Category Archives: දේශපාලනය

නිදහස ලැබුවෙමු ; එනමුත් සිතීමෙන් වහල් ව සිටිමු – කුමුදු කුසුම් කුමාර

p1

“වත්මනෙහි දේශපාලනය බලය සහ ධනය ඒකරාශි කර ගැනීම අරමුණු කොට ගත් මිනිසුන්ගෙන් පිරී පැවතිය ද, ඇරිස්ටෝටල් දුටු පරිදි දේශපාලනයට යහපත් මිනිසුන් ප්‍රවිෂ්ට වීමේ අවශ්‍යතාව වෙන කවරදාටත් වඩා අද මතු වී තිබේ. මෙහි දී දේශපාලනය යනුවෙන් අප අදහස් කරන්නේ පාර්ලිමේන්තු දේශපාලනය ම නොවේ. පොදු යහපත මුල් කර ගෙන මහජන පරිමණ්ඩලයේ තිබිය යුතු සාකච්ඡාව ගොඩ නැංවීමට සක්‍රීය ව මැදිහත් වන පුරවැසි දේශපාලනය යි. අප යටත් විජිතවාදයේ ග්‍රහණයෙන් මිදී ලබා ගත් නිදහස සැබෑ ලෙසින් අර්ථවත් වනු ඇත්තේ එබඳු පුරවැසි ක්‍රියාකාරීත්වයක් තුළින් අප කවදා හෝ සාක්ෂාත් කර ගැනීමට ඉඩ ඇති නිවහල් සාමූහික ආචාර ධර්මීය ඌරුවක් වගා කර ගැනීමෙන් පමණි. අප ඒ සඳහා යා යුතු දුර බොහෝ යැයි සිතමි.”

1948 දී අපි යටත් විජිතවාදී ග්‍රහණයෙන් මිදුණෙමු. 1972 දී, යටත් විජිතවාදයට තිබූ සෙසු ආයතනික බැඳීම් වලින් ද නිදහස් ව ලංකාව ජනරජයක් බව ප්‍රකාශ කර සිටියෙමු.

නමුත්, ලංකාව සැබෑ ජනරජයක් නො වන්නේ ය. එමෙන්ම, අපි තවදුරටත් මනසින් වහල් ව, අනුකාරකවාදීව සිටින්නට තෝරා ගෙන ඇත්තෙමු.

අපේ අනුකාරකවාදී මනස පිළිබිඹු කරන මූලික උදාහරණ කිහිපයක් පමණක් මෙහි ලා ගෙන හැර දැක්විය හැකිය.

එයින් උපත ලද තිස් වසරක යුද්ධයක් උදා කළ මහා ජීවිත සහ ධන විනාශයකින් පසුත්, ජනවාර්ගික ගැට‍ළුවට තිරසාර විසඳුමක් සොයා ගැනීමට අදත් අපි අපොහොසත් ව සිටිමු. Continue reading නිදහස ලැබුවෙමු ; එනමුත් සිතීමෙන් වහල් ව සිටිමු – කුමුදු කුසුම් කුමාර

තරුණ පරම්පරාවල් කිහිපයක්ම ඝාතනය කළ රටක අපිට නායකයෝ නෑ – කුමුදු කුසුම් කුමාර

“වෙළෙඳ පොළද?, රජයද? කියන ගැටුමට හිරවෙලා ඉන්නෙ නැතුව ලංකාවෙ තිබිච්ච සමූපකාර අංශ වගේ අංශ ගැන අපිට හිතන්න පුුවන්. පානම ගොවීන්ගෙත ඉඩම් ප‍්‍රශනය ගැන හිතනකොට මම හිතන්නෙ, පානම ඉඩම්වල සංවර්ධන කටයුත්ත බාරදෙන්න ඕනැ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සෙ ඉඩම් වගාකරගෙන ඒවා සංවර්ධනය කරගෙන හිටපු ගොවීන්ට. මේ විදිහට ගියාම හම්බන්තොට ගැමියන්ගේ දරුවන්ගේ ඉරණම වෙන්නේ, හම්බන්තොටට එන චීන වෙළඳ කලාපයේ පොදු ශ‍්‍රමිකයන් වශයෙන් කටයුතු කරීම පමණයි. කොළඹ මූල්‍ය නගරය තුළ නගරයේ වැසියන්ට අත්වෙන ඉරණම කුමක්ද? අපි මේ ආණඩුවත් එක්ක, ආණ්ඩුත් එක්ක ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ඉල්ලනව. මහින්ද රාජපක්‍ෂත් දැන් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ඉල්ලනව. මේ ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ඉල්ලීමේ අවසානයට අපි දැන් ඇවිල්ල ඉන්නෙ. මහින්ද රාජපක්‍ෂත් මේ ආණ්ඩුවෙන් ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය ඉල්ලනකොට ලොකු අර්බූදයක් තියෙනව ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයෙ. මම හිතන්නෙ, අපි සමාජයේ යහපත් වෙනසක් අපේක්‍ෂා කරන අය ඉන්නව නම්, අපේ දැක්ම ඉතා දුරට එල්ල කළයුතු අවදිය අපි ආරම්භ කරමින් සිටිනව. මගේ යෝජනාව අපේ සමාජයේ බුද්්ධියේ ද්‍රරිද්‍රතාවය, අපේ දේශපාලන නායකත්වයට දැක්මක් නෑ. ඔවුන් පොළොවෙ යථාර්ථයට සම්බන්ධයක් නෑ. අපි අපේ තරුණ පරම්පරාවල් කිහිපයක්ම ඝාතනය කළ රටක්. අපිට නායකයන් අහිමිවෙන්න ප‍්‍රධාන හේතුවත් ඒකයි. අලූත් නායක පරම්පරාවක ආරම්භ කිරීම ගැන දැන් සිතීම ආරම්භ කළ යුතු කාලයයි. ඒ සඳහා අලූත් පරම්පරාවට පසක් විය හැකිද? පොළොවක් විය හැකිද? මේක තමයි අප හමුවේ තියෙන අභියෝගය.”

Continue reading තරුණ පරම්පරාවල් කිහිපයක්ම ඝාතනය කළ රටක අපිට නායකයෝ නෑ – කුමුදු කුසුම් කුමාර

අප පතන ‘පොදු යහපත’ කුමක් ද? – කුමුදු කුසුම් කුමාර

උත්කෘෂ්ඨම දේශපාලන ගැට‍ළුව සදාචාරමය මිස සංවිධානමය නොවන්නේය.

– ෂේඩියාඩ්‍රෑරි, The Political Ideas of Leo – Strauss

‘රාවය’ තම සංවත්සරය වෙනුවෙන් ‘සියලු දෙනාගේ ගෞරවයට හා විශ්වාසයට හේතුවන ආදරණීය ශ‍්‍රී ලංකාවක් ඇති කර ගන්නේ කෙසේ ද?’ යනුවෙන් ප්‍රශ්නයක් නැඟීමෙන් මතු කරන ප්‍රධාන කරුණු දෙකක් මම දකිමි.

ඉන් පළමුවැන්න නම්, වත්මන් ලංකාව එබඳු රටක් නොවන බව අප පොදුවේ පිළිගන්නා බව යි.

දෙවැන්න නම්, එම ප්‍රශ්නය පිළිබඳ සිත එළවීමට තරුණ තරුණියන් ට මෙන් ම වැඩිහිටියන්ටත් ඇරයුම් කිරීම පෙන්නුම් කරන්නේ එබඳු ලංකාවක් ඇති කර ගැනීම පහසුවෙන් කළ හැකි සූත්‍රයක් සම්පාදනය කර ගැනීමේ මඟක් ඇතයි සිතීමට අප පොලඹවන නූතනවාදී දැක්මක් නොවේ. මෙම ප්‍රයත්නයෙහි ඇත්තේ ‘එය සංවාදයට බඳුන් කළ යුතු සහ ඒ පිළිබඳ කතිකාවක් ගොඩ නැඟිය යුතු සංකීර්ණ මාතෘකාවකි,’ යන අදහස බව පෙනී යයි. ඒ අනුව, ප්‍රශ්නයට අපට විසඳුමක් ලබා ගත හැකි වෙතොත් එය මෙබඳු උත්සාහතුළින් අපගේ සාමූහික විඥානයේ ඇති කරගන්නා වෙනසක් තුළින් පමණි. එය දිගු කාලීන ව්‍යායාමයක් බව මගේ වැටහීමයි.

මා මෙම ලිපිය ලියන්නේ එබඳු පුළුල් කතිකාවක් ගොඩ නැංවීමට කෙරෙන අල්ප දායකත්වයක් වශයෙන් සලකා විනා ප්‍රශ්නයට සරල විසඳුමක් මා අත ඇතයි සිතා නොවේ.

ලංකාව යහපත් රටක් බවට පත් කර ගැනීම පිළිබඳ වත්මන් ප්‍රධාන දේශපාලන ධාරාවේ ව්‍යවහාරයේ යෝජනා කෙරෙන විසඳුම් දෙකක් දැකිය හැකි ය. ඒවායේ පුළුල් සහ මූලික ආකෘතික ලක්ෂණ මෙසේ දැක්විය හැකි ය.
Continue reading අප පතන ‘පොදු යහපත’ කුමක් ද? – කුමුදු කුසුම් කුමාර

“ජනවර්ග පදනම් කර ගෙන නොව පුරවැසියන්ට දේශපාලන බලය දෙන විසඳුමක්…”- කුමුදු කුසුම් කුමාර

බලය බෙදුවොත් වෙනම දෙමළ රාජ්‍යයක් හදාවි කියන බිය ගොඩ නගන්නේ කවුද, කුමන දේශපාලන අවස්ථා මුල් කර ගෙන ද කියලා…………මේ මතය ජනතාවට ගෙන යන්නේ සිංහල බෞද්ධ ජන කොටස් තුළ අනියත බියක් ඇති කරලා එහි දේශපාලන වාසිය ලබා ගන්න අපේක්ෂා කරන කොටස්……සිංහල බෞද්ධ ජන කොටස්වල ඇති කරන මේ අනියත බියට හේතු සාධක වන කාරණා විග්‍රහ කරන්නත් කටයුතු කළ යුතුයි. සිංහල ජාතිය, සිංහල භාෂාව, බුද්ධ ශාසනය නැතිව යනවා කියලා අනියත බියක් සිංහල බෞද්ධයන් තුළ ඇති කරල තියෙනවා. මේක තමයි මේකේ පදනම. මේ දේ ට මූලික සතුරු ප්‍රවාහය ලෙස දකින්නේ දෙමළ ජනයා වාසය කරන ප්‍රදේශවල තමන්ගේ ස්වායත්ත දේශපාලන බලය සහ නිදහස ඉල්ලීමයි. සිංහල ජනයාට තමන්ගේ භාෂාව, තමන්ගේ ජාතිය, තමන්ගේ ආගම නැතිව යයි කියන බිය ඇතිවෙන්නේ කුමන හේතු පදනම් කර ගෙන ද කියන දේ පිළිබඳ විග්‍රහයකට අපි යා යුතුයි. මම හිතන්නේ නම් සිංහල බෞද්ධයන්ගේ අනාගතයට බරපතළ ම තර්ජනය එල්ල වෙන්නේ සිංහල බෞද්ධ සමාජය ඇතුළෙන් මයි………මෙහි දී 72 ව්‍යවස්ථාවට ඇතුළත් කරපු මේ බුද්ධාගමට ප‍්‍රමුඛත්වය දිය යුතුයි කියන කාරණය පිළිබඳ දෙමළ ජනතාව තුළ විශාල විරෝධයක් පවතිනවා. ඒ විරෝධය පැවතීමට හේතුව ඔවුන් බුද්ධාගමට විරුද්ධ කමක් නොවෙයි. ප්‍රශ්නය තිබෙන්නේ වසර තිහක් පැවතිච්ච යුද්ධය තුළ බුද්ධාගම, රාජ්‍යයේ කටයුතු සහ මිලිටරීකරණය සමඟ පැහැදිලි සබඳතාවක් දකින්නට ලැබුණා…….සිංහල බෞද්ධ ජාතිවාදී කොටස් මම කලින් කියපු බිය සම්බන්ධ කාරණා මත තමන්ගේ අනන්‍යතා ලක්ෂණ දෙමළ සමාජය තුළ පිහිටුවීමේ නිරන්තර උත්සාහයක යෙදෙනවා. ඒකේ ප්‍රධාන සංකේතයක් වෙන්නේ බුද්ධාගම. මේ නිසා දෙමළ ජනතාව තුළ දැඩි බියක් පවතිනවා ඔවුන් ව යටත් කර ගැනීමේ, නිදහසක් නො දීමේ ක්‍රියාවලිය තුළ බුද්ධාගම විශාල සංකේත බලයක් සමඟ රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් ක්‍රියාත්මක වෙනවා කියලා. මං හිතන්නේ යුද්ධය අවසන් වුණා, ත්‍රස්තවාදය පරාජය කළා, අපි අනාගතය දෙස බලනවා නම් අපි උත්සාහ කළ යුත්තේ එබඳු බිය, සැක සමාජයෙන් ඉවත් කිරීමයි. අපි ලංකාවේ සමාජයේ සියලු දෙනාට සමානව සලකනවා නම්, එබඳු බියක් ඇති වන කිසිදු කාරණයක් ව්‍යවස්ථාපිත පදනමකින් ස්ථාපිත නො කළ යුතුයි. එහි දී අපි සියලු ආගම්වලට සමානව සැලකිය යුතුයි. බුද්ධාගමේ සමහරුන් කියන්නේ බුද්ධාගමට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය තිබිය යුතුයි එහෙම නොවුනොත් බුද්ධාගම නැති වී යාමේ තර්ජනයක් තියෙන්න පුළුවන් කියලා. බුද්ධාගමට හෝ වෙනත් සියලු ආගම්වලට ආණ්ඩුවෙන් ඔවුන්ට ලැබිය යුතු කිසියම් ආකාරයක මූල්‍ය හෝ ආයතනික සහාය ලබා දීමට ව්‍යවස්ථාවේ කිසියම් ආගමකට ප‍්‍රමුඛස්ථානයක් ලබා දෙනවා කියලා සඳහන් කිරීම අවශ්‍ය නැහැ. ඒ සඳහා ප්‍රතිපාදන සපයා ගත හැකියි. ඒ සම්බන්ධව කිසිවෙක් විරුද්ධ වෙන්නේ නැහැ. මං හිතන ආකාරයට බුද්ධාගමට එල්ල වෙලා තියෙන ලොකු ම අනතුර එල්ල වෙලා තියෙන්නේ ආණ්ඩුවේ අනුග්‍රහය කියන කාරණයෙන් නොවෙයි. ආණ්ඩුවේ අනුග්‍රහය දැන් තියෙනවා. නමුත් අද බුද්ධාගමේ වර්තමාන තත්ත්වය මොකක්ද? එතන සඳහන් වෙන්නේ බුද්ධාගම ඉදිරියට ගෙන යෑමට අවශ්‍ය සංඝයා වහන්සේලා නැතිකම, පන්සල් වැසී ගෙන යාම එහෙම නැත්නම් තරුණ පිරිස් ආගමින් ඈත් වීම වගේ කාරණා…..ප්‍රභාකරන්ගේ ත්‍රස්තවාදී බෙදුම්වාදී ව්‍යාපාරය පරාජය කළා කියලා ජනවාර්ගික ප්‍රශ්නයට තුඩු දුන් මූලික කරුණු අහෝසි වෙලා නැහැ. වෙනත් විදියකින් කියනවා නම් සමහර සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදී කොටස් හිතනවා වගේ දෙමළ, මුස්ලිම් කියන ජනවර්ග දෙක සිංහල ජාතියට අවශෝෂණය කර ගෙන මේ ප්‍රශ්නය විසඳීමේ හැකියාවක් අද සමාජයේ පවතින්නේ නැහැ. ඊට හේතුව ඒ අවශෝෂණය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය නතර වෙනවා යටත් විජිතවාදයේ පැමිණීමත් සමඟම සිංහල ක්‍රිස්තියානි සහ ඒ ජනවාර්ගික අනන්‍යතාවන් ස්ථාපිත කිරීම පදනම් කර ගෙන…….ඒ තත්ත්වය තුළ මගේ අදහස නම් සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් ජන කොටස්වලට එක ලංකාවක් තුළ, එක කියන කොට ඒකීය කියන වචනය මම පාවිච්චි කරන්න කැමති නැහැ. එක්සත් ලංකාවක් තුළ ජීවත් වීමට පදනම දැමිය හැකි වන්නේ ජනවර්ග පදනම් කර ගෙන නොවෙයි, එතැනිනුත් එහාට යන ආකාරයට පහළ මට්ටමින් ගම්, කුඩා නගර, මට්ටමින් ආරම්භ කළ පුරවැසියන්ට දේශපාලන බලය බෙදීම දක්වා දුර දිග යන බලය බෙදීමකින් පමණයි කියල යි මම විශ්වාස කරන්නේ.

Continue reading “ජනවර්ග පදනම් කර ගෙන නොව පුරවැසියන්ට දේශපාලන බලය දෙන විසඳුමක්…”- කුමුදු කුසුම් කුමාර

මරණය වැළඳ නොගන්නා ගොවිතැනක් වෙනුවෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක්…

සමානාත්මතාවය, ගරුත්වය, ආර්ථීක සාධාරණත්වය යන මැයෙන් කොළඹ විහාරමහාදේවි එළිමහන් රංග පීඨයේ දී 2016 සැප්තැම්බර් 20 දින මහජන ව්‍යවස්ථාවක් සදහා ක්‍රියාකාරිත්වය පවත්වන ලද මහජන රැළියේ දී කවුඩුල්ලේ ජයතිස්ස දැක්වු අදහස් මෙහි වන අතර පාරිසරික ගොවිතැන තහවුරු කෙරෙන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවක වැදගත්කම ඔහු එහිදී මතු කරයි. (වීඩියෝ අනුග්‍රහය වෙනුවෙන් කාන්තාව හා මාධ්‍ය සාමූහිකයේ වේලායුදන් ජයචිත්‍රා මහත්මියට අපගේ ස්තුතිය.)

විවියන් චරිතයේ හිතුවක්කාරී, කැරලිකාරී ගති ලක්ෂණවල අවශ්‍යතාවය තදින් දැනේ – හරිනි අමරසූරිය

විවියන් ගුණවර්ධන සහෝදරියගේ ඡන්ම ශත සංවත්සර උත්සවය
කාන්තාව ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය සහ නව ව්‍යවස්ථාව

හරිනි අමරසූරිය

වයලට් විවියන් ගුණවර්ධන ඡුන්ම ශත සංවත්සර උත්සවයේ සංවිධායක මණ්ඩලයට පළමුව මම ස්තුතිවන්ත වෙනවා, මෙම දේශනය පැවැත්වීමට මට ආරාධනා කිරීම ගැන

විවියන් ගුණවර්ධන වැනි ශ්‍රේෂ්ඨ දේශපාලන නායිකාවකගේ ජීවිතය සමරන උත්සවයකදී මට කථා කිරීමට ලැබීම ඉමහත් භාග්‍යයක් ලෙස සලකමි.

මෙම දේශනයට සූදානම්වීමේදී විවියන් ගුණවර්ධන ගැන ලියවුණු බොහෝ දේ කියවීමි. ඇය විස්තර කරනු ලැබීමට භාවිතා කෙරුණු වචන කිහිපයක් මා කිය වූ සෑම ලිපියකම පාහේ දක්නට ලැබුණි. එනම් ‘‘සටන්කාමී’’, ‘‘කැරලිකාරී’’, ‘‘විප්ලවකාරී’’, ‘‘චතුර’’ යන වචන නිතර ඇයව විස්තර කිරීමට භාවිතා කර තිබුණි. සාමාන්‍යයෙන් කාන්තාවක් විස්තර කිරීම සඳහා භාවිතා නොවන, විශේෂයෙන්ම කාන්තාවක් ප‍්‍රශංසාවට භාජනය කිරීම සඳහා භාවිතා නොවන, මේ වචන දකින විට විවියන් ගුණවර්ධන පිළිබඳව විශාල කුතුහලයක් මා තුළ ඇති විය.

ඉතාමත් සම්ප‍්‍රදායිකව හැඳුනු වැඩුණු, රදළ, ඉහල පාන්තික සමාජ පසුබිමක් සහිත කාන්තාවක් ඇගේ සමාජයෙන් පැණවූ තහංචි බිඳ ප‍්‍රගතිශීලී සහ සටන්කාමී දේශපාලන කි‍්‍රයාධාරිනියක් සහ නායිකාවක් බවට පත්වූයේ කෙසේද? විශේෂයෙන් ඒ වකවානුව තුළ ඉහළ පාන්තික කාන්තාවන්ගේ උරුමය වූයේ හොඳ බිරින්දෑවරුන් සහ මව්වරුන් වීමය. අද දවසේ වුවද එය ඒ තරම්ම වෙනස් වී නොමැත. නමුත් කාන්තාවන්ට උරුම වූ එම සම්ප‍්‍රදායික භූමිකාව බිඳ වෙනස් ජීවිතයක් ගත කිරීමට ඇයට ධෛර්යය, මගපෙන්වීම සහ උත්තේජනය ලැබුණේ කෙසේද? මා විවියන් ගුණවර්ධන සහෝදරිය පිළිබඳව අසා ඇති සහ කියවා ඇති දේ අනුව ඇය සාධාරණය හා යුක්තිය වෙනුවෙන් අඛණ්ඩව පෙනී සිටි කෙනෙක්. නිර්භීතව නොසැලී ඇය විශ්වාස කළ දේ වෙනුවෙන් සටන් කරපු කෙනෙක්. Continue reading විවියන් චරිතයේ හිතුවක්කාරී, කැරලිකාරී ගති ලක්ෂණවල අවශ්‍යතාවය තදින් දැනේ – හරිනි අමරසූරිය

ජේආර් : අසංගත දේශපාලන අලංකාරිකයක දාර්ශනිකකරණය – කුමුදු

ජේආර් : අසංගත දේශපාලන අලංකාරිකයක දාර්ශනික කරණය

( හිටපු ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන අනුස්මරණ රැස්වීමේ දී අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ කළ කතාව පිළිබඳ සටහනකි.)

“ ජේ.ආර්. ඇරඹූ මගෙහි අපි ඉදිරියට යමු! – අග්‍රාමාත්‍ය රනිල් වික්‍රමසිංහ” යනුවෙන් පළ කොට ඇති ලිපිය අගමැතිවරයා හිටපු ජනාධිපති ජේ. ආර්. ජයවර්ධන අනුස්මරණ රැස්වීමක දී කළ කතාවකි (බලන්න, http://www.samabima.com/?p=15616 )

මෙම කතාවේ එන අදහස් අර්ධ න්‍යායික වෙසින් ඉදිරිපත් කරන දේශපාලන අලංකාරිකයකි. මෙහි දී ආසියාතික කලාපයේ රටවල ඉතා සංකීර්ණ ආර්ථික සංවර්ධනයේ ඉතිහාසය ආර්ථික නිර්බාධ කරණය පිළිබඳ සරල සූත්‍රයකට ලඝු කරන්නට දැරෙන උත්සාහය ප්‍රශ්න කළ යුතු ය.

ආසියානු කොටින්, කාර්මික කරණය සහ රජය

ආසියානු කොටින් වශයෙන් විවිධ සමූහකරණයන් ඇතුළත නම් කෙරෙන හොංකොං, දකුණු කොරියාව, සිංගප්පුරුව, තායිවානය, තායිලන්තය, ඉන්දුනීසියාව සහ මැලේසියාව වැනි රටවල අපනයන සහ කාර්මික කරණය නිසාවෙන් ආර්ථික සංවර්ධනය අත් පත් කර ගත් රටවල් ය. බ්‍රිතාන්‍ය විජිතයක් ව පැවති හොංකොං හැරුණු විට මේ අන් කිසිදු රටක් නිදහස් වෙළෙඳ පොළ ආර්ථිකයක් වීම සමීපයට පවා නො පැමිණියේ ය. ඒ සියල්ලේ ම ආර්ථිකයට මඟ පෙන්වීමේ සහ සම්බන්ධීකාරක භූමිකාවක් රාජ්‍යය ඉටු කළේ ය. මේ රටවල රජය ආර්ථික සංවර්ධනයෙහි ලා තීරණාත්මක මැදිහත් වීම් කළේ ය. (හාවඩ් විශ්ව විද්‍යාලයේ ආණ්ඩු කරණය පිළිබඳ ජෝන් එෆ් කෙනඩි පාසලේ ජාත්‍යන්තර දේශපාලන ආර්ථිකය පිළිබඳ මහාචාර්ය ඩානි රොඩ්රික්, Global Poverty Amid Global Plenty: Getting Globalization Right, http://americasquarterly.org/rodrik) මෙම රජයේ භූමිකාව ආර්ථික වර්ධනයට බල පෑ ආකාරය තීරණය කරන ඒ ඒ රටට සුවිශේෂ අභ්‍යන්තර සාධක, එනම් ප්‍රධාන කොට ම පන්ති සාධක තිබුනි.

ජාතික නීති වලින් නිදහස් ව විදේශීය ආයෝජකයන් රට තුළට කැඳවන ආසියාවේ පළමු විශේෂ ආර්ථික කලාප 1965 දී අරඹන ලද්දේ ඉන්දියාවේ ය. ( http://www.ibtimes.co.uk/sez-2-0-inside-failed-india-free-trade-zones-where-economic-miracle-mirage-1541192 )සිංගප්පූරුව නිර්බාධ ආර්ථිකය වැළඳ ගන්නේ 1960 ගණන් වල සිට ය. ඒ ලංකාව එසේ කරන්නට බොහෝ පෙර ය. චීනයේ පළමු නිදහස් වෙළෙඳ කලාපය ඇති කළේ ෂැංහයි වල නොව 1980 දී හොංකොං සමීපයේ පිහිටි ෂෙන්ජෙන් නගරයේ ය. ( http://internshipschina.com/development-chinas-special-economic-zones/ )

මේ හැම රටක ම ආර්ථික සංවර්ධනය ඒ රටවල කම්කරු පන්තිය අමානුෂික, දැඩි සූරාකෑමකට ලක් කිරීම මත පදනම් වී ය. අදත් චීනයේ ආර්ථික සංවර්ධනය යටතේ එරට දුගී පන්තීන් සූරාකෑමට ලක් වන අයුරු පිළිබඳ වාර්තා සුලබ ය. තවද, ආර්ථික සංවර්ධනය වෙනුවෙන් පරිසර දූෂණයට ඉඩ සැලසීම හේතුවෙන් චීනය එරට පරිසරයත් සමස්ත වායු ගෝලයත් අතිශයින් දූෂිත කිරීම අද ලෝකයේ ම අවධානයට ලක් වූ කරුණකි. (බලන්න, How China Is Screwing Over Its Poisoned Factory Workershttps://www.wired.com/2015/04/inside-chinese-factories/, Sweatshops in China Continue reading ජේආර් : අසංගත දේශපාලන අලංකාරිකයක දාර්ශනිකකරණය – කුමුදු

රනිල්: දේශපාලන කතරේ ක්ෂේම භූමියක්ද ? මිරිඟුවක් ද? – ප්‍රජාතන්ත්‍ර විසිනි

“දේශපාලන කාන්තාරයට එකම සුදුස්සා රනිල්” යැයි වික්ටර් අයිවන් පවසා තිබේ. එය සාධාරණය කරන්නට ඔහු බොහෝ තර්ක ඉදිරිපත් කරයි. ඉන් සමහරක් ප්‍රශ්න කිරීමකින් තොරව පිළිගත යුතු ඒවා නොවේ. මේ ඉන් සමහරකි.

රනිල් “සාහිත්‍යය, කලාව වැනි විෂයන් සම්බන්ධයෙන් පවා” හොඳ අවබෝධයක් තිබෙන බව වික්ටර් පවසයි. එබඳු අවබෝධයක් ඇති බව ප්‍රකාශ කිරීම වගේම ඒ ක්ෂේත්‍රයට අදාළව කරන ක්‍රියා ද එක සේ වැදගත්ය. සරච්චන්ද්‍රට පහර දී බිම දමා ඇදගෙන ගියේ රනිල් ද නායකයෙකු වූ ජේ.ආර් ජනාධිපති පාලනය සමයේ ය. එම පහරදීම මෙහෙයවූ බවට ජනයා සාක්ෂි දරන එවක එජාප ජාතික සේවක සංගමයේ නායකයා වූ පියසේන ජයවීර එජාපයට කළ සේවයට රනිල් එජාප නායක සමයේදී සම්මාන පිරිනැමුණු බවට වාර්තා විය. සරච්චන්ද්‍රට කළ පහර දීම ගැන රනිල් ගේ එජාපය සමාව ඉල්ලන්නේ කවදාද?
Continue reading රනිල්: දේශපාලන කතරේ ක්ෂේම භූමියක්ද ? මිරිඟුවක් ද? – ප්‍රජාතන්ත්‍ර විසිනි

සාකල්‍යකරණ දෘෂ්ටිවාද මතුවීම-අර්බුදකාරී යුගයක අතීතකාමය සහ පශ්චාත් අතීතකාමය(අවසාන කොටස)– ගණනාථ ඔබේසේකර

නිගමනය: සාකල්‍යකරණ දෘෂ්ටිවාද මතුවීම (අවසාන කොටස)
පරිවර්තනය – දිමුතු සමන් වෙත්තසිංහ

ගණනාථ ඔබේසේකර
ගණනාථ ඔබේසේකර
“නැගෙනහිර වෙරළේ මෙන්ම වන්නියේ සෑම තැන්හිම සිටින මෙම පුරාණ සිංහල ගම්වාසීන්ට තමන් දීර්ඝ කාල පරිඡ්චේදයක් තිස්සේ අන්‍යෝන්‍ය සබඳතා පැවැත්වූ දෙමළ ජනයා සමග යහපත් සම්බන්ධතා තිබුණි. රට පුරා සෑම ප්‍රදේශයකින්ම තෝරා ගන්නා ලද සහ දැඩි සිංහල බෞද්ධ දෘෂ්ටිවාදී සම්මුතියක් බාර ගැනීමට නැඹුරු වූ නව පදිංචිකරුවන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල එය එසේ නොවේ. පූර්ව යටත් විජිත සහ මුල් යටත් විජිත කාලයන්හි කවර දේශපාලන ඒකත්වයක් පැවතිය ද ඒවා දැන් යළි අත්පත් කරගත නොහැකි ලෙස බිඳ වැටී ඇති බව පෙනේ. ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ටාචාරය දක්වා අවසානයේ දී දිවෙන තරම් දෙමළභාවය පිළිබඳ ඔවුන්ගේ සාකල්‍යකරණ දෘෂ්ටිවාදය සහ නිජබිම් ප්‍රබන්ධ නිර්මාණය කිරීම ඇරඹෙන විට මඩකලපු දෙමළ ජනයාට සානුකම්පිතව එල්.ටී.ටී.ඊ ට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට හැකිවීම අප පුදුම විය යුක්තක් නොවේ. නමුත් මෙම දෘෂ්ටිවාදී සම්මුතිය දිගටම පවතීවි ද යන්න ඕනෑම කෙනෙකුට අනුමාන කළ හැකිය. එසේත් නැතහොත්, සාකල්‍යකරණ දෘෂ්ටිවාද වල පැවැත්ම ෆූකෝ “මර්ධිත දැනුමේ නැගිටීම” වශයෙන් හැඳින්වූ තවත් සමාජ සංසිද්ධියක් අනුක්‍රමිකව බිහි කරන්නේ ද යන්න අනුමාන කළ හැකිය. මගේ අනුමානය වන්නේ නැගෙනහිර පමණක් නොව යාපනය දිස්ත්‍රික්කයේ පවා නිදහස් මැතිවරණ අවසානයේ දී නියෝජනාත්මක ආණ්ඩු වර්ධනය කරන්නේ නම් එය සිදුවනු ඇති බවයි. නියුරෝසියාවන් තුළ වේවා, දේශපාලනය තුළ වේවා මර්ධිත දෙයෙහි යළි පැමිණීම නීට්ෂේ අදහස් කළ “සනාතන යළි පැමිණීම” නොහඟවයි. මර්ධිත දෙය යළි පැමිණෙනු ඇති නමුත් ඒ වෙනත් වේශයකිනි, සමහර විට භයංකාර ලෙසය, සමහර විට පෙරට වඩා උසස් බවට පමුණුවනු ලදුවය – ඒ වනාහී කුලය පිළිගන්නා නමුත් අසමානතාව ප්‍රතික්ෂේප කරන සමකාලීන කුල සැකසුමෙන් අප දන්නා ආකාරයටය. සමහර විට, කෙසේ හෝ ප්‍රාදේශීය දැනුම සහ ප්‍රාදේශීය ව්‍යුහයන් එවැනි මර්ධනයකට ලක් කල හැකි අතර දේශපාලනිකව කතා කරන්නේ නම් ඒවාට යළි පැමිණීමට කොහෙත්ම අවස්ථාව නොලැබෙනු ඇත. සාකල්‍යකරණ දෘෂ්ටිවාද තුළ ප්‍රචණ්ඩත්වය සහේතුක කෙරන්නේ මේ නිසාය. බුර්ෂුවා බුද්ධිමතුන්ට නම් ආශ්චර්යමත් අරුතැති වචනයක් වන “විමුක්තිය” යන්න චේතනාව වන විට පවා කෙනෙකුට නූතන දේශපාලන ව්‍යාපාරයන්හි ඇති ප්‍රචණ්ඩත්වය සහේතුක කිරීම තුළින් සියලු ප්‍රකාර මර්ධිත දැනුම මෙන්ම විසම්මුතිය තලා දැමිය හැක. ආදර්ශ විමුක්ති ව්‍යාපාරයක් වන ප්‍රංශ විප්ලවය තුළ භීෂණයේ සහේතුකකරණය සහ විමුක්තිය යන දෙකම එකට පැවතුන බව අමතක කළ යුතු නොවේ. “බිහිසුණු සුන්දරත්වයක් පහළ වී ඇත” යනුවෙන් යේට්ස් පවසන විට ඔහු අයර්ලන්ත ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් ඉස්මතු කළේ මෙම විරුද්ධාභාසය යැයි මම සිතමි.” Continue reading සාකල්‍යකරණ දෘෂ්ටිවාද මතුවීම-අර්බුදකාරී යුගයක අතීතකාමය සහ පශ්චාත් අතීතකාමය(අවසාන කොටස)– ගණනාථ ඔබේසේකර

“බුද්ධාගමට ප්‍රමුඛ ස්ථානය පිරිනැමීම සංඝ සංස්ථාව දූෂණයට බඳුන් වීමට හේතුවක්” – කුමුදු කුසුම් කුමාර

අනාගමික රාජ්‍යයක් යනු කුමක් ද? අප මේ ප්‍රශ්නය මතු කරන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා ප්‍රතිසංස්කරණය පිළිබඳ මහජන අදහස් විමසීමේ කමිටුව වාර්තාවේ ආගම පිළිබඳ කර ඇති එක් නිර්දේශයක් වන “ශ්‍රී ලංකාව අනාගමික රාජ්‍යයක් විය යුතු ය” යන අදහස මුල් කොට ගෙන මතු වී ඇති ආන්දෝලනය සලකන විට ය. මහජන අදහස් විමසීමේ කමිටුවේ එම නිර්දේශය ඉදිරිපත් කළ එක් කමිටු සාමාජිකයකු වශයෙන් මෙම ලිපිය ලියමි.

කමිටු වාර්තාවේ ආගම පිළිබඳ දක්වා ඇති විකල්ප නිර්දේශ හය (06) ක් වෙයි. (වරහන් ඇතුළත දක්වා ඇති නම්, එක් එක් නිර්දේශය වෙනුවෙන් පෙනී සිටින කමිටු සාමාජිකයන් ගේ ය.) ඒවා නම්:

i. කිසිම වෙනසකින් තොර ව වර්තමාන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ (II වැනි පරිච්ඡේදය) 9 වැනි ව්‍යවස්ථාව තබා ගැනීම. ( කුෂාන් ද අල්විස්, ජ.නී; එම්.කේ. නදීකා දමයන්ති)

ii. වර්තමාන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ II වැනි පරිච්ඡේදයේ ශීර්ෂය “බුද්ධාගම” නොව “ආගම්” යනුවෙන් වෙනස් විය යුතු අතර 9 වැනි ව්‍යවස්ථාව කිසිම වෙනසක් නො කර තබා ගත යුතු ය. (තේමිය එල්.බී. හුරුල්ලේ; වින්ස්ටන් පතිරාජ)

iii. වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වැනි ව්‍යවස්ථාව පහත දැක්වෙන ආකාරයට වෙනස් කළ යුතු ය:

ශ්‍රී ලංකා ජනරජය සියලු ම ආගම්වලට සම තත්ත්වයක් දිය යුතුය. වර්තමාන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 10 වැනි හා 14(1)ඉ ව්‍යවස්ථාවලින් සියලු ආගම්වලට ලබා දී ඇති අයිතීන් ආරක්ෂා කරමින් රාජ්‍යය බුද්ධාගම හා බුද්ධ ශාසනය පෝෂණය කර ආරක්ෂා කළ යුතු ය. (උපුල් අබේරත්න; එම්.එල්.ඒ. කාදර්; ලාල් විජේනායක; සිරිමසිරි හපුආරච්චි; සුනිල් ජයරත්න)

iv. ශ්‍රී ලංකාව අනාගමික රාජ්‍යයක් විය යුතුය. (හරිනි අමරසූරිය; එස්.සී.සී. ඉළංකෝවන්; කුමුදු කුසුම් කුමාර; කාන්ති රණසිංහ; එන්. සෙල්වක්කුමාරන්)

v. ජනතාවගේ ආධ්‍යාත්මික සංවර්ධනයට ආගමේ කාර්යභාරය පිළිගන්නා අතර ශ්‍රී ලංකාව අනාගාමික රාජ්‍යයක් විය යුතු ය.( ඒ.එම්. නවරත්න බණ්ඩාර)

vi. වර්තමාන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ II වැනි පරිච්ඡේදයේ ශීර්ෂය “ආගම්” විය යුතු ය. එයට අදාළ ව්‍යවස්ථාව පහත දැක්වෙන ආකාරයට සංශෝධනය විය යුතු ය.

“ශ්‍රී ලංකා ජනරජය සියලු ආගම්වලට සමාන තත්ත්වයක් දිය යුතු ය.” (එස්. තවරාජා; එස්. විජේසන්දිරන්)
මෙහි පළමුවැන්න හැර අන් සියලු නිර්දේශ පෙන්නුම් කරන්නේ ඒවා ඉදිරිපත් කෙරෙන්නේ වත්මන් ව්‍යවස්ථාවේ බුද්ධාගමට ප්‍රමුඛත් වය දීමෙන් උදා වන ගැට‍ළු සහගත තත්වය අඩු වැඩි වශයෙන් සැලකිල්ලට ගෙන බවයි.

විවාදයට තුඩු දී ඇති ‘ශ්‍රී ලංකාව අනාගමික රාජ්‍යයක් විය යුතු ය’ යන්න ඉහත නිර්දේශ හය (06) අතුරෙන් එකක් පමණි. ඉහත පස්වැනි (05) නිර්දේශය ද රාජ්‍යය සහ ආගම අතර තිබිය යුතු සම්බන්ධය පිළිබඳ ගත් කළ පෙර කී එකට හරයෙන් සමාන යැයි සලකා එයට එකතු කළ ද එතන ඇත්තේ නිර්දේශ දෙකකි.

එම සියලු නිර්දේශ “ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ සැලකිල්ලට ගැනීම සඳහා සාමාජිකයන්ගේ විකල්ප නිර්දේශ” වශයෙන් ඉදිරිපත් කොට ඇත. මෙහි “විකල්ප නිර්දේශ” යන්නේ අදහස මේ සියලු නිර්දේශ එක හා සමාන වැදගත් කමක් ඇති ලෙස සලකා කමිටුව විසින් ඉදිරිපත් කරන බවයි. රටේ ජනතාවටත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයටත් ඒ පිළිබඳ පුළුල් සාකච්ඡාවකින් පසු එකඟ විය හැකි නිර්දේශයක් සම්පාදනය කර ගත හැකි බවයි.

වාර්තාවේ නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමේ දී කමිටුව එකඟ වූයේ මහජන නියෝජන මත පදනම් ව කෙරෙන හෙයින් සියලු නිර්දේශ ව්‍යවස්ථා සම්පාදක මණ්ඩලයේ සාකච්ඡාව සඳහා එක හා සමාන වැදගත් කමකින් සලකා ඉදිරිපත් කිරීමට ය. ජනතාවගේ නියෝජනවලට සංඛ්‍යානමය අගයක් දීමට වලංගු පදනමක් සැපයීමට නො හැකි හෙයින් එසේ නො කිරීමට කමිටුව එකඟ වුණා ය. ඒ ලෙසින් ම කමිටුවේ සාමාජිකයන් වැඩි දෙනෙක් දෙන ලද නිර්දේශයක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නේ ද යන්න මත එම නිර්දේශයට අන් ඒවාට වඩා වලංගුභාවයක් පැවරිය නො හැකි යැයි ද කමිටුව එකඟ වී ය.
කරුණු මෙසේ තිබිය දී ඉහත සඳහන් අනෙකුත් නිර්දේශ සියල්ල පසක ලා ‘ශ්‍රී ලංකාව අනාගමික රාජ්‍යයක් විය යුතු ය’ යන නිර්දේශය පිළිබඳ පමණක් විවාදයක් මතු වීම අප වටහා ගන්නේ කෙසේ ද?

මා දකින පරිදි , එයට හේතුවක් විය හැක්කේ, මෙම නිර්දේශය එහි එන ‘අනාගමික’ යන පදයත් සමගින් වටහා ගන්නා ආකාරය යි. ‘අනාගමික’ යනු ඉංග්‍රීසියෙන් යෙදෙන ‘secular’ යන පදයට සිංහලෙන් ඇති ප්‍රධාන අරුත් දෙකෙන් එකකි. එනම්, ආගමික නොවන යන්න ය. අනෙක් අරුත “මෙලොව, ලෝකායත්ත, ලෝකායත, ලෞකික” යන්න යි. Secular state යනු අනාගමික/ ලෝකායත්ත රාජ්‍යය යි. (සුචරිත ගම්ලත් ශබ්ද කෝෂය)

මෙහි ලා රාජ්‍යය යනු ජනතාවගේ “පරමාධිපත්‍යය” ක්‍රියාත්මක කිරීමට මුල් වන ව්‍යවස්ථාදායකය, විධායකය සහ අධිකරණය යන ආයතන පද්ධති තුනෙන් සැදුම් ගන්නා, රට පාලනය කරන රාජ්‍ය තන්ත්‍රය යි. එහෙයින් ‘ශ්‍රී ලංකාව අනාගමික රාජ්‍යයක් විය යුතු ය’ යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ රට කරවන රාජ්‍යය ආගම පිළිබඳ කරුණු සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ කිසියම් ආගමක් සුවිශේෂ කොට නො සළකනු ඇති, එනම් නිල වශයෙන් මධ්‍යස්ථ ව සිටිනු ඇති, බවයි. එසේ නොමැතිව ශ්‍රී ලංකාව යනු ආගම් බැහැර කරන හෝ නො සළකා හරින රටකි යන්න ව්‍යවස්ථාවට ඇතුළත් කිරීම ඉන් අදහස් නොවේ. එබඳු ආගම් විරෝධී ආස්ථානයක් එහි නොවේ. මේ බව ආගම පිළිබඳ නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට පසුබිම් වූ සාකච්ඡාව පිළිබඳ ඉහත කමිටු වාර්තාවේ එන විස්තරය කියවූ කළ පැහැදිළි වෙයි.

කමිටු වාර්තාවේ ‘රාජ්‍යය අනාගමික විය යුතු ය’ යන නිර්දේශය ඉදිරිපත් කිරීමට පදනම වූයේ එක් අතකින් ආගම පෞද්ගලික ඇදහීම හා විශ්වාසය සම්බන්ධ දෙයක් වන හෙයින් එයට රාජ්‍යය මැදිහත් විය යුතු නැති බවත්, අනෙක් අතට වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ඇති පරිදි එක් ආගමකට ප්‍රමුඛත්වයක් දීම අනිත් ආගම්වලට වෙනස් ලෙස සැලකීමක් වන බැවින් එය සමානාත්මතාවේ මූලධර්ම උල්ලංඝනය කරන අතර ආගමික අසමගියට ද, හේතු විය හැකි බවත් සැලකිල්ලට ගැනීම යි.

මේ පිළිබඳ සමාජයේ පවතින අදහසක් නම් බුද්ධාගමට ව්‍යවස්ථාවෙන් ප්‍රමුඛ ස්ථානය පිරිනැමීම පසුගිය සමයේ සංඝ සංස්ථාව රැඩිකල් කරණයට සහ දූෂණයට බඳුන් වීමට හේතුවක් වී සංඝ සංස්ථාව කෙලසීමට ලක් වී ඇති බවයි. රාජ්‍යය සහ ආගම වෙන් කිරීම පිළිබඳ අදහස ක්‍රියාත්මක වන්නේ කුමන හෝ එක් ආගමක් රජයට බලපෑම් කල හැකි තත්වයක නො සිටිය යුතු ය යන පදනම මත ය. මන්ද යත් එක ආගමක සුවිශේෂ ඉගැන්වීම්, විශ්වාස සහ මතවාද සියල්ල සියලු පුරවැසියන් පිළිගන්නා ඉගැන්වීම්, විශ්වාස සහ මතවාද අත්‍යවශ්‍යයෙන් ම පිළිබිඹු නො කිරීමට ඉඩ ඇති හෙයිනි. නමුත් රාජ්‍යය අනාගමික භූමිකාවක් ආරෝපණය කරගැනීම රජයෙන් ආගම්වලට ලැබෙන මූල්‍ය හෝ වෙනත් ආකාරයේ අනුග්‍රහ අවශ්‍යයෙන්ම අහිමි කිරීමට හේතු විය යුතු නොවේ. රාජ්‍යය සහ ආගම වෙන් කිරීම පිළිබඳ අදහස කියා සිටින්නේ රාජ්‍යයේ තීරණ ගැනීම කුමන හෝ එක් ආගමක ඉගැන්වීම්, විශ්වාස සහ මතවාද වල බලපෑමට යටත් නො කළ යුතු බවයි.

සැබෑ ලෙස ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යවස්ථාවක්, සැබෑ සාමය සහ ප‍්‍රතිසන්ධානය ගොඩ නැඟිය හැක්කේ සැමට සමානාත්මතාව සහ යුක්තිය, අන්‍යෝන්‍ය ගරුත්වය, සියලු පුරවැසියන් එක හා සමාන කොටස්කරුවන් ලෙස සැලකීම යනාදී ප‍්‍රතිපත්ති මත මිස අසමානත්වය මත නොවේ. රාජ්‍යය අනාගමික ලෙස ප්‍රකාශ කරන්නට ව්‍යවස්ථාව අපොහොසත් වීම අසමානතාව පිළිබඳ අනෙකුත් සියලු කරුණු නිරාකරණය කළ නො හැකි අන්දමට බලපාන කරුණක් ලෙස සලකන්නට සිංහල බෞද්ධ නොවන ජන කොටස්, විශේෂයෙන් දෙමළ ජනයා පෙලඹීමට ඉඩ තිබේ. ව්‍යවස්ථාවෙන් රාජ්‍යය තුළ බුද්ධාගමට ප‍්‍රමුඛතාව දීම යන අදහස යුද්ධ සමය තුළ අත්දැකීම් පසුබිමෙහි රාජ්‍යය මිලිටරි කරණය සමඟ බුද්ධාගම බැඳී ඇත යන්න සමඟ ඇති සම්බන්ධය යළි යළිත් මතු වීම මෙහි දී වැළැක්විය නො හැකි වනු ඇත.