Category Archives: ජාතිකවාදය

ජාතිකවාදයට සහ අගතියට එරෙහිව ප්‍රබුද්ධත්වයේ ලිබරල් මානවවාදය සහ විචාර බුද්ධිය

ජාතිකවාදයට එරෙහි කතිකාව ජාතිකවාදී කතිකාවේම අන්තවාදී ස්වරූපය ගැනීමේ අවදානම

ස්ට්‍රස්බර්ග් හි කැතීඩ්ර්ල් දේවස්ථානය
ස්ට්‍රස්බර්ග් හි කැතීඩ්ර්ල් දේවස්ථානය ඇතුළත දැක්මක්
නූතන යුරෝපීය ජාතිකවාදී කතිකාව වර්ධනය වන ආකාරය රචනයේ පහත පළවන කොටසින් ෆින්කල්ක්‍රෝත් තව දුර සාකච්ඡා කරයි. මේ ඒ පිළිබඳ කෙටි ප්‍රතිචාරයක් සහ සහ හැඳින්වීමකි.

ෆින්කල්ක්‍රෝත් එම සාකච්ඡාව අරඹන්නේ අගතිය පිළිබඳ ජාතිකවාදී කතිකාව තුළ ඇතිවූ විවාදය ඉදිරිපත් කරමිනි. ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ජර්මානු රොමෑන්ටික්වාදීහු ද ප්‍රබුද්ධත්වයේ භාෂාව තුළ අවමානයෙන් සැළකූ අගතිය පිළිබඳ අදහස පුනරුත්ථාපනය කිරීමට යොමු වූහ.

මෙහි ලා ෆින්කල්ක්‍රෝත් ගේ සාකච්ඡාව න්‍යායිකව ගැඹුරු කරණු වස් ගැඩමර් අගතිය පිළිබඳ ගොඩ නඟන අදහස් සැකෙවින් ඉදිරිපත් කරන්නට අපි කැමැත්තෙමු.

ගැඩමර්
ගැඩමර්
අගතිය පිළිබඳ ගැඩමර්

අගතිය සහ විචාර බුද්ධිය ප්‍රතිපක්ෂයන් ලෙස සැළකීමේ නූතනවාදී ගැටළුවෙන් මිදීමේ මඟක් ලෙස ගැඩමර් ගේ දාර්ශනික අර්ථවිවරණවේදය අගතිය (prejudice) යන පදයෙහි ඇති පූර්ව විනිශ්චය යන අරුත මතු කරගත් බව සඳහන් කරනු වටියි. ගැඩමර්ට (Truth and Method) අනුව අපට වටහා ගැනීමට තිබෙන දෙයට අප විවෘත කරන්නේ අපේ පූර්ව විනිශ්චයන් මය.

පූර්ව විනිශ්චයන් යනු අපේ පූර්ව අර්ථ විවරණීය පිහිටි බවයි. හෛයිඩෙගර් අවබෝධයේ ‘පූර්ව-ව්‍යුහ‘ එනම් අර්ථවිවරණය කළ යුතු හෝ වටහා ගත යුතු දේ ප්‍රාරම්භක ආකාරයකින් ග්‍රහණය කරගැනීමට ඉඩ සළසන පූර්වාපේක්ෂණ ව්‍යුහයන් යනුවෙන් තම Being and Time කෘතියේ සුවිශේෂ ආකාරයෙන් සම්පාදනය කළේ මෙම අදහසයි. පූර්වාපේක්ෂණ ව්‍යුහයන් යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ වටහාගැනීම යන්නට හැමවිටම ‘සම්පූර්ණකිරීමේ අපේක්ෂණය‘ක් පටලැවී ඇති බවයි. එනම් වටහා ගත යුතුව ඇති දේ හැම විටම වටහා ගත හැකි දෙයක් එනම් සංගතික සහ එහෙයින් අර්ථවත් වන සමස්තයක් ලෙස සැදුම් ගන්නේය යන සංශෝධනය කල හැකි පූර්වප්‍රස්තුතය හා පටලැවී ඇති බවයි.

අදාළ කරුණකට අපේ පූර්ව විනිශ්චයන් විවෘත වන්නේ එම පූර්ව විනිශ්චයන් ම සංශෝධනය වීමේ හැකියාව ඇති ඒවා වන ආකාරයෙනි. එය හැමවිටමත් වත්මන් සැළකිල්ලන්ට සහ ඵල ප්‍ර යෝජනයන්ට දිශානතිගතව ඇත සහ විවාදයට තුඩු දී ඇති කරුණ සමග සංවාදයට එළඹීමට අපට ඉඩ සළසන්නේ එම වත්මන් සැළකිල්ලන් සහ ඵල ප්‍ර යෝජනයන් ය යන අර්ථයෙන් අතීතයට අයිති පවා හැම අර්ථකථනයක්ම අවශ්‍ය යෙන්ම ‘පූර්ව විනිශ්චයමය‘ වෙයි.

වටහාගැනීමෙහි පූර්වවිනිශ්චයමය ස්වභාවය යන්නෙන් අදහස් වන්නේ අප වටහා ගන්නා හැම විටම අපේ ස්වයං-අවබෝධය සහ විවාදයට තුඩු දී ඇති කරුණ වටහාගැනීම යන දෙකම වටකොට ගන්නා සංවාදයක අප පටලැවී ඇති බවයි.

මෙලෙස දැනුම ලබා ගැනීමේ නීත්‍යානුකූල ප්‍රභවයන් ලෙස අධිකාරය සහ සම්ප්‍රදායේ භූමිකාව පිළිබඳ සාධනීය ඇගයිමට ලක් කිරීමක් ඇතිවීම ගැඩමර් අගතිය පුනරුත්ථාපනය කිරීමේ එක් ඵල විපාකයක් ලෙස සළකනු ලැබේ. වටහා ගත යුතුව ඇති දේ විවෘත කිරීමෙහි ලා ඒවා තීරණාත්මක භූමිකාවක් ඉටුකරන තාක් තරමට සහ එම ක්‍රියාවලියෙහි ලා ඒවාමත් ප්‍රත්‍යක්ෂ වන තාක් තරමට වටහාගැනීමේ සංවාදයෙහිදී අපේ අගතීන්, පූර්ව විනිශ්චයන් පෙරට එයි. එපරිද්දෙන් අපේ අගතීන් අපට විද්‍යාමාන වත්ම ඒවා ඒවායේ වාරය පැමිණි විට ප්‍රශ්න කරණු ලැබීමට ලක් කිරීමෙහි ලා කේන්ද්‍ර ගත විය හැකිය.

ෆින්කල්ක්‍රෝත් ඉදිරිපත් කරන නූතන යුරෝපීය ජාතිකවාදී කතිකාව පිළිබඳ සාකච්ඡාවේදී ප්‍රබුද්ධත්ව ව්‍යාපෘතියේ මතවාදයට ප්‍රතිචාර දක්වන ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ප්‍රංශ සංස්කෘතික ආධිපත්‍යයට ප්‍රතිචාර දක්වන ජර්මානු රොමෑන්තිකවාදීන් ගේද මතවාද පසුබිමෙහි අගතිය සහ විචාර බුද්ධියද, ජාතික සංස්කෘතික ප්‍රභවයන් සහ විශ්වීය වටිනාකම් ද පසමිතුරු ප්‍රතිපක්ෂ ලෙස ගැනීම විමසනු ලැබෙයි.

ජාතික හැඟීම් කිසියම් අවිඥාණක නිර්ණය කිරීමක ප්‍රථිඵලයක් ලෙස එක් පිළක් සොයා ගනිද්දී එය එසේ නොව නිදහස් තෝරාගැනීම පිළිබඳ කාරණයක් යැයි අනෙක් පස විසින් අවධාරණය කෙරෙයි.

එදිනෙදා ජීවිතය සංස්කෘතියේ භූමිය වශයෙන් ගැනීම ජාතිකවාදී දෘෂ්ටියයි. ජාතිකවාදය අවධාරණය කළ තව අදහසක් නම් පොදු ජන මනස සමග බද්ධ වීමේ, ජනපිය ප්‍රඥාවට සමීප වීමේ අවශ්‍යතාවයි.

මේ අදහස් අප දකින පරිදි සම්භාව්‍යවාදයට එරෙහි පශ්චාත් නූතනවාදී කතිකාවද වැළඳ ගැනීම උත්ප්‍රාස ජනකය.

ආගම මානවයන්ට මනසේ ජීවිතය පිළිබඳ ශාපයත් ගෙන ආවේ යැයි විවේචනයක් ක්‍රිස්තියානි දහම ආරම්භයේ සිටම වීය යන්නෙන් කියවෙන්නේ ආරම්භයේදී ප්‍රබුද්ධත්වයට මඟ පෑදුවේ ආගම ය යන්නයි.

ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන්ට අනුව විශ්වීය මානව ස්වභාවයක් මෙන්ම ස්වායත්ත අධ්‍යාත්මික ජීවිතයක් ද විය නොහැක්කකි. මෙම ප්‍රතිවිප්ලවවාදී විවේචනය එල්ල කෙරෙන්නේ ලිබරල් මානවාදය ටය. මිනිසා අයහපතට යොමු කරන්නේ සමාජයයි යන රූසෝවියානු රොමෑන්තිකවාදය ටද ප්‍රතිවිප්ලවවාදී නෑ කමක් තිබේ.

පසු කලෙක පශ්චාත් ව්‍යුහවාදීන් විසංයෝජනය කරන්නේද මෙම ලිබරල් මානවයාය. මුලින් එයට පහර දුන්නෝ ජාතිකවාදීහු ය.

දැන් පශ්චාත් නූතනවාදීන් ජාතිකවාදයට විරුද්ධ වන විට ඔවුන් යළි පෙනී සිටින්නේ ප්‍රබුද්ධත්ව ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන්ද නැත්නම් මිනිසා සහ සමාජය පිළිබඳ නව පශ්චාත් දර්ශනයකටද? කුමක් ද ඒ දර්ශනය හෝ න්‍යාය?

ෆින්කල්ක්‍රෝත් තර්ක කරන පරිදි ජාතිකවාදී කතිකාව මානව පැවැත්මට පසුබිම් වන අවිඥාණක දැනුමත් ඒ ගැන විග්‍රහ කිරීමට අවිඥාණයේ විද්‍යාවන් වන සමාජීය විද්‍යාවනුත් සොයා ගත්තේය. මිනිසා තම ඉතිහාසය විසින් නිශ්චය කෙරෙන්නේය යන්න ද ජාතිකවාදී මතියක් වීය.

මිනිසාට තම භාෂාවට සංස්කෘතියට පෙර විචාර බුද්ධිය සහ සදාචාරමය සත්තාවක් තිබේද?

ජාතික සංස්කෘතිය පිළිබඳ අදහසින් එල්ල වන අභියෝගය ජය ගැනිමට මානව සංස්කෘතිය පිළිබඳ අදහස ඉදිරිපත් කෙරුණි. “ප්‍රංශ සංස්කෘතියට, ජර්මානු සංස්කෘතියට සහ ඉතාලියානු සංස්කෘතියට පෙර, මානව සංස්කෘතිය තිබේ“ යැයි ප්‍රබුද්ධත්ව චින්තකයන් කියන විට ඉන් අදහස් කෙරෙන්නේ ප්‍රබුද්ධත්වය විසින් මානව සංස්කෘතියක් පිළිබඳ සංකල්පීකරණය කළේය යන අදහස මිස එක් එක් සුවිශේෂ සංස්කෘතීන් ලොව බිහිවීමට පෙර කාලානුක්‍රමික වශයෙන් මානව සංස්කෘතිය බිහි වීය යන්න විය නොහැකිය. ප්‍රංශ විප්ලවයෙන් බිහිවුණු මානව සංස්කෘතිය පිළිබඳ අදහස වැළඳගන්නට ඇති සූදානම ප්‍රංශ සුවිශේෂ සංස්කෘතියෙන් ඇති කළ එකක් නොවේද?

ෆ්‍රැන්කෝ – ප්‍රෂියානු යුද්ධය, වඩා නිශ්චිතව කියතොත් ජර්මානුවන් විසින් අල්සේස්-ලොරේන් ප්‍රදේශය යටත් කරගනු ලැබීම ජාතිකවාදයේ පදනම පිළිබඳ ආන්දෝලනය යළිත් අවුළුවා ලූයේය. ජනයා අතර ඇතිවන ජාතික හැඟීම් කිසියම් අවිඥාණක නිර්ණය කිරීමක ප්‍රථිඵලයක් ලෙස එක පසක් දුටු අතර අනෙක් පස දුටුයේ එය නිදහස් තෝරාගැනීම පිළිබඳ කාරණයක් ලෙසිනි.

එය නිදහස් තෝරාගැනීම පිළිබඳ කාරණයකි යන්න වෙනුවෙන් පෙනී සිටින පස දැන් තර්ක කරන්නේ ජාතිකවාදයට මූලය විය හැකි සම්ප්‍රදාය සහමුලින්ම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට නොව සම්ප්‍රදාය සහ තනි මිනිසුන්ගේ සවිඥාණකත්වය පැන නැගීම අතර හිඩැස ක් තිබුණා වුනත් සකස් වූ පසු මානව සත්වයන්ට සිතීමේ හැකියාව තිබුණු බව කියන්නටය. මිනිසා කිසියම් භාෂාවක ඇතුළත වසා දමන්නට පෙර, කිසියම් වර්ගයක සාමාජිකයෙකු වන්නට පෙර, කිසියම් සංස්කෘතියක භක්තිවන්ත අනුගාමිකයෙකු වන්නට පෙර, ඔහු විචාර බුද්ධිමය සහ සදාචාරමය සත්වයෙකි යි මේ පාර්ශ්වය කියයි.

මෙයින් කියන්නේ මිනිසාට පූර්ව සංස්කෘතික පූර්ව භාෂාමය විචාර බුද්ධියක් සහ සදාචාරයක් ඇත යන්නයි. මේ අදහස අප වටහා ගත යුත්තේ කෙසේද?

ෆින්කල්ක්‍රෝත් විග්‍රහ කරන පරිදි මානව ජීවගුණය ආගමේ අනාවරණය කෙරුණු සත්‍යයෙන් සහ ආධානග්‍රාහිත්වයන්ගෙන් නිදහස් කිරීම පුනරුදයේ සිට ප්‍රබුද්ධත්වය දක්වා නූතන යුගය සොයා ගිය අරමුණයි. එහි ප්‍රථිඵලය නම් ස්ථාපිත ඉගැන්වීම් වලින් විමුක්තිය ලැබ මිනිසා විචාර බුද්ධිය ට පමණක් වගකිව යුතු වීය යන අදහසයි.

මිනිසා වැඩිහිටියෙකු ලෙස මෙම විචාර බුද්ධිය අත් පත් කර ගනියි. මිනිසා ළමා වියෙන් වැඩිහිටි බවට පත්ව ඔහු පියාගේ පිහිටෙන් තොරව තමාම සඳහා සිතීමට තමා සූදානම් බව මේ අදහස ප්‍රකාශ කොට සිටියේය.

මහා කවි ගූත

ජර්මානු මහා කවි ගූත මෙම සාකච්ඡාවට අදාළ වන්නේ මෙහිදීය.

ජර්මානු මහා කවි ගූත (Goethe) පළමුව ජාතිකවාදියෙකුව සිට පසුව ජාත්‍යන්තරවාදියෙකු බවට පත්වීය. ගූත ගේ ජාත්‍යන්තරවාදය පිළිගත් ජර්මනියම අවුරුදු පනහකට පසු යළිත් ජාතිකවාදය වැළඳ ගත්තේය.

ගූතට අනුව මිනිසුන් ට සුවිශේෂ පොළොවක මුල් තිබුනත්, එක්තරා කාලයකට සහ අවකාශයකට බැඳුනත්, සුවිශේෂී භාවයේ, සහ ජාතික අර්ථයන් ගෙන් නිර්වචනය කරනු ලැබීමේ ඉරණමින් ගැළවෙන්නට ඔවුනට තවමත් හැකි වීය. ඔවුනට මෙම අවකාශය සළසා දුන්නේ සාහිත්‍යය යි. ජාතික සාහිත්‍යය පිළිබඳ අදහස වෙනුවට ලෝක සාහිත්‍යයක් නඟා සිටුවීමේ ව්‍යාපාරයක් ගූත දියත් කලේය.

ඉන් අවුරුදු පනහකට පෙර ගූත ජාතිකවාදය තදින් වැළඳගත්තෙකු වීය. එකළ සුවිශේෂී ජර්මානු කලාවක සහ සාහිත්‍යයක පැවැත්ම ප්‍රහර්ෂයෙන් යුතුව අනාවරණය කර ගත් ගූත ජාතිකත්වය මත පදනම්ව රමණීයත්වය අර්ථ කථනය කළේය.

නමුත් ඔහු පසුව ජාතිකවාදය අත හැර ජාත්‍යන්තරවාදයට හැරුණි. මානවයාට ජනවර්ගය පාදක සහ මූලික නමුත් මිනිසාට එහිම ගැලී සිටිය නොහැක. කලාකරුවා තමා අයිති ජීවගුණය ෆොල්ක්ස්ගයිස්ට් (Volksgeist) අතිරෝහණය කොට මානව සංස්කෘතිය කරා ඇදී යා යුතුය යන්න ගූත පසුව දැරූ මතය බවට පත්වීය. 1827වන විට පෙනෙන්නට ගිබුනේ ෆොල්ක්ස්ගයිස්ට් (Volksgeist) හි ආයුෂ නිම වෙමින් තිබුණු බවකි.

නමුත් අවුරුදු පණහකට පසු ජර්මන් විශ්ව විද්‍යාලය ගාම්භීරව ගූත වෙනුවට හර්ඩර් තෝරා ගත්තේය. ජර්මානු ව්‍යාප්තවාදයේ නැඟීමත් සමග ගූත ගේ ඉගැන්වීම් වල බලපෑම් ජර්මනියෙන් අතුරුදහන් ව ගියේය. එම ක්‍රියාවලිය තුළ එහි ඒකාධිපතිවාදී ශක්‍යතාව අනාවරණය කරමින් සංස්කෘතිය සම්භවයන්ගේ ඇදහිල්ලට ලඝු කරමින් ෆොල්ක්ස්ගයිස්ට් (Volksgeist ) විජයග්‍රහණය කලේය, මුලින් ප්‍රංශ ආධිපත්‍යයට එරෙහි වීමට හඳුන්වා දුන් මෙම සංකල්පයෙන් දැන් සහමුලින්ම නව ආකාරයේ අධිකාරයක් පැන නැඟුණි.

රෙනාන් ජනයාගේ වාර්ගිකත්වය අනුව ඔවුන් ජාතියකට ලඝු කොට එයට අයත් වන සේ බල කිරීමට එරෙහිව, සහ මානව විද්‍යාත්මක ලාක්ෂණිකයන් පසෙක ලා සියල්ලන්ටම පොදු වන විචාර බුද්ධිය, යුක්තිය, සත්‍යය සහ චමත්කාරය සැළකිය යුතුය යන අදහස් වෙනුවෙන් සටන් කළේය.

ෆින්කල්ක්‍රෝත් දත්වන පරිදි “ඔහු නොදුටු දෙය නම් ඔහු ඒ වෙනුවෙන් පෙනී සිටි පුද්ගල තෝරාගැනීම මත පදනම් වූ ප්‍රංශ ජාතිකවාදයේ අරමුණ තමන් ඊට එරෙහිව සටන් කළ ජර්මානු සංස්කෘතික ජාතිකවාදයේ අදහස් වලින් එන්න එන්න ම සහ නොවැළැක්විය හැකි ලෙස අපවිත්‍ර වන ආකාරයයි.“

ප්‍රංශ ජාතිකයන් ජර්මානුවන් කෙරෙහි තම වෛරය ප්‍රකාශ කරන ආකාරය හැඩ ගස්වන්නට ජර්මන් ජාතිකවාදී සංකල්ප සහ යෙදුම් උදව් වීය. ප්‍රංශ ජාතිකවාදීන් තුළ වූ ජර්මානු විරෝධය ජර්මානු සිතිවිල්ලේ විජයග්‍රහණය සහතික කළේය. ලාලසාවන් ගිනිගෙන දැවෙද්දී දෙජනයා අතර වෙනස් කම් අතුරුදහන් වීය. ජර්මානු ව්‍යාප්තවාදයට එරෙහි පසමිතුරු කම එය අනුකරණයට මඟ පෑදුවේය; සතුරා ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ ප්‍රථිඵලය අනුකරණය වීය. මෙතැන් පටන් දෙපාර්ශ්වයම කතා කළේ එකම භාෂාවයි.

ජාතිය යනු පුද්ගල අධිෂ්ඨානයන්ගේ සංගමයක් මිස ඓන්ද්‍රීය සමස්තයක් නොවන්නේය යන අදහසට තරයේ සහයෝගය දැක්වූවෝ ඩ්‍රෙයිෆුසාර්ඩ්වරු ය. මිනිසා යනු “ ඔහුගේ වර්ගයේ, භාෂාවේ, හෝ ආගමේ, මතු නොව ගංගාවන්ගේ ගමන් මගේ හෝ කඳු පද්ධතීන්ගේ දිශානතියේ හෝ වුව වහලා නොවන බව“ ඔවුහු තරයේ කියා සිටියහ.

එනම්, ප්‍රංශ විප්ලවයේ පටන් යුරෝපය දෙකට බෙදමින් සිටි ජාතිය පිළිබඳ එකිනෙක හා ගැටෙන පරමාදර්ශයන් දෙක මිනිසා සහ සංස්කෘතිය යි. මෙහි මිනිසා වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම ලිබරල් මානව වාදයේ ආස්ථානය යි. ඉතින් ඩ්‍රෙයිෆුස් (Dreyfus) පළහිලව්වේදී (කෙටි සටහනක් සඳහා පහත බලන්න) ලිබරල්වාදීන් කළාක් මෙන් අද දවසේ මිනිසා පිළිබඳ ආස්ථානයට පක්ෂපාතී වීම ප්‍රබුද්ධත්ව ව්‍යාපෘතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමක්ද?සංස්කෘතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම හුදු ජාතිකවාදයක් බදා වැළඳ ගැනීමක් ද? අපට ගත හැකි එකම මානවවාදී මාවත ලිබරල් මානවවාදය පමණක් ද?

ෆින්කල්ක්‍රෝත්
ෆින්කල්ක්‍රෝත්
අලාන් ෆින්කල්ක්‍රෝත් ගේ The Defeat of the Mind (මනසේ පරාජය) කෘතිය පිළිබඳ සාකච්ඡාවකට සටහන් – සිවුවැනි කොටස

බදාදා සටහන

අගතියේ මාතෘ උණුසුම The Maternal Warmth of Prejudice

දැන් ෆින්කල්ක්‍රෝත් අගතිය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නන් ගේ අදහස් ඉදිරිපත් කරයි.

ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ජර්මානු රොමෑන්ටික්වාදීන් ද අගතිය කෙරෙහි තම ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කළහ. හර්ඩර් අගතිය වර්ණනා කළේය. ඩි මෙත් අගතිය ජාතික මනසට සමාන කළේය. ප්‍රංශ ප්‍රතිවිප්ලවවාදීන් මෙන්ම ජර්මානු රොමෑන්ටික්වාදීන් ද අගතිය කෙරෙහි තම ප්‍රේමය ප්‍රකාශ කිරීමෙන් ප්‍රබුද්ධත්වයේ භාෂාව තුළ වඩාත්ම අවමානයෙන් සැළකූ වචනය වූ අගතිය පුනරුත්ථාපනය කළහ. එපමණක් නොව අගතිය සංස්කෘතියට සමාන කිරීමෙන් ඊට ගරුත්වයක් දෙමින් හානියට අපහාසයත් එකතු කළහ. පුද්ගල විචාර බුද්ධිය නිදිගත් විට බුද්ධිරෝධනවාදය සශ්‍රීකවන්නේය යන අභ්‍යුපගමයට අභියෝගකරමින් ඔවුන් අගතිය දුටුවේ සාමුහික විචාර බුද්ධිය වර්ධනය වීමක් ලෙසිනි. ප්‍රබුද්ධත්වයේ දාර්ශනිකයන්ගේ විවේචකයන්ට අනුව ඔවුන් කළේ ජාතියක සංස්කෘතික නිධානය වන අගතීන් විනාශ කිරීමට කටයුතු කිරීම යි. ප්‍රබුද්ධත්වයේ දාර්ශනිකයන් තම ආදර්ශ පාඨය ලෙස තෝරා ගත්තේ කාන්ට් ගේ Sapere aude (සපෙරෙහ් අවුඩෙ) , දැන ගැනීමට බිය නොවන්න, නිර්භය වන්න සහ සම්මතයන්ට අභියෝග කරන්න, හෘදය සාක්ෂියට මඟ පෙන්වන්නෙකු හෝ ගතානුගතික ඒකාකාරී අදහස් වල කිහිලි කරුවේ උදව්වෙන් තොරව “ගැළපෙන්නේ යැයි ඔබ සිතන ආකාරයට ක්‍රියාකිරීමට ධෛර්ය වඩා ගන්න,“ යන්නයි. මෙහි ප්‍රථිඵලය වූයේ ප්‍රබුද්ධත්වයේ චින්තකයන් ජනයාට අධ්‍යාපනය දෙන්නේ යැයි කියමින් ඔවුන්ගේ සංස්කෘතියෙන් ඔවුන් ඉරා වෙන්කළ බවට චෝදනා නැඟීම යි; මිථ්‍යාව හෝ දෝෂය පිටුවහල් කිරීමේ නාමයෙන් ඔවුහු ඉතිහාසය එළවා දැමූහ යි චෝදනා නැඟීම යි. ඔවුන් සිතා සිටි පරිදි ජනතාවට විමුක්තිය දෙනවා වෙනුවට ඔවුන් තම මුල් වලින් උදුරා දමන්නට ඔවුන් සමත් වීයැයි චෝදනා නඟන ලදී. Continue reading ජාතිකවාදයට සහ අගතියට එරෙහිව ප්‍රබුද්ධත්වයේ ලිබරල් මානවවාදය සහ විචාර බුද්ධිය

Advertisements

දේශපාලනය

” බුර්කාව තහනම් කිරීමට සාර්කෝසි සමග එක්වෙමු!” අයිසෙත් හුසේන් කියයි
” බුර්කාව තහනම් කිරීමට සාර්කෝසි සමග එක්වෙමු” යැයි ලාංකික ලේඛන අයිසෙත් හුසේන් Lakbima News පුවත් පතට ලිපියක් ලියමින් තර්ක කොට ඇත. ඔහුගේ අදහස් වලට ඔබ එකඟ වේදැයි බලන්න. මුල් ලිපිය මෙහි බලන්න. ඔබේ අදහස් අපට ලියන්න.

politics

Liberalism, Sinhala nationalism and the Presidential Election 2010: a belated rejoinder
-“kathika” study circle

On the eve of the Presidential election 2010 the ‘‘Kathika’ study circle issued a statement on the election and there were some responses to it to which we could not attend at that time. In this article we address some key issues arising from some of the pertinent responses to our statement.

The statement of the ‘Kathika’ study circle on the Presidential Election 2010, titled 2010 Presidential Election: Nationalism Or Liberalism? “Yes, Please!” sought to present an analysis of the political processes operative in the lead to the election. (It appeared here, and
here under the title “Liberalism Poses Severe Challenge to Sinhala Nationalism at 2010 Presidential Election.” Our statement which was originally in Sinhala first appeared here ).

The central idea of our statement was that if Sinhala nationalism had come to believe that it had established itself as the dominant ideology in Sri Lanka over liberalism following the victory in the war against the terrorism of the LTTE, the run up to the presidential election showed that liberalism had established itself in Sri Lanka as a force that is capable of levelling a serious challenge to nationalism. We argued that the events leading to the Presidential election showed that the Sri Lankan public had sharply divided itself into two contending camps representing the discourses of nationalism and liberalism, and the belief systems and the ways of life built on them which are taken (by them, the public) to be antithetical to each other. We also maintained that whichever side of the two camps in the election, the victorious side may seek to impose its ideological hegemony on the opposing camp, thus aggravating the clash between nationalism and liberalism and giving rise to a long drawn out antagonism in our society which will in turn further strengthen its autocratic tendencies and thereby expose us to the danger of massive social instability in the long run. Our analysis intended to throw light on this scenario urging reflection on the future prospects this will hold for our country.

Until the Tamil National Alliance (TNA) joined the opposition camp, even many who were within the government camp believed that their margin of victory would be minimal. That this was a widespread sense was evident in that all the pro-government forces, political, intellectual, and otherwise were working hard to convince the public that they should vote for the government candidate. Even though how the people voted in the election once the TNA played into the hands of the government was unbelievable for the most optimistic of government ranks, the opposition camp polled over 4 million votes winning the urban centres of Colombo, Galle and Kandy. In the post Presidential election landscape the oppositional discourses between Sinhala Nationalism and liberalism have continued even though, sans the former army commander being their candidate, the main opposition coalition is raising the issues of cost of living, lack of employment, destitution etc. as its main slogans. Whether the conflict between the nationalist and liberal camps will give rise to social instability in the long run is something that is left to be seen.

Criticisms
One criticism levelled at our analysis of the political situation in the country in the above statement was that we had ignored the complexity of the state as we urged our readers to imagine the state as a union of citizens and therefore define the role of the state as creating the conditions that would facilitate political dialogue among the citizens. When we suggested the imagining referred to above we were drawing inspiration from the practices of the ancient city state or the polis, the epitome of which was the ancient Athens of Socrates. We were not thinking so much of the modern ‘state’ or the ‘nation state’ but a futuristic state which would have sufficiently addressed the implications of the all pervasive character of modernity and capitalism. In our efforts to imagine beyond the dictates of the contemporary political scene we believe we are in good company with Hannah Arendt the central theme of whose writings can be taken as an argument for the revival of the public realm, the ideal type of which she found in the Ancient Athens. It may be relevant for our discussion here that in discussing American politics in her On Revolution, Arendt in fact went on to suggest that the Ward system proposed by Thomas Jefferson would come close to what she imagined to be a genuine public realm of citizens in place of the bourgeois parliamentary democracy, even though she would not have agreed to trade in bourgeois democracy for any form of authoritarian government that would have denied the limited democracy the former offered. We have no qualms about the necessity to attend to the strategies and tactics of governance and state craft, especially when the sovereignty of the state is threatened from both within and outside. Our goal in following Arendt here is to use this moment to arouse our collective imagination to think beyond the present to imagine an alternative future to that of modernity and capitalism, an orientation which no doubt those who are geared to think only in terms of reality here and now may consider naive or unrealistic.

Another comment on our article was related to our ‘methodology.’ We not deny that in our analysis we are guided by theoretical premises which we both apply to and examine in the context of the social processes we are examining. This is generally the method of the social sciences, unlike the natural sciences which used to claim that they begin with observations and then go onto form hypotheses. However, even in the natural sciences, this premise has been seriously challenged since Popper’s work in the latter half of the last century.

The most engaging and detailed response (see here and here ) to ‘Kathika’ statement came from Buddhika Bandara and Prabha Manuratne (B&P) who raised several key issues to discuss which we devote the rest of the article. Continue reading politics

දේශපාලනය

2010 ජනාධිපතිවරණය පිළිබඳ පසුවදනක්: වාර්ගික සුලුතරයන් කුමන මාවතක් තෝරා ගනු ඇත් ද?
– සංකජය නානායක්කාර විසිනි

මෙම මැතිවරණයේ දී දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජනතාව ආණ්ඩුව තුළ සිටින තම ප්‍රජාවන්ගේ නියෝජිතයන් පුස්සන් බවට පත් කළෝය. මෙමගින් ඔවුන් කර ඇත්තේ ආන්ඩුව තුළ වූ තමන්ගේ කේවල් කිරීමේ බලය දිය කර හැරීමය. ඔවුන් ජනාධිපතිවරයා සිංහල අන්තවාදීන් ගේ ප්‍රාන ඇපකරුවකු බවට පත් කර ඇත.

දෙමළ ඇතුලු වාර්ගික සුලුතරයන් හට තෝරා ගැනීම සදහා මාවත් දෙකක් ඇත. බෙදුම්වාදය එක් මාවතකි. මෙම මාවතේ තවදුරටත් ගමන් කළහොත් නුදුරු අනාගතයේ දී ලංකාවේ දෙමළ ජාතියක නෂ්ඨාවශේෂ පවා සොයා ගැනීමට අපහසු වේ. ටොරොන්ටෝවේ, ලංඩනයේ සහ පැරිසියේ දෙවැනි කැලෑසියේ පුරවැසියන් ලෙස ජීවත්වීම පමණි ඔවුන් හට ඉතිරි වනුයේ.

ලාංකීය දේශපාලන සංස්ථාවේ අති ප්‍රබල සංඝටකයක් බවට පත්වී ඇති ජ්‍යෝතිෂවේදීන් ඇතුලු කිසිදු දේශපාලන විශ්ලේශකයෙකු මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා හට මෙවන් දැවැන්ත ජයග්‍රහණයක් බලාපොරොත්තු නොවූයේය. බොහෝ දේශපාලන විශ්ලේෂකයන් පවසා සිටියේ මැතිවරණය ප්‍රධාන අපේක්ෂකයන් දෙදෙනා අතර තියුණු තරඟයක් වන අතර ඔවුන් දෙදෙනාගෙන් කවුරුන් හෝ කෙනෙකු සුලු ඡන්ද ප්‍රතිශතයකින් (4%-5%) ජයග්‍රහණය කරන බවය. ඇතැමෙකු තර්ක කළේ සිංහල ජාතිය ප්‍රධාන අපේක්ෂකයින් දෙදෙනා අතර බෙදී යන සංදර්භයක් තුළ සුලුතර ජාති ද විශේෂයෙන් දෙමළ ජාතිය, මැතිවරණයේ ප්‍රතිඵලය තීන්දු කරන බවය. රාජපක්ෂ පිළේ බොහෝ දෙනෙකු අපේක්ෂා කළේ වැඩි ඡන්ද සුලු ප්‍රමාණයකින් මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා ලබන ජයග්‍රහණයකි.

වාර්ගික ධ්‍රැවීකරණයක් ?
ලංකාව නිදහස ලැබීමට ආසන්නව සිටින අවධියේ පමණ සිට අත්දකින වාර්ගික ධ්‍රැවීකරණය මෙම ජනාධිපතිවරණයෙහි තියුණු ලෙස ප්‍රකාශ විය. සිංහලයන් බහුතරයක් මෙම මැතිවරණයේ දී ඡන්දය ප්‍රකාශ කළ නමුදු දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජනයා එසේ සහභාගි නොවූහ. උදාහරණයක් ලෙසට යාපනයේ ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන් අතුරෙන් 18% ක් විසින් පමණි, මෙම මැතිවරණයේ දී ඡන්දය ප්‍රකාශ කරනු ලැබූවේ. ඇතැමෙකු පවසන්නේ ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන්ගේ ලේඛන පැරණි බවත් වර්තමානයේ බොහෝ පිරිස් මෙම ප්‍රදේශ තුළ ජීවත් නොවන බවත්ය. එම නිසා අවතැන් ලියාපදිංචි ඡන්දදායකයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය මැතිවරණය පිළිබඳ දෙමළ ජනයා තුළ පවතින උනන්දුව පිළිබඳ යම් ඉගියක් අපට ලබා දෙයි. උතුරු පළාතෙන් ලියාපදිංචි අවතැන් ඡන්දදායකයන් 45,542 අතරින් මෙවර ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, 25,541 ක් පමණි. මතක තබා ගත යුතු තවත් කරුණක් නම්, අවතැන් පුද්ගලයන් අතරින් විශාල ප්‍රමාණයක් ඡන්දය සදහා ලියාපදිංචි වීමට අනන්දුවක් නොදැක්වූ බවය. එමෙන්ම, නැගෙනහිර පළාත තුළ දක්නට ලැබුනේ 50%-60% අතර සහභාගිත්වයකි.

මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා හට සිංහල ග්‍රාමීය සහ නාගරික ප්‍රදේශ තුළ ඉතා ඉහළ ප්‍රතිචාරයක් ලැබුනි. විශාල අසිංහල ජනතාවක් සිටින කොළඹ සහ මහනුවර වැනි නගර (සම්ප්‍රදායික එ.ජා.ප. බලකොටු) හැර සිංහල බහුතරයක් සිටින බොහෝ නාගරික සහ අර්ධ-නාගරික ප්‍රදේශ පවා රාජපක්ෂ මහතා ජයග්‍රහණය කළේය. එබැවින් ඔහුගේ දේශපාලන පදනම ග්‍රාමීය සිංහල ජනතාවට සීමා නොවේ.

සම්ප්‍රදායිකව එ.ජා.ප. යට හිතවත් කතෝලික වළල්ලේ ප්‍රදේශ බොහෝමයක ජය තහවුරු කර ගැනීමට ජනාධිපතිවරයාට මෙවර හැකි විය. ඒවා අතර, හලාවත සහ වෙන්නප්පුව වැනි ප්‍රදේශවල වැඩි ඡන්ද විශාල ප්‍රමාණයකින් ඔහුට ජය හිමි විය. එම නිසා රාජපක්ෂ මහතාගේ ජය සහතික කළේ සිංහල-බෞද්ධ ඡන්ද පමණක් නො‍ෙව්. සිංහල කතෝලික ඡන්ද දිනා ගැනීමට ශ්‍රී. ලං. නි. ප. කතෝලික දේශපාලනඥයන්ගේ බලපෑමට අමතරව කතෝලික බැතිමතකු වන ජනාධිපතිවරයාගේ බිරිඳ ද යම් පමණකට හේතු වුවා විය හැක.

නැගෙනහිර පළාතෙන් පිටත ජීවත්වන මුස්ලිම් ජනයාගේ විශ්වාසය යම් පමණකට දිනා ගැනීමට රාජපක්ෂ මහතාට හැකි වී ඇති බව බේරුවල සහ මාවනැල්ල වැනි මැතිවරණ කොට්ඨාස ජයග්‍රහණය කිරීම තුළින් පෙනේ.

විශ්‍රාමික ජනරාල්වරයාට ඉහළ ප්‍රතිචාරයක් ලැබුනේ විශාල අසිංහල ජනතාවක් සිටින සහ සම්ප්‍රදායික එ.ජා.ප. බලකොටු ලෙස සැලකෙන කොළඹ සහ මහනුවර වැනි නාගරික ප්‍රදේශ වලිනි. එමෙන්ම, දෙමළ සහ මුස්ලිම් බහුතරයක් සිටින උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත් ද ඔහු ජයග්‍රහණය කළේය. යාපනය, වන්නිය, ත්‍රිකුණාමලය, මඩකලපුව, දිගාමඩුල්ල සහ නුවරඑළිය යන දිස්ත්‍රික්කවල ‍ෙෆාන්සේකා මහතා ජයග්‍රහණය කළේය. ත්‍රිකුණාමලය, දිගාමඩුල්ල සහ නුවරඑළිය වැනි සැලකිය යුතු සිංහල ජනතාවක් ජීවත් වූ දිස්ත්‍රික්කවල ඔහු ජයග්‍රහණය කළේ අඩු ප්‍රතිශතයකිනි.

පැහැදිලිවම, මෙම මැතිවරණයේහි දී අප දකින්නේ වාර්ගික ලෙස ධ්‍රැවීකරණය වූ ඡන්ද ප්‍රකාශ කිරීමකි. ආගම් භේදයකින් තොරව සිංහල ජනයා ජනාධිපතිවරයාට ඡන්දය ප්‍රකාශ කර ඇති අතර, දෙමළ සහ විශේෂයෙන්ම නැගෙනහිර මුස්ලිම් ජනයා විශ්‍රාමික ජනරාල්වරයාට ඡන්දය දී ඇත. Continue reading දේශපාලනය

දේශපාලනය

2010 ජනාධිපතිවරණය: ජාතිකවාදයද නැතහොත් ලිබරල්වාදයද? දෙකම!
– ‘කතිකා’ අධ්‍යයන කවය විසිනි

Get PDF ‍ PDF මාදිලියෙන් කියවන්න මෙතැන Download PDF here

2010 ජනාධිපතිවරණය, ලංකාව එහි අනාගත ගමන් මග සම්බන්ධයෙන් අතිශයින් තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයකට එළඹ ඇති බව සළකුණු කරන්නේය යන්න අපගේ අදහසයි. මේ බව මෙරට මහජනයාද වටහා ගෙන ඇති බව ජනාධිපතිවරණය පිළිබඳ ඔවුන් දක්වන දැඩි උනන්දුවෙන් පෙනී යයි. ලාංකේය මහජනයා ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රධාන දෙපිළ අතර උග්‍ර ලෙස දෙකට බෙදෙමින් සිටිති. ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රධාන දෙපිළ අතර අපට දැකිය හැකි උග්‍ර ගැටුම ජාතිකවාදය සහ ලිබරල්වාදය යන ප්‍රතිවිරුද්ධ ලෙසින් වටහා ගැනෙන කතිකාවන් දෙකත්, ඒ මත ගොඩනැගුණු විශ්වාස පද්ධතීන් සහ ස්ථාපිතවී ඇති ජීවන ආකාරයන් පදනම් කොට ගත්තකි.

මෙම ජනාධිපතිවරණය පැහැදිලිව පෙන්වන කරුණක් නම්, එල්ටීටියේ ත්‍රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය ජය ගැනීමෙන් මෙරට අධිපති මතවාදය ලෙස ජාතිකවාදය ස්ථාපිත විනැයි ජාතිකවාදීන් තුළ විශ්වාසයක් ඇතිවී නම්, ඊට බරපතළ අභියෝගයක් එල්ලකිරීමට සමත් ලෙසින් ලිබරල්වාදය ලංකාවේ ස්ථාපිත වීඇති බවයි.

ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රධාන දෙපිළෙන් කුමන පිළක් ජයග්‍රහණය කළද, එම පිළ බලය යොදා තම මතවාදී අධිපතිභාවය පසමිතුරු පාර්ශවය මත පිහිටුවීමට යොමුවිය හැකිය. එසේ කළහොත් ඉදිරි කාලයේදී මෙම ගැටුම තවත් උග්‍රවී ලාංකේය සමාජය තුළ දිගු කල් පවත්නා විසංවාදයක් ඇති කිරීමට ඉඩ ඇත. එයින් අප සමාජයේ පවත්නා අධිකාරවාදී ප්‍රවණතා තවත් ශක්තිමත් කිරීමෙන්, එහි ස්ථායීභාවයට බලවත් තර්ජනයක් එල්ල කිරීමේ අනතුරකට අප මුහුණ පෑමට ඉඩ ඇති බව අවධාරණය කරන්නට අප කැමැත්තෙමු.

මේ මොහොතේ ලාංකේය සමාජයේ යහපත පතන්නන්ගේ වගකීම වන්නේ, මෙම අවදානම මගහැරීම සදහා අපගේ සමාජීය පරිකල්පනාව, වත්මන් ජනාධිපතිවරණයේදී තමන් පක්ෂපාතී පිළ දිනවීමට කටයුතු කිරීමෙන් ඔබ්බට යොමු කිරීම බව අපගේ විශ්වාසයයි. පහත, අප ඉදිරිපත් කරන විග්‍රහය ඒ අරමුණින් කෙරෙන්නකි. Continue reading දේශපාලනය

දේශපාලනය

ගෝඩෝ එනකන්?
සංකජය නානායක්කාර

අප දැන් සිටින්නේ ජනාධිපතිවරණයක මුව අග ය. එබැවින් මෙය ජනප්‍රිය දේශපාලනයේ සමය යි. මෙම කාලය තුළ ජනවාර්ගික ගැටලුව මඟහැර සිටීම කළ හැකි හොඳම දෙය වේ. වඩාත් භයානක දෙය නම් ඉතිහාසයේ නොයෙක්වර ශෝචනීය ලෙස සිදුවූ පරිදි, බහුතර සිංහල ජනතාවගේ සැක සංකා දඩමීමා කරගෙන අන්තවාදී බලවේග අවුළුවන ජාතිවාදී ඝෝෂාවය. කොටින්ට එරෙහිව ලැබූ යුද ජයග්‍රහනය ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රධාන තේමාව බවට පත්වීම නොවැළැක්විය හැකි කරුණකි. ජනාධිපතිවරණය කලින් පවත්වන්නේත්, ජනරාල් ‍ෆොන්සේකා විපක්ෂ පොදු අපේක්ෂකයෙකු ලෙස මතුවන්නේත්, යුද ජයග්‍රහනයෙන් දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන නිසාය.

Continue reading දේශපාලනය

කුමුදු ගේ තීරුව

ජාතිකවාදය හුදෙක් සමාජ කාංසාවන්ගේ ප‍්‍රකාශමානවීමක් ද?

“ඔබ සොයන ස්වාමියා ඔබට හමුවීම. (2) දේශපාලනය අන් තැනක” යන මැයෙන් ප‍්‍රභා මනුරත්න සහ බුද්ධික බන්ඩාර “කටු සටහන්’ හි පළ කළ ලිපිය (මුල් ලිපිය මෙහි බලන්න) ලාංකේය සමාජයේ සිංහල ජාතිකවාදය සහ බෞද්ධ ආගමික හැඟීම් වැඩී ඒම පිළිබඳ සාකච්ඡාවට ලක් විය යුතු ‍‍වැදගත් ‍කරුණු රැසක් ඉදිරිපත් කරයි. එයින් ප්‍රමුඛ ලෙස මා දකින කරුණු දෙකකි.

ඉන් පළමුවැන්න, ජාතිකවාදය සමාජ කාංසාවන්ගේ ප‍්‍රකාශමානවීමක් බව ය.

දෙවැන්න, “සිංහල ජාතිකවාදී මතවාදය දෙසට සිංහල සමාජය ගමන් කිරීම” සහ “ලාංකීය දේශපාලන සිතියම තුල ප‍්‍රධාන හා විකල්ප දේශපාලන ධාරාවල බෙදුම් රේඛාව මකා දැමීම ද” “ අප ජීවත් වන සමාජයේ ආර්ථික දේශපාලනික හා සමාජ ව්‍යුහයන් ක‍්‍රමිකව බිද වැටී යාම හේතුවෙන් ඓතිහාසිකව නිර්මානය වූ තත්වයකි” යන්නයි.

ඉහත අදහස් සාකච්ඡාවට ගැනීමට මුල පිරීමක් ලෙසින් අදහස් කිහිපයක් පහත ඉදිරපත් කරන්නෙමි.

1. ලිපියේ කතුවරුන් ද එකඟ වනු ඇති පරිදි, ජාතිකවාදය සහ ප්‍රබල ආගමික හැඟීම හුදෙක් පූර්ව-ධනේශ්වර සංසිද්ධීන් යැයි කිව නොහැකි යැයි සිතමි.

දියුණු ධනපති රටවල අදද ආගමික හැඟීම් ප්‍රබලය. මූලධාර්මික ඒවාම නොවේ. දලයි ලාමා සහ ටික්නා හාන් අනුගමනය සහ භාවනාව සහ යෝගා යනාදිය පිළිපැදීම කෙරෙහි මිනිසා ඇදී යාම මිනිසාගේ ආගමික හැඟීම ගන්නා විවිධ ස්වරූප නොවේද? එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ මිනිසා ජීවිතයේ සොයන අධ්‍යාත්මික පක්ෂයද? නූතනත්වය තුළ සිදුවූ, වේබර් දුටු “වසඟයෙන් මිදීම” තූළ තමාට අහිමිව ගිය දෙයද මිනිසා මේ යළි යළිත් සොයන්නේ? මේ අර්ථයෙන් ගත් කළ ආගමික හැඟ‍ීම මූලධර්මවාදී වීම ඇරඹෙන්නේ කොතැනින්දැයි අප විමසිය යුතුය.

සිංහල ජාතිකවාදය නායකයෙකු විසින් හුදෙක් පොළඹවා ලූ, එහි පැවැත්මට ජීවය දෙන හරයකින් තොර දෙයක්ද? ජාතිකවාදී ව්‍යාපාරයෙහි ලා සහභෘගීවන බහුජන පිරිස ඉන් කරන්නේ හුදෙක් තම සාංකාව පළකිරීමක්ද? එසේ නම්, මෙහිලා අප සමාජ සංසිද්ධියක් ලෙස ජාතිකත්වය පිළිබඳ පළකරන්නේ කුමනාකාර අවබෝධයක් ද? Continue reading කුමුදු ගේ තීරුව

කුමුදු ගේ තීරුව

මහජන ජීවිතය හා පෞද්ගලික ජීවිතය අතර පරතරය: නිදහස, ධනවාදය, සහ පුරාතන ග්‍රීක ජනරජය

ධනවාදී සමාජයේ ඇති නිදහස හැමවිටමත් පුරාතන ග්‍රීක ජනරජයන්හි මෙන් වහල් හිමියන් උදෙසා වන නිදහස හා සමව පවතින්නේය.
– ලෙනින්

ඉහත ලෙනින් ගේ ප්‍රකාශය ඉංග්‍රීසියෙන් පළව තිබු‍ණේ බූන්දි වෙබ් අ‍ඩවියේ ය.

“එය ශ්‍රමයේ යදම් වලින් නිදහස් කිරීමට ආසන්න, ශ්‍රමිකයන්ගේ සමාජයකි. මෙම සමාජය, මෙම නිදහස ඒ සඳහා දිනාගනු ලැබීම යෝග්‍ය වන, එම අනෙක් වඩා උසස් සහ වඩා අර්ථවත් ක්‍රියාකාරකම් තවදුරටත් නොදනී. මෙය මිනිසුන්ට එකට ජීවත් විමට සැළැස්වීම ශ්‍රමය විසින් කරනු ලැබෙන ආකාරය වන නිසා සමානාත්මවාදී වන මෙම සමාජය තුළ, එයින් මිනිසාගේ අනෙකුත් හැකියාවන් ප්‍රතිසංස්ථාපනයක් අලුතෙන් පටන් ගත හැකි වනු ඇති එක්කෝ දේශපාලනමය නැතහොත් අධ්‍යාත්මික ස්වභාවයේ කිසිදු ප්‍රභූතන්ත්‍රයක්, කිසිදු පංතියක් ඉතිරි කොට නොමැත.”
– හනා ආරන්ඩ්ට්, ධනවාදී සමාජය පිළිබඳ, The Human Condition, 5 පිටුව

මෙම අදහස තව පියවරක් ඉදිරියට ගෙන ගිය ලංකාවේ පශ්චාත් නූතනවාදීහු සිවිල් සමාජයේ “දෙබිඩි වත” හෙළිදරව් කරන්නේ යැයි කියමින් තමන්ගේ විවේචනයට බඳුන් වන්නවුන්ගේ දේශපාලනිකවන පෞද්ගලික දේයැයි ඔවුන් විශ්වාස කරන දේ “විග්‍රහයට” ලක් කිරීමෙන් මෙම පිරිස් දේශපාලන භූමියෙන් පළවා හැරීමේ ‍උත්සාහයක යෙදුණහ. එයින් සිදුවූයේ අපගේ දේශපාලන සාකච්ඡාව අතිශයින් දිළිඳුබවට පත්වීමයි. තමන් මානව හිතවාදී යැයි විශ්වාස කරන තරුණ තරුණියෝ ද අවිචාරයෙන් යුතුව මෙබඳු දුර්-විචාරයන්ට තවමත් අනුබල දෙති. මෙම තේමාව සාහිත්‍යයට පිවිසීම ඉහත පශ්චාත් නූතනවාදී සමාජ ස්ථරය ප්‍රමාද වී වුව ශිෂ්ට සම්පන්න භාවයක්, සංස්කෘතිකමය සවරූපයක් අත්පත් කරගැනීම ආරම්භ කිරීමක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකිය.

Continue reading කුමුදු ගේ තීරුව

දේශපාලනය

හෘද සාක්‍ෂිය
විදුර මුණසිංහ

ප‍්‍රභාකරන් හුදෙක් අපගේ ප‍්‍රතිවාදියා පමණක් නොව අපගේ පැවැත්මේ, අපගේ සුඛ විහරණයේ, සාමකාමී හිඳීමේ, අපගේ සතුටේ ප‍්‍රතිපක්‍ෂය විය. අපගේ සතුට, දුක, ශෝකය, උන්මාදය, චිත්තපී‍්‍රතියද පැවතුනේ ඔහු සමගිනි (මා මිතුරකුට අනුව ”අපිට රිදව රිදව අපිත් එක්ක අවුරුදු 30 ක් හිටපු මිනිහ”). ආදරය/ වෛරය, හොඳ/ නරක, කලූ/ සුදු ආදී සියලු ප‍්‍රතිපක්‍ෂයන්හි එකකට අනෙක නොමැතිව පැවතිය නොහැකිවාක් මෙන් අපගේ සාමාන්‍ය ජීවිතය සමග ප‍්‍රභාකරන් අවියෝජනීයව බැඳී සිටියේය. අපි ඔහුට අතිශයින් බිය වීමු. ඔහුගේ ලේ පිපාසය ඕනෑම මොහොතක මා ඇතුලු මා ආදරය කරන කවුරුන් හෝ බිලිගත හැකිවිය.

දිනය – 2009. 05.19
වේලාව – රාතී‍්‍ර 11.17

විධිමත්ව යමක් ලිවීමට තරම් නිශ්චිතතාවයකින් තොරව මේ මොහොතේ මා දරා සිටින්නාවූ අවිධිමත් ශෝකය, දුක, සතුට, පී‍්‍රතිය වැනි භාෂාත්මක කියවීමකට රාමුගත කරගත නොහැකි හැඟීම විසින් අපහසුතාවයට, වියවුලට සහ උදාසීනත්වයට ලක්ව සිටින මා එසේ තිබියදීත් මෙම ලිවීම ආරම්භ කරන්නේ භාෂාවට නැංවිය නොහැකි අසීමිතභාවය වචනයට නැංවූවිට සීමාසහිත වීමෙන් බිහිවන ආඛ්‍යානය විසින් ඊට පෙර නොවූ ගල් ගැසුනු අර්ථය ජනනය කරන්නේය යන පදනමේ සිටය. එබැවින් මේ වූකලී මට දැනෙන මේ යැයි කිව නොහැකි හැඟීමක් නිසා දැනෙන අපහසුතාවයට භාෂාව තුල කුමණ හෝ පිලිතුරක් සොයායමින් විසඳුමක්, සහනයක් ලබාගැනීමට දරන උත්සාහයකි. එසේ නොවූවහොත් මේ හැඟීම විසින් ඇතිකර ඇති උදාසීනභාවය මාගේ සාමාන්‍ය එදිනෙදා පැවැත්ම තර්ජනයට ලක්කරයි. එබැවින් මේ සත්‍යය සොයා යාමක් නොව වියුක්ත හැඟීම් සමුදායක් භාෂාත්මක ආඛ්‍යානයක් තුල සීමා සහිත කිරීමට දරන උත්සාහයකි. (භාෂාවට පිටතින් වන සත්‍යයක් නොමැති බැවින් ලිවීමට පෙර තිබූ යම ලිවීමෙන් අනතුරුව තවදුරටත් නොපවතින බව මම දනිමි. නිශ්චිතව කුමක්දැයි නොදන්නා දෙය ආඛ්‍යානගත කිරීමෙන් පෙර පැවති වියවුල නිමවී නව සැනසිලිදායක අර්ථය පමණක් ඉතිරි වනු ඇත.)

අද දිනය තුල මා දන්නා හඳුනන දෙදෙනකු අවස්ථා දෙකකදී පැවසූ වාක්‍ය දෙකක් ඔවුන් තුලද වන මා දරා සිටින වියවුල් සහගත හැඟීමට සමාන දෙයක ප‍්‍රකාශනයන් යැයි මට සිතේ.

1. “ඇයි මිනිස්සු මේ තරම් රතිඤ්ඤා පත්තු කරන්නේ, දෙපැත්තෙම මැරුනෙ අපේ මිනිස්සු නේද ?”
2. “මොනව වූනත් ප‍්‍රභාකරන්ගෙ මිනියෙ මූණ දැක්කම මට හෝස් ගාල ගියා.”

මේ මොහොතේ පවතින සිදුවීම් අනුක‍්‍රමණයන්ද ගල් ගැස්විය යුතු යැයි මට සිතෙන්නේ පසු අවස්ථාවක මෙම සිදුවීම් මීට වඩා වෙනස් ලෙස ආඛ්‍යානගතවී තිබිහැකි (එය අනිවාර්යතාවයකි, අප අතීතය කියවන්නේ වර්තමාන මොහොතේ සිටය) බැවිනි. එවිට මා විසඳුම හොයන මේ හැඟීමට පදනමක් නොමැති වනු ඇත (මා ගැලවීමට උත්සාහ දරන මේ හැඟීම පිලිබඳව ආදරයක්ද මා තුල පවතී, එය ගල්ගැස්විය යුත්තේ මේ ලිවීම අනාගත මොහොතක කියවීමේදී විඳින සෞන්දර්යය (?) වෙනුවෙනි). Continue reading දේශපාලනය

ජනවාර්ගික සබඳතා

“ අපිට අවශ්‍ය මේ කඳවුරුවල තත්ත්වය දියුණු කිරීම නෙවෙයි. ඒක මහ පව්කාර අදහසක්.”

රාවය පුවත් පතේ අගෝස්තු 02 වැනිදා කලාපය පළ කළ, ජනාධිපති ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක වාසුදේව නානායක්කාර සමග විමලනාත් වීරරත්න කළ සම්මුඛ සාකඡචාවෙන් උපුටා ගන්නා ලදී.

ඔබ මීට පෙර අවස්ථා කීපයකදීම උතුරේ අවතැන් කඳවුරුවල තත්ත්වය විවේචනය කළා. දැන් තත්ත්වය යහපත් වී තිබෙනවාද?

ජලය පිළිබඳ දියුණුවක් තිබෙනවා. එතකොට වැසිකිළි පහසුකම් පිළිබඳවත් යම් දියුණුවක් තිබෙනවා. නමුත් කඳවුරුවල තිබෙන ජනාකීර්ණභාවය, අවහිරතා, බැහැර යෑමට ඒමට නිදහසක් නැති සිරකඳවුරක තත්ත්වය, දිගටම අවම ආහාර මට්ටමකින් ජීවත් වන්නට සිදුවීමේ ඉරණම, අධ්‍යාපනය ලබන දරුවන්ට එම නරක වටාපිටාව තුළ ඉඳගෙන ඉගෙන ගන්නට සිදුවීමේ ඇති දුෂ්කර අත්දැකීම තවම අවසන් වෙලා නැහැ. ඒ නිසා කුඩා කඳවුරු කරා මේ අය අරගෙන යෑමේ අවශ්‍යතාව දැන් පිළිගැනෙමින් තිබෙනවා. අපිට අවශ්‍ය මේ කඳවුරුවල තත්ත්වය දියුණු කිරීම නෙවෙයි. ඒක මහ පව්කාර අදහසක්. අපිට අවශ්‍ය කඳවුරු අවසන් කිරීම සහ මිනිසුන් නිදහස් කිරීමයි. කඳවුරු තත්ත්වය අවසන් කෙරෙන තුරු අපි කාගෙවත් තත්ත්වෙ හොඳ වෙන්නෙ නැහැ. පහසුකම්වල, සැපයුම්වල වැඩි දියුණු කිරීමෙන් පවතින ඛේදවාචකය හොඳ අතට හරවන්න බැහැ.

රජය ඉක්මනින් කඳවුරු ඉවත් කිරීමට උනන්දුවක් දක්වන බව පේනවාද?

ඔව්. කඳවුරු ප්‍රදේශ සිවිල් පාලනයකට හරවමින් තිබෙනවා. විශේෂයෙන්ම කාර්ය සාධන බලකායේ එක් වගකීමක් ඒක. මහලු අය නිදහස් කිරීමේ කටයුතු සිදුකෙරෙමින් තිබෙනවා. නමුත් හුඟාක්ම මගේ හිත කකියන කාරණයක් තිබෙනවා. ඒ තමයි අවුරුදු 10ට අඩු ළමයින් 50,000ක් මෙතැන ගාල්වී සිටීම. ඔවුන්ට මොන වගකීමක්ද තියෙන්නෙ මේ කාලකණ්ණි යුද්ධයට. 10ට අඩු ළමයින්ට මේ ගැන කිසිම තේරුමක් නැහැ. නමුත් ඔවුන් මේ නිසා වැඩිපුරම විඳවන පිරිස් බවට පත්ව සිටිනවා. ඔවුන් ජීවත්වන්නෙ හැදෙන්නෙ වැඩෙන්නෙ මොන පරිසරයකද, මොන නරක අත්දැකීම්වලටද ඔවුන් පාත්‍රව සිටින්නෙ. ඒ ළදරු මනස්වලට මොකද වෙන්නෙ. ඒකයි මට වැඩිපුරම හිතේ අමාරු. ඊළඟට ගැබිණි මව්වරුන්, රෝගීන් ගැන හැමදාම එතැන පාලකයන් හා දොස්තරවරුන් එකිනෙකාට චෝදනා කරගන්නවා. ”