිතැතින් ම සහභාගි වෙයි. Continue reading සාහිත්‍යය

කලාව

නාට්‍ය කලාව හා කථා කලාව
– එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර

පොදුවේ සාහිත්‍යය යන නමින් හඳුන්වනු ලබන කලාව, නාට්‍ය කලාව, කාව්‍යය හා කථා කලාව වශයෙන් වර්ග කරන්නට පුළුවන්. මේ වර්ග තුනට පොදු වූ කිසිවක් තිබෙනව – එනම් ඒවායේ මාධ්‍යය භාෂාව වීමයි. වෙනත් කලා සමග සන්සන්දනය කරලා බැලූවොත් මේ අතින් ඒවා වෙනස් බව අපට පෙනෙනවා. සංගීතය, චිත‍්‍ර කලාව යන මේ කලා වර්ග සමග සන්සන්දනය කරලා බලමු. සංගීතයේ මූල ද්‍රව්‍යය – ස්වරයයි. චිත‍්‍ර කලාවේ මූල ද්‍රව්‍යය රේඛා හා වර්ණ යන මේවායි. මේ මූල ද්‍රව්‍ය මාර්ගයෙන් තමයි රසිකයා තුළ වින්දනයක් – ආස්වාදයක් ඇති කරන්නෙ. ඒ නිසා ස්වර, සංගීතයේ මාධ්‍යය ලෙසත්, රේඛා හා වර්ණ චිත‍්‍ර කලාවේ මාධ්‍යය ලෙසත් හඳුන්වන්න පුළුවන්.

අද අපේ සැලකිල්ලට භාජනය වන්නේ භාෂාව කෙරෙහි නිසා, භාෂාව සතු වූ කාර්යය දෙකක් තිබෙන බව කිව යුතුයි. එකක් නම්, පඤ්චේන්ද්‍රියන්ට ගොදුරුවන යමක් ඉඳුරා ම කියා පෑම. මීට වාච්‍යාර්ථයයි කියනවා. විද්‍යාවෙහි භාෂාව යොදන්නේ මේ කාර්යය සඳහායි. වෛද්‍ය විද්‍යාවේ ලෙඩ දුක් ගැන, විෂ බීජ ගැන, ඖෂධ ගැන තතු කියා පානව. භාෂාවේ අනිත් කාර්යය මනසට නොවේ හදවතට කතා කිරීමයි. ‘මේ මල් කහ පාටයි’ කියා අපි කීවොත්, නැත්නම් ‘මේ මල් සිනිඳුයි’ යි කියා කීවොත්, එය ඇසට, ස්පර්ශයට ගොදුරුවන ලක්ෂණයක් ගැනයි අපි කියන්නේ. ඒත්, ‘මේ මල් ලස්සනයි’ කීවොත් එය හදවතට ගොදුරු වන දෙයක් ගැනයි අපි කියන්නෙ. කාව්‍යයේ භාෂාව යොදන්නේ මේ දෙ වෙනියට සඳහන් කළ කාර්යය සඳහායි. මේ කරුණ පැරණි කවියෙක් ඉතා පැහැදිලි ලෙස පවසන පද්‍යාර්ථයක් මම කැමතියි උපුටා දක්වන්න.

එනම්:
ගතො සතමර්තො භාතීන්දුර් යාන්නි වාසාය පක්ෂිණ:
ඉත්‍යෙවමාදි කිං කාව්‍යං? වාර්තාමෙනාම් ප‍්‍රචක්ෂතෙ –

ඉර බැස ගියේය, හඳ පායයි, සියොත් කැල වාසය සොයා යති- ඉදින් මෙවැනි දේ කවර කාව්‍යය ද? ඒවා වාර්තා කියා හඳුන්වමු.

හැබැයි මෙවැනි කියමන් රසාත්මක වාක්‍ය වශයෙන් ගිණිය හැකි අවස්ථා තියෙනවා – එනම් කිසියම් අවස්ථාවක රසිකයා තුළ වින්දනයක් දැනවීමට යොදා තිබෙනවා නම් මේ කරුණු අපේ ප‍්‍රස්තුතයෙන් පිට නිසා ඒ ගැන යමක් සවිස්තර ව සාකච්ඡා කිරීමට මම අදහස් කරන්නේ නෑ. Continue reading කලාව

කලාව

කලාව යනු කුමක් ද?
එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර
කලාව යනු කුමක් දැයි පහදා දීම ඉතා උගහට ය. කලාව නො වන්නේ කුමක් දැයි දැක්වීම ඊට වඩා පහසු බව කිව යුතුයි.

කලාව වසයෙන් දක්වන්නේ යම් කිසිවක් කිරීම ය, නැතහොත් නිපදවීම ය. ඉංග්‍රීසි art යන වචනයෙහි ද මේ අර්ථය තිබේ. The art of playing cricket, the art of writing, the art of talking in public ආදි යෙදුම්වල මේ අර්ථය ගැබ් වී තිබේ.

එ‍ෙහත් ‘සංගිත කලාව, ‘චිත්‍ර කලාව, ‘නාට්‍ය කලාව යන ආදි යෙදුම්වල විශේෂ අර්ථයක් තිබෙන බව සැලකිය යුතු ය. යම් කෙනෙකු සිතාරයක් හෝ තබ්ලාවක් හෝ බටනලාවක් වාදනය කරන විට ඔහු දක්ෂ සංගීතඥයෙක් හෝ දක්ෂ චිත්‍ර ශිල්පියෙක් හෝ දක්ෂ නළුවෙක් යයි අර්ථාන්විත ව ව්‍යවහාර කළ හැකිය. රවි ශංකර් සිතාරය වාදනය කරන විට සමහරු එහි ‘රසය’ විඳිති. සිතාර් වාදනය කිරීමේ දී ඒ තැනැත්තා දක්වන දක්ෂතාවයයි මෙතැන දී කියවෙන්නේ. අසන්නා තුළ ‘රසයක්’ උපදී යැයි කිව හැකි ය.

‘රසය’ යනු කුමක් ද කියා පැහැදිලි කිරීම උගහට ය. කිසියම් ගීතයකට හෝ වාදනයකට සාවධාන ව කන් දෙන තැනැත්තා තුළ කිසියම් ආහ්ලාදයක් උපදී. ඔහු එයින් රසාස්වාදයක් විඳිතියි කිව හැකි ය.

රසාස්වාදය යනු අසන්නා තුළ ජනිත වන ආවේග සමූහයයි, එනම් ‘වින්දනය’ යි. අසන්නා එයින් තෘප්තිමත් වන්ට පුළුවන. ඔහු එයින් කිසිදු වින්දනයක් නො ලබන්ට ද පුළුවන. ඔහු එම වාදනයට කන් දී තෘප්තිමත් වුව හොත් ඔහු රසාස්වාදයක් විඳිතියි අපට වටහා ගත හැකි ය.

මේ අයුරු ප්‍රතිචාරයක් විඳින්නට ඔහු වෙනත් සිතාර් වාදකයන්ගේ වාදනවලට කන් දීමේ පුරුද්දක් ඇත්තෙකු විය යුතු ය. ඔහු වාදකයා කෙරෙහි පැහැදෙන්ට පුළුවන. තමා ලබන වින්දනය ඔහු තුළ ප්‍රිය ජනක හැඟීමක් වන්ට පුළුවන.

‘කලාව’ යනු කෙබන්දක් දැයි වටහා ගැනීමට අපි කලාත්මක කෘතියක් දෙස බලමු. එය ගීතයක් විය හැකි ය. එසේ නො වේ නම් කලාත්මක යයි පිළිගනු ලබන චිත්‍රයක් – නො එසේ නම් කලාත්මක ලක්ෂණයෙන් යුත් ස්වභාව දර්ශනයක්.

එබන්දක් අප හඳුනා ගන්නේ දුටු විගස අප තුළ ප්‍රසන්නාත්මක චෛතසිකයක් ජනිත වන බැවිනි – එනම් ප්‍රසන්නාත්මක හැඟීමක්. එහි ප්‍රසන්න බව එහි රටාව නිසා ඇති වන්නක් විය යුත ය. එබඳු වස්තුවක් දුටු විගස අප තුළ පෙර නුවූ විරූ චෛතසිකයක් ජනිත වන බැවිනි. ඊට රසාස්වාදයයි කියනු ලැබේ. එම වස්තුවේ කිසියම් ස්වරූපයක් නිසා මෙවැනි චෛතසිකයක් ජනිත වේ. එනම් එහි සමබර ගතිය වන්ට පුළුවන; එසේ නැත්නම් එහි වර්ණවල අප සිත් ගන්නා එක්තරා විශේෂත්වයක්. මේ සියල්ල අතර එහි අනන්‍ය සාධාරණ ස්වරූපයක් ඇති බව පෙනේ.

බලන්නා තුළ හෝ අසන්නා තුළ එහි අනන්‍ය සාධාරණ ස්වරූපය හේතු කොට ගෙන අමුතු අයුරේ ප්‍රතිචාරයක් ජනිත විය හැකි ය. මේ වූ කලී කලා රස වින්දනයේ ආරම්භය වේ. පෙර නුවූ විරූ ආස්වාදයක් ඔහු තුළ ජනිත වේ. මෙය කලා රස යයි හඳුන්වනු ලබයි.

නරඹන්නා තුළ එය අත්පත් කර ගැනීමට තෘෂ්ණාවක් ජනිත නො වේ. ඔහුට වුවමනා කරන්නේ එය බැලීමට පමණකි. බැලීමෙන් ඔහු තෘප්තියක් ලබයි. මීට කලා රස වින්දනයයි කියනු ලැබේ.

තූර්ය වාදනයක් හෝ ගී ගායනයක් ගැන සිතා බලමු. එයින් අපේ චිත්ත චෛතසිකයන්ට කවර ප්‍රතිචාරයක් ඇති වේ ද? එය අසන විට අපේ අභ්‍යන්තරයෙහි අපූරු හැඟීම් ජනිත වේ ද? පෙර නුවූ විරූ ආස්වාදයක් ඇති වේ ද? එසේ නො වේ නම් ප්‍රතිකූල හැඟීම් ජනිත වේ ද? එම අවස්ථාවෙහි අපි කන් අගුල් දමමු ද? අප තුළ පෙර නුවූ විරූ හැඟීම් ජනිත වේද? ඒවා අනුකූල ද ප්‍රතිකූල ද? ඒවායින් අප චලනය වී අප තුළ අමුතු චෛතසික ජනිත වේ ද? අපි ඒවා අප තුළ රඳා පවත් වන්ට කැමති ද? එසේ නැතහොත් ඒවා අපේ අභ්‍යන්තරයෙන් පහ කරන්ට අපට සිත් වේ ද?

ඒ අමුතු චෛතසික අප ළ‍්‍තබා ගෙන, කිසියම් වටිනා වස්තු සම්භාරයක් මෙන් අප ඒවා වරින් වර අසන්ට කැමති ද? අපේ අන්තරාත්මයෙහි කිසියම් විපර්යාසයක් සිදු වී අපි ඒවා අප ළඟ තබා ගන්න කැමති ද? අපි ඒවා සිහිපත් කරමින් කීප වරක් අසමු ද? ඒ හැම වරක් ම එහි අමුතු බවක් අපට දැනේ ද?

කලාවේ අන්තර්ගත ස්වභාවය මෙයයි හඟිමි. හැම වර ම අලුත් වී හැම වර ම අපේ සිත් තුළ පෙර නුවූ විරූ ආස්වාදයක් ඇති කරයි ද? එය වූ කලි කලාවෙන් ලැබෙන ආස්වාදයයි. එම ආස්වාදයෙන් සිත් සතන් පිබිදෙනු විනා සිත් සතන් අවුල් නො වේ. සිත් සතන් පිබිදීමෙන් එම ආස්වාදය අනන්‍ය සාධාරණ වින්දනයක් බවට පත් වේ. Continue reading කලාව