Category Archives: කාලීන

කලා ලොවෙන් සමුගත් ෂේක්ස්පියර් ප්‍රතිරචකයා

කලා ලොවෙන් සමුගත් ෂේක්ස්පියර් ප්‍රතිරචකයා – චන්දන ජයවීර

බන්දුල විතානගේ
බන්දුල විතානගේ
විශ්ව සම්භාවනාවට පත් නාට්‍යකරුවෙක් වූ විලියම් ෂේක්ස්පියර් ශ්‍රී ලාංකේය කලා රසිකයන්ට සමීප කළ නාට්‍යකරුවා බන්දුල විතානගේයි. ඔහුට පෙර ආචාර්ය ගාමිණී හත්තොටුවේගම, අහුන්ගල්ලේ අරුණසිරි, ටෝනි රණසිංහ, ඕ. ගාමිණි ද සිල්වා වැනි අය ෂේක්ස්පියර් නාට්‍ය සිංහලට පරිවර්තනය කිරීමේ කටයුත්තට දායක වුවත් ෂේක්ස්පියර් කෘති පොදුජනයා අතරට ගෙන ගිය නිර්මාණකරුවා ලෙස ඔහු අබිසෙස් ගැන්වීම අනෙක් අයට කරන නිගරුවක් නොවේ.

බන්දුලගේ ෂේක්ස්පියර් පරිවර්තන අතිශයින්ම කාව්‍යාත්මක වන අතරම නාට්‍ය උචිත වුණා. ඔහු සිය පරිවර්තන කාර්යේදී මුල් කෘතියේ අර්ථයට හැකිතාක් සමීප වීමට වගේම භාෂා ශෛලිය ආරක්ෂා කිරීම ගැනත් උනන්දුවක් දැක් වූවා. ෂේක්ස්පියර්ගේ වැකිවල කාල අන්තරය බන්දුල සිංහල පරිවර්තනවලත් එලෙසම දකින්න ලැබෙනවා.

එය රංග කාර්යේදී නළුවන්ට මෙන්ම නිෂ්පාදකටත් විශාල පහසුවක්. ජෙරොම් ද සිල්වා අධ්‍යක්ෂණය කළ ‘මැක්බත්’ සිංහල නාට්‍ය නිෂ්පාදනයට පාදක කරගත්තේ බන්දුල විතානගේ ගේ පරිවර්තන යයි. මා ද මෙම නිෂ්පාදනයට, වේදිකා පරිපාලනයෙන් සම්බන්ධ වූ නිසා රංගයට උචිත කාව්‍යාත්මක බසක් තනා ගැනීමට ඔහු ගත් අපරිමිත වෙහෙස ගැන අත්දැකීමක් තිබෙනවා. ඔහු ඉතාම නම්‍යශීලී පුළුල් වාග් කෝෂයක් සහිත නිර්මාණකරුවෙක්. එසේ නොමැතිව මෙවැනි වික්‍රමයක් දැක්වීමට හැකියාවක් ඇතිවන්නේ නැහැ. හුදු පරිවරතයෙක් නොවී නාට්‍යකරුවෙක් වීමත් මෙම අනන්‍යතාව තවත් හේතුවක් වෙන්න ඇති.

බන්දුල විතානගේ හැම්ලට්, මැක්බත්, වැනීසියේ වෙළෙන්දා ආදී සෑම ප්‍රමුඛතම ෂේක්ස්පියර් කෘතියක්ම සිංහලට නඟා තිබෙනවා. ඔහු හැඳින්වීම සඳහා ලේක්හවුස් පුවත් ‍යොදාගත් ‘ෂේක්ස්පියර් ප්‍රතිරචකයා’ යන්න පසුව විරුදාවලියක් බවටත් පත් වුණා. බන්දුල ඔහුගේ නිර්මාණ දිවියේ දි ‘කඳුලකට වඩා සිනහව අගනේය’ යන අදහස යළි යළිත් මතු කළා. එය ඔහුගේ තේමා පාඨය වුවා යැයි පැවසිය හැකියි. මේ දහම වඩාත් හොඳින් දකින්න ලැබෙන්නේ ඔහුගේ පසුකාලීන නිර්මාණ අතරයි. “ෂේක්ස්පියර් ප්‍රතිරචකයා” ලෙස අප ඔහු හැඳින් වූවත් බන්දුල අතින් ලාංකික වේදිකාවට සිදුවු සේවය එක පරාසයකට කොටු කරන්න බැහැ. ඔහු අතින් මධ්‍යකාලීන යුගයට අයත් සම්භාව්‍ය නාට්‍ය වගේම නූතන නාට්‍යත් පරිවර්තනයව තිබෙනවා. Continue reading කලා ලොවෙන් සමුගත් ෂේක්ස්පියර් ප්‍රතිරචකයා

Advertisements

ජනවාර්ගික සබඳතා

” ඔබ ඔවුන් ඔබ ට කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන පරිද්දෙන්ම, අන් අයට ද කරන්න ”

” මා සිතන්නේ, මෙබඳු කටයුතු වලදී අනුගමනය කළ හැකි, පුරුද්දෙන් ඇතිකර ගත්, ප්‍රත්‍යක්ෂ ක්‍රමයක් නම් “ ඔබ ඔවුන් ඔබ ට කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන පරිද්දෙන්ම, අන් අයට ද කරන්න” සහ ඔවුන් ඔබ ට කරනු ඇතැයි ඔබ අපේක්ෂා නොකරනු ඇති යමක් අන් අයට නොකරන්න. බාගවිට, මෙබඳු විවාදාපන්න මාතෘකා පිළිබඳ ලියන කුමන හෝ ලේඛකයෙකු “ මගේ අත්තම්මා ඒ ඇතුළේ සිටියා නම් මොකද වෙන්නේ? එය මගේ පර්යාලෝකය වෙනස් කරනු ඇත්ද?” යන ප්‍රශ්නය ඇසිය යුතුය. ”

දයාන් ජයතිලක මෙසේ මතක් කළේ කුමන කරුණක් අරභයා ද? මෙහි බලන්න

විලාසිතා

“කාන්තාවෙනි, මේ රැල්ලට ඔබත් හසුවුණාද? හසුවෙනවද?”

අපි කලකට පෙර කාන්තා විලාසිතා පිළිබඳ කැළණිය විශ්ව විද්‍යාල භූමියේ ප්‍රදර්ශණය කෙරුණු “ගොන් පාට් දැන් ඇති” යන මැයෙන් යුතූ පෝස්ටරයක් පිළිබඳ විග්‍රහයක් “විමංසක පර්ෂදය, විලාසිතාව, ඖචිත්‍යය සහ සංවරය” යන මාතෘකාව යටතේ පළ කළෙමු.

පහත පළවන්නේ මෑත කාලයේදී කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයයේ ශාස්ත්‍ර පීඨ භූමියේ ප්‍රදර්ශණය කෙරුණු පෝස්ටරයකි. අපි මෙය ඔබගේ අවධානය සඳහා සහ වාර්තා කොට තැබීම සඳහා අපගේ අදහස් දැක්වීමකින් තොරව ඉදිරිපත් කරමු.

මේ පිළිබඳ ඔබගේ අදහස් සඳහා ‘කතිකා’ අවකාශය විවෘතව පවතී.

මෙම චිත්‍ර සටහනට ඔබේ මූසිකය දෙවරක් ටික් ගෑමෙන් ඔබට මෙම චිත්‍ර සටහන විශාල කොට බැලීමට හැකිවනු ඇත.

vilasitha2

කාලීන

‍හැරල්ඩ් පින්ටර් ගේ ‘වන් ෆෝ ද රෝඩ්’

PDF මාදිලියෙන් කියවන්නGet PDF
Get PDF file here

නෝබෙල් සම්මාන ලාභී බ්‍රිතාන්‍ය නාට්‍ය රචක සහ නිෂ්පාදක හැරල්ඩ් පින්ටර් පසුගියදා අභාවප්‍රාප්ත විය. පහත පළවන්නේ පින්ටර් ගේ One for the road නාට්‍යය එනමින්ම සිංහලෙන් නිෂ්පාදනය කළ මාලක දේවප්‍රිය ‘වන් ෆෝ ද රෝඩ්’ ගැන ලියූ කෙටි සටහනකි.

මාලක දේවප්‍රිය

“අපි කෙළින්ම කථාව ආරම්භ කරමු. වහෙන් ඔරෝ ඕන නෑ.” හැරල්ඩ් පින්ටර්ගේ ‘වන් ෆෝ ද රෝඩ්’ නාට්‍යයේ නිකලස් සංවාදය ආරම්භ කරන්නේ එහෙමයි. මම කැමතියි මේ රචනයත් ඒ විදියට පටන් ගන්න. හැරල්ඩ් පින්ටර් හා ඔහුගේ දිවිය සම්බන්ධව කිවයුතු සෑම දෙයක්ම මැනවින් පළවී අහවරයි කියලා මම විශ්වාස කරනවා. තවත් අයෙකුට කියන්න දෙයක් නොමැති තරමට. අන්තර්ජාලය ඒ බවට මනාව සාක්ෂි දරනවා. ඒ හින්දා මම කැමතියි හැරල්ඩ් පින්ටර්ගේ ‘වන් ෆෝ ද රෝඩ්’ නාට්‍යය ගැන පමණක් කථා කරන්න.

pinter_portrait2‘වන් ෆෝ ද රෝඩ්’ නාට්‍යය මා අතට පත්වන්නෙ එක්තරා අහම්බයකින්. ඒ කොළඹ සරසවියේ සිසුවකුව සිටි කාලයේ නාට්‍යයක් නිපැයීම සඳහා දිනක බ්‍රිතාන්‍යය කවුන්සිල පොත්ගුල පිරික්සීමේදී. කෘතියක් විධියට එය පිටු දහයකටත් අඩු හා චරිත ප්‍රමාණය හතරක් වීමත්, එක් පසුතලයක ගලා යන නාට්‍යයක් වීමත්, හේතුකොට ගෙන එය නිෂ්පාදනය සඳහා මම යොමු වුණා.

නාට්‍යය පරිවර්තනය කරමින් යන අතරවාරයේදියි ‘වන් ෆෝ ද රෝඩ්’ හි ගැඹුර මට අනාවරණය වන්න පටන් ගත්තෙ. බැලූ බැල්මට සරල ආකෘතියක් පෙන්නුම් කළත් මෙය ඉතා ප්‍රබල දේශපාලනික නාට්‍යයක් බව මම හඳුනාගත්තා. Continue reading කාලීන