Category Archives: පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය

පශ්චාත් නූතනවාදය සහ ‘ජන්ක්’ බුද්ධිමතුන් – නලින් ස්වාරිස්

නලින් ස්වාරිස්
නලින් ස්වාරිස්

කොළඹ උපත ලද ආචාර්ය නලින් ස්වාරිස් ශාන්ත බෙනඩික්ට් විද්‍යාලයේ සහ ඉන්දියාවේ අධ්‍යාපනය ලබා කතෝලික පූජකත්වයට ඇතුලත්ව කලක් සේවය කර ඉන් ඉවත් වී විදේශ ගත විය. නෙදර්ලන්තයේ දී සමාජ කටයුතු පිළිබඳ සහ තුලනාත්මක ආගම් පිළිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධි දෙකක් ලබා ගත් ඔහු ඉන් එකක් කුම් ලවුඩේ (cum laude) නම් ගෞරව සම්මානය සහිතව ලැබීය. ඔහු උට්‍රෙච්ට් විශ්ව විද්‍යාලයට ඉදිරිපත් කළ මානව විමුක්තිය සඳහා බුදුන්ගේ මග (The Buddha’s Way to Human Liberation) නම් නිබන්ධයට ද දර්ශනශූරී උපාධිය පිරිනමන ලද්දේ කුම් ලවුඩේ ගෞරව සම්මානය සහිතවය. ඔහු එම විශ්ව විද්‍යාලයේ ආගමික හා දර්ශන අංශයේ කථිකාචාර්යවරයෙක් වශයෙන් සේවය කලේය. ග්‍රීක, ලතින්, ප්‍රංශ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂා පිළිබඳ මනා නිපුණයෙකු වූ ඔහු බටහිර මෙන්ම පෙරදිග දර්ශනයන් පිළිබඳ විශාරදත්වයක් පල කලේය.

කලක් මාක්ස්වාදියෙකු වූ ඔහු විජය කුමාරතුංග සමග ශ්‍රි ලංකා මහජන පක්ෂයේ දේශපාලන ක්‍රියාකාරීත්වයට එක්විය. මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරිකයෙකු මෙන්ම එක්සත් ජාතීන්ට ද උපදේශකයෙකු වීය. සිංහලෙන් මෙන්ම ඉංග්‍රීසියෙන් ද සමාජ, දේශපාලන හා සංස්කෘතික කරුණු අරභයා ඔහු විචාරශීලී මැදිහත්වීමක් කල අතර පශ්චාත් ව්‍යුහවාදී අදහස් සිංහලෙන් හඳුන්වාදීමේදී පුරෝගාමී විය.පසුගිය කාලයේ විශ්ව විද්‍යාල තුළ මෙන්ම ඉන් පිටතද බොහෝ කණ්ඩායම් ඔහු සහ ඔහුගේ දැනුම හඹා පැමිණි අතර “එක්ස්” කණ්ඩායම ඔහු ඔවුන්ගේ ශ්‍රේෂ්ඨ ගුරුවරයා යැයි වරක් තම සඟරාවක දැක්වීය.

එක්ස් කණ්ඩායම 1997 ඔක්තෝබර් මාතොට කලාපයේ නලින් ස්වාරිස් හඳුන්වා දුන් ආකාරය
එක්ස් කණ්ඩායම 1997 ඔක්තෝබර් මාතොට කලාපයේ නලින් ස්වාරිස් හඳුන්වා දුන් ආකාරය

අප පහත යළි පළ කරන්නේ 2003 මැයි 28 වෙනි දින දිනමිණ පුවත්පතේ පලවූ නලින් ස්වාරිස් සමග ශෂී ප්‍රභාත් රණසිංහ කල සම්මුඛ සාකච්ඡාවකි.

පශ්චාත් නූතනවාදය සහ ‘ජන්ක්’ බුද්ධිමතුන් – නලින් ස්වාරිස්

ශෂී ප්‍රභාත් රණසිංහ (මම) :

වර්තමාන සමාජ සාහිත්‍ය සම්භාෂණය තුළ උණ හෙම්බිරිස්සාව මෙන් කතිකා කෙරෙන “පශ්චාත් නූතනවාදය” කසායක අනුපාන ගානට අද පත් වී තිබෙනවා. ඒත් ලංකාවේ ඇතැම් බුද්ධිමතුන් කියන්නේ ලංකාවේ උපන් පශ්චාත් නූතනවාදී යෝධ පැටියා තිඹිරිගෙයිම මිය ගිය බවයි. ශ්‍රී ලංකාවට පශ්චාත් නූතනවාදය හඳුන්වා දීමට පුරෝගාමී වූ ඔබ මේ පිළිබඳ දරන අදහස පැහැදිලි කලොත්?

නලින්:

අප පශ්චාත් නූතනවාදය හැදෑරිය යුත්තේ එය අවිචාරවත් ලෙස අනුකරණය කිරීම සඳහා හෝ එය හුදු විලාසිතාවක් බවට පත් කර ගැනීම සඳහා හෝ නොවෙයි. පශ්චාත් නූතනවාදය හා සම්බන්ධ ඇතැම් අංග ලක්ෂණ හා විශ්වාස අපගේ සංස්කෘතියට හා චින්තන රටාවන්ට කොයිතරම් දුරට ගැළැපේ ද යන්න මුළින්ම අප සිතා බැලිය යුතුයි. ඇතැම් ඒවා අපේ සංස්කෘතිය හා චින්තන රටා තුලනාත්මක පදනමක පිහිටා අවලෝකනය කිරීමට අනුබලයක් වීමටත් පුළුවන්. කවුරු කොහොම කිව්වත් මේ විචාරවාදය විචාර පූර්වකව විමසීම අපගේ යුතුකමක්. එක්දහස් නමසිය අසූ ගණන්වලත් අනූගණන් වලත් පශ්චාත් නූතනවාද ලොව පුරා බුද්ධිමතුන් අතර ඉතා සීඝ්‍රයෙන් පැතිරී ගියා. නමුත් අද එහි ප්‍රභාව කෙමෙන් අඩු වෙමින් පවතිනවා‍. වෙනත් විචාරවාද වගේම පශ්චාත් නූතනවාදයත් තව දශක දෙකකින් පමණ මැකී යාමටත් ඉඩ තියෙනවා. ඒත් අප අවට ඇති ලෝකයත්, සත්තාවත් අවබෝධ කරගැනීමට දරන ලද පරිශ්‍රමයක් ලෙස එය විමර්ෂණයට ලක් කිරී‍මෙන් අපගේ විචාර බුද්ධිය පුළුල් කර ගත හැකියි.

Modern යන වචනය Modo යන ලතින් වචනයෙන් එන්නකි. එහි තේරුම Just Now “මේ දැන්” නැතිනම් “තත්කාලීන” යන්නයි. ඒ අනුව තත්කාලීන යන අර්ථයට “නවීන” හා “ප්‍රගතිශීලී” යන අර්ථයන් ලැබුනේ බටහිර ව්‍යවහාරය තුළින්.

“නවීන” හා “ප්‍රගතිශීලී” යන යන අදහස් ඇති වන්නේ 18 වන ශතවර්ෂයේදී ඇතිවන ප්‍රබුද්ධත්වයේ යුගයත් (Enlightenment) සමඟය. ශතවර්ෂ ගණනාවක් මුළුල්ලේ යුරෝපය, කතෝලික ප්‍රොතෙස්තන්ත්‍ර ආදී වශයෙන් ආගමිකව බෙදී බයිබලයේ “නියම අර්ථයත්” දෙවියන්ගේ “නියම අයිතිකරුවන්” උදෙසා දරුණු ලෙස සටන් වැදුනා. මේ ලේ වැගිරීම් මැද එකල සිටි බුද්ධිමතුන්ට ක්‍රිස්තියානි නිධානය හා උරුමයන් මෙන් එහි වටිනා සාරධර්ම රැක ගත හැක්කේ කෙසේද යන ගැටලුව මතු වුනා. මෙහිදී අන්ධානුකරණයෙන් ආගමික වත්පිළිවෙත් වලට පදනම් වූ විශ්වීය සදාචාරික මගක් ගැනීම ඊට ඔවුන්ගේ පිළිතුර වුනා. මේ විශ්වීය සදාචාරය ඓතිහාසිකව විකාශණය වූයේ බටහිර ශිෂ්ටත්වය පෙරටුකොට ගෙනයි. බටහිර ශිෂ්ටත්වය නොකඩවා ඉතිහාසය තුළ යුගයෙන් යුගය පරිණාමය වෙමින් පැමිණ බටහිර හා බටහිර නොවන සමාජ අතර එක්තරා බෙදීමක් ඇති කලා. මෙහිදී බටහිර “නවීනය”, “ප්‍රගතිශීලීය” යන්නත්, බටහිර නොවන සමාජ “සම්ප්‍රදායික” හා “ගතිකත්වයෙන්” තොර ඒවා ලෙසටත් වර්ග කෙරුණා.

එහෙයින් සෙ‍සු ලෝකය ශිෂ්ට කර ඔවුනට නව ජිවනයක් සළසා දීමේ ව්‍යාපෘතිය බටහිර භාර ගත්තා පමණක් නොව යුරෝපයේ යටත් විජිත ව්‍යාපාරය සාධාරණීකරණයට ද අවස්ථාවක් එමඟින් සැලසුනා.

මේ ලෙසින් “නවීන” හා “ප්‍රගතිශීලී” ගමනක් යාමට විසිවෙනි ශතවර්ෂයට පය තැබුවේ එය ශිෂ්ටත්වයේ හිනිපෙත්තටම යන රන් යුගයක ආරම්භයක් යන බලාපොරොත්තුව ද විශ්වාසය ද කැටුවයි. නමුත් “රන් යුගයට” පය තැබූ සැනින් පළවැනි ලෝක මහා සංග්‍රාමය ඇති වී මිලියන ගණන් ජනයා මරා දැමුනා. ඉන් දශක දෙකක් ඉකුත් වීමට මත්තෙන් දෙවන මහා ලෝක සංග්‍රාමය එළැඹිණි. එහිදී ද මිලියන ගණනක් ජනයා මරා දැමූ අතර මිලියන 8 ක ජනතාවක් (යුදෙව්වන් හා වෙනත් ජාතීන්) නට්සින් විසින් “දැනුවත් සැලසුමකට”අනුව සමූල ඝාතනය කළේ ශිෂ්ට යුරෝපයේ හදවත බඳු වූ ජර්මනියේදී. හැඟීම් විරහිතව විචාරශීලී ආකෘතියකින් මෙසේ ක්‍රියා කිරීමෙන් විචාරශීලී බටහිර පුරුෂයාගේ ශිෂ්ටත්වය ඇතිකිරීමේ ව්‍යාපෘතිය සහමුලින්ම කඩා වැටුණා. ශිෂ්ටත්වය මැනීමේ මිම්ම ලෙස “බටහිර ශිෂ්ටත්වය” එනම් තමාව පූර්වාදර්ශයට ගත යුතු යයි පුරසාරම් දෙඩූ අභිමානය දෙදරා වැටුණි. ප්‍රගතිශීලී නවින ගමන වෙනුවට මානව වර්ගය ඉතා ම්ලේච්ඡ ප්‍රාථමික අවගමනයකට පසු බැස්සවූ නූතනත්වයේ ව්‍යාපෘතිය මුළුමනින්ම අර්බුදයට පත් වුනා. මේ බටහිර ශිෂ්ටත්වය තුළ තිබූ අර්බුදය පශ්චාත් නූතනවාදී තත්ත්වයයි. කෙටියෙන් කියතොිත් නිදහස් විචාරශීලී බටහිර (සුදු) පුරුෂයාගේ ශිෂ්ටත්වය කරා යන (නවීන ප්‍රගතිශීලී) ඓතිහාසික ව්‍යාපෘතිය කඩා වැටීම “පශ්චාත් නූතනවාදී” තත්ත්වයයි.

එදා හිටපු බුද්ධිමතුන් අන්ධ විශ්වාසවල පිහිටාගෙන සාරධර්ම ස්ථාපිත කරන්න උත්සාහ කළා. නමුත් විචාර බුද්ධියෙන් මෙය සාර්ථකව ඉටු කලේ බුදුන්වහන්සේ විතරයි. මේ නිසා අපගේ අරමුණ විය යුත්තේ පශ්චාත් නූතනවාදය විචාරාත්මක විශ්ලේෂණයකට ලක් කිරීම විනා එය අන්ධ භක්තියකින් යුතුව පිළි ගැනීම නොවෙයි. පශ්චාත් නූතනවාදය යන වචනයට වඩා මෙය පශ්චාත් නූතන තත්ත්වය යනුවෙන් අර්ථකථනය කිරීමට මා කැමතියි‍. Continue reading පශ්චාත් නූතනවාදය සහ ‘ජන්ක්’ බුද්ධිමතුන් – නලින් ස්වාරිස්

Advertisements

නූතනත්වයට ගැට ගැසුණු දේශපාලනයක හැඩරුව – නූතනත්වය සහ ලාංකීය සමාජ, දේශපාලන කතිකාව – “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය” – දෙවැනි කොටස

අප පහත පළ කරන්නේ සුනන්ද දේශප්‍රිය සහ කේ. ඩබ්ලිවු. ජනරංජන සංස්කරණය කළ බලය සඟරාවේ 2002 අගෝස්තු කලාපයෙන් ඇරඹී කොටස් කිහිපයකින් පළ කෙරුණු, කුමුදු කුසුම් කුමාර විසින් රචිත “නූතනත්වය සහ ලාංකීය සමාජ, දේශපාලන කතිකාව“ නමැති දීර්ඝ ලිපියේ “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය”ට අදාළ දෙවැනි කොටසයි. මෙම ලිපියෙහි ලා ලිබරල්වාදය, මාක්ස්වාදය, ගුණදාස අමරසේකරයන්ගේ ජාතික චින්තනය සහ “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය” නූතනත්වයට පදනම් වන සංකල්පීකරණයන් මුල් කොට ගෙන ගොඩ නැඟී ඇත්තේ කෙසේදැයි විග්‍රහ කරන්නට උත්සාහයක් ගන්නා ලදී. 2001 ජනවාරි මස ලංඩන් සඟරාවේ පළමු කලාපය නිකුත් කිරීම වෙනුවෙන් එක්ස් කණ්ඩායම පැවැත්වූ රැස්වීමේදී ආරාධිත දේශනය වශයෙන් කුමුදු කුසුම් කුමාර ඉදිරිපත් කළේ මෙම අදහස්ය. ඉතින්, මෙම ලිපි කොටස් කියවා එම සම්බන්ධය ගැන ඔබේ ස්වාධීන මතය සම්පාදනය කර ගැනීමට අපි ඔබට ඉඩ හරිමු.

නූතනත්වයට ගැට ගැසුණු දේශපාලනයක හැඩරුව
– නූතනත්වය සහ ලාංකීය සමාජ, දේශපාලන කතිකාව – “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය” – දෙවැනි කොටස
මෙම ලිපියේ පළමු කොටසින් මා කරුණු ඉදිරිපත් කළේ වර්තමාන ලාංකික සමාජ-දේශපාලන කතිකාවේ ප්‍රධාන හා උප ධාරාවන් වශයෙන් මා හඳුනා ගත් නව-ලිබරල්වාදය, ජාතික චින්තනය, මාක්ස්වාදය හා පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදය යන කතිකාවන් හතරම, ලෝකය පිළිබඳව තම අවබෝධය සම්පාදනය කර ගන්නේ නූතන-පූර්ව නූතන යන අන්‍යොන්‍ය වශයෙන් බැහැර කෙරෙන ප්‍රතිපක්ෂයන්ට අදාළවය, යන මගේ යෝජනාව පැහැදිළි කරන්නටය. ලිපියේ මෙම දෙවන කොටසින් මා අරමුණු කරන්නේ මෙලෙස නූතනත්වයට පක්ෂව හෝ ප්‍රතිපක්ෂව මෙම කතිකාවන් තුළ කෙරෙන න්‍යාය ගැන්වීම්වලින්, මානව ලෝකය හා එහි ක්‍රියාකාරකම් පිළිබඳව ගම්‍ය කෙරෙන විවිධ ආස්ථානයන් පිළිබඳව මගේ අර්ථකථනයන් ඉදිරිපත් කරන්නට ය.

ලංකාව සම්ප්‍රදායික හෝ පූර්ව-නූතන සමාජයක සිට නවීකරණය වූ නූතන සමාජයක් දක්වා යන ගමනේ සංක්‍රාන්ති යුගයක සිටින්නේය යන ලිබරල්වාදී අදහසට මාක්ස්වාදී මෙන්ම “පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීනුත්” පොදුවේ ගත් කළ එකඟ වන බව මම කලින් සඳහන් කළෙමි. මෙයින් ගම්‍ය කෙරෙන අදහස නම්, ප්‍රගතිය, වෙනස් වීම, විපර්යාසය, පසුගාමීත්වයේ සිට ඉදිරිගාමීත්වය දක්වා, ඌන සංවර්ධනයේ සිට සංවර්ධනය දක්වා හෝ පූර්ව-නූතන තත්ත්වයේ සිට නූතන තත්ත්වය දක්වා වන ඒක රේඛීය මාවතක් ඔස්සේ ලොව විවිධ සමාජයන් සියල්ල පරිණාමය වෙමින් සිටින්නේය යන්නයි. මා කරන මෙම හඳුනා ගැනීමට අදාළ සංකල්පීකරණය පශ්චාත් ව්‍යූහවාදය හරහා ලොව ප්‍රචලිත කෙරුනකි. ඒ අනුව දැන් මහා ආඛ්‍යාන නමින් හැඳින්වෙන, ඉහත ආකාරයේ න්‍යාය ගැන්වීම්වලට අනුව, ලිබරල්වාදය සළකන්නේ, බූර්ෂුවා-ලිබරල්වාදය මානව සාමාජීය පරිණාමයේ කෙළවර සටහන් කරන බවයි. හේගල් අනුකරණයේ දිළිඳු උත්සාහයක යෙදෙන ෆ්‍රැන්සිස් ෆුකුයාමා මහත් වෑයමෙන් මවාගත් සාඩම්බරභාවයකින් යුතුව ඉතිහාසයේ අවසානය ළඟාවී ඇතැයි ප්‍රකාශ කරන්නේ, ඉහත අදහසම පළ කරන්නටය.

ලිබරල්වාදීන්ට අනුව එවැනි ඒක රේඛීය සංවර්ධනයක් සඳහා වන වඩාත්ම පරිණාමය වූ ආකෘතිය අපට ඉදිරිපත් කරන්නේ වඩාත්ම දියුණු, සමෘද්ධිමත්, ධනවාදී රටවල් ය. අනිකුත් සියලුම රටවල් ඒ පසුපසින් පහළට බසින පිළිවෙළට ධූරාවලී ගතවෙයි. ඒ අනුව කාලයෙන් කාලයට මෙම රටවල්, අඩු-සංවර්ධිත රටවල්, මැද ආදායම් ලබන රටවල්, අලුතින් කාර්මීකරණය කෙරෙන රටවල්, සංවර්ධනය වෙමින් පවත්නා රටවල්, ඌන සංවර්ධිත රටවල් යනාදී විවිධ ස්වරූපයෙන් ප්‍රවර්ග ගත කෙරෙයි.

කල් තබා නියම කරන අවසානයකට අනුව දිග හැරෙමින් පවත්නා ඉතිහාසයක්, අපගේ උදාහරණයේදී නම් නවීකරණය හෝ ධනවාදී සංවර්ධනය පිළිබඳ එබඳු සාධ්‍යතාවාදයක් (Teleology) දකින්නේ, ආර්ථික පද්ධතීන් හි ඇතිවන වෙනස්කම්, උදාහරණයක් දක්වතොත්, ධනවාදයේ සංවර්ධනය විසින් මානව ඉතිහාසය තීන්දුවන බවකි.

ආර්ථික සංවිධානයක් වශයෙන් ධනවාදයේ ඇති ස්වරූපයත්, එවැනි කුමන හෝ අධිපති ආර්ථික සංවිධානයක් යටතේ මානවයන් විවිධාකාරයෙන් කටයුතු කරන්නේ මන්ද යන්නත් වෙන් කොට හඳුනාගන්නට අපොහොසත් වීමෙන්, එවැනි න්‍යාය ගැන්වීම් ඉතිහාසය තුළ මානව ක්‍රියාකාරීත්වය නොසළකා හරින හෙයින්, ඉතිහාසයෙන් මානව ක්‍රියාකාරිකයා බැහැර කරයි.

මාක්ස්වාදීන් ද, “පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීන්” ද ඉතිහාසය නොවැලැක්විය හැකි ලෙස පූර්ව-නූතන-තත්ත්වයේ සිට නූතන තත්ත්වය දක්වා දිග හැරෙමින් පවතින්නේය යන්න සහ නවීකරණය එනිසාම ප්‍රගතිශීලීය, යන ලිබරල් දෘෂ්ටිය සමඟ විවිධාකාරයෙන් එකඟ වෙති. ඉතිහාසයීය අවධි තුළින් වර්ධනය වීමේ හේගල්ගේ අදහස ගෙන මාක්ස් ඉදිරිපත් කළ ලොව පිළිබඳ ඓතිහාසිකත්වවාදී අවබෝධය මෙම එකඟ වීමට පදනම සපයයි. තමන්, ලිබරල්වාදීන් මෙන් නොව, නූතනත්වය යටතේ ඇතිවන ධනවාදය ඉතිහාසයේ අවසානය යැයි විශ්වාස නොකරන මොවුහු, එය පරිණාමයේ තවත් හුදු එක් අවධියක් ලෙස දකිති. ඒ අනුව පරිණාමය සිදු වන්නේ, ජීවිතයේ සියලු පැතිමානයන්ගේ සමානාත්මතාව රජයන සමාජයක් කරාය. මේ අනුව මොවුන්‍ට අනුවද, ඉතිහාසය අවසානයක් කරා ගමන් කරමින් පවතී. එකම වෙනස, මෙවර ඉතිහාසය කෙළවර වන්නේ, මොවුන්ගේ සිතැඟි පරිදි ගොඩනගන සමාජ-ක්‍රමයකිනි. ලිබරල්වාදයේ මෙන් ධනවාදී සමාජයෙන් නොවේ. එපමනක් නොව, සමාජවාදය පන්ති රහිත කොමියුනිස්ට් යුගයක් කරා පරිණාමය වී රාජ්‍යය ද අහෝසි වී යන්නේය. මෙයින් කියැවෙන්නේ දේශපාලනයට ඇති ඉඩකඩ අහෝසි වී යන බවයි. එවැනි තත්ත්වයක් තුළ, අද තම ජීවිතයම දේශපාලනයටම කැප කර සිටින අය ඉන් පසුව කුමක් කරනු ඇත්දැයි පැහැදිළි නැත. Continue reading නූතනත්වයට ගැට ගැසුණු දේශපාලනයක හැඩරුව – නූතනත්වය සහ ලාංකීය සමාජ, දේශපාලන කතිකාව – “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය” – දෙවැනි කොටස

නූතනත්වය සහ ලාංකීය සමාජ, දේශපාලන කතිකාව – “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය”

අප පහත පළ කිරීම අරඹන්නේ සුනන්ද දේශප්‍රිය සහ කේ. ඩබ්ලිවු. ජනරංජන සංස්කරණය කළ බලය සඟරාවේ 2002 අගෝස්තු කලාපයෙන් ඇරඹී කොටස් කිහිපයකින් පළ කෙරුණු, කුමුදු කුසුම් කුමාර විසින් රචිත “නූතනත්වය සහ ලාංකීය සමාජ, දේශපාලන කතිකාව“ නමැති දීර්ඝ ලිපියේ “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය”ට අදාළ කොටස් කිහිපයකි. මෙම ලිපියෙහි ලා ලිබරල්වාදය, මාක්ස්වාදය, ගුණදාස අමරසේකරයන්ගේ ජාතික චින්තනය සහ “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය” නූතනත්වයට පදනම් වන සංකල්පීකරණයන් මුල් කොට ගෙන ගොඩ නැඟී ඇත්තේ කෙසේදැයි විග්‍රහ කරන්නට උත්සාහයක් ගන්නා ලදී. 2001 ජනවාරි මස ලංඩන් සඟරාවේ පළමු කලාපය නිකුත් කිරීම වෙනුවෙන් එක්ස් කණ්ඩායම පැවැත්වූ රැස්වීමේදී ආරාධිත දේශනය වශයෙන් කුමුදු කුසුම් කුමාර ඉදිරිපත් කළේ මෙම අදහස්ය. ඉතින්, මෙම ලිපි කොටස් කියවා එම සම්බන්ධය ගැන ඔබේ ස්වාධීන මතය සම්පාදනය කර ගැනීමට අපි ඔබට ඉඩ හරිමු.

නූතනත්වය සහ ලාංකීය සමාජ, දේශපාලන කතිකාව – “පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය”
පළමු කොටස
නූතනත්වය යටතේ ලාංකීය සමාජය මුහුණ පා ඇති අත්දැකීම් වටහාගන්නට අප මෙතෙක් දරා ඇති සියලු උත්සාහයන්, අප සාමූහිකයක් ලෙසින් වර්තමානයේ අත්දකිමින් සිටින අභාග්‍යසම්පන්න තත්ත්වයෙන් ඔබ්බට අපගේ සාමූහික පරිකල්පනාව අවදි කරවන්නට දුක්මුසු ලෙස අපොහොසත් වී ඇතැයි යන අදහස, අපට නිතර අසන්නට ලැබෙයි. අපගේ වර්තමානය වටහාගත හැකිවන පරිදි අපගේ පරිකල්පනාව පුබුදුවන්නට නම්, අපගේ අර්ථ විවරණයන්‍ට කේන්ද්‍ර කොටගත යුත්තේ, නූතනත්වය යටතේ අපගේ සංකල්පීය රාමුව ගොඩ නැගුණු ආකාරය වටහා ගැනීම බව මගේ ද වැටහීමයි. මෙම ලිපියේ අරමුණ එබඳු උත්සාහයකට දායක වන පරිද්දෙන්, ලාංකීය සමාජ-දේශපාලන කතිකාව නූතනත්වයේ සංකල්පීය පද්ධතිය තුළ සිරවී ඇති ආකාරය මතුකොට ගැනීමට දැරෙන ප්‍රයත්නයකට මුල පිරීමයි.

නූතනත්වය සහ ප්‍රගතිය/පරිහානිය
මෙම ලිපියෙන් මා ඉදිරිපත් කරන මූලික ප්‍රවාදය, නූතනත්වය යටතේ ලාංකීය සමාජ-දේශපාලන කතිකාවේ කෙරෙන සියලු න්‍යාය ගැන්වීම් මෙන්ම අදාළ භාවිතාවන්ද සාමාන්‍යයෙන් ගත් කල ඒවායේ දැකිය හැකි පොදු ලක්ෂණයක් නම්, ඒවා ලෝකය අවබෝධ කරගන්නේ, නූතන සහ පූර්ව-නූතන හෝ සම්ප්‍රදායානුකූල යන අන්‍යොන්‍ය වශයෙන් බැහැර කෙරෙන ප්‍රතිපක්ෂයන්ට අදාළව වීමයි. මේ සියලු කතිකා, ලංකාවේ පවත්නා වර්තමාන තත්ත්වයන්, සාමාන්‍යයෙන් ගත් කල එක්කෝ නූතනත්වයේ ප්‍රතිඵල ලෙස දකිති. නැතහොත් නවීකරණය වී නැතිකමට, නවීකරණය අසාර්ථක වීමට හෝ එය ක්‍රියාත්මක වෙමින් ඇති ආකාරයේ අඩුවකට පවරති. ඉතින්, මෙම කතිකාවන් සියල්ලේ පොදු ආරම්භක ලක්ෂ්‍යය නූතනත්වය නම්, නූතනත්වයට පක්ෂව හෝ එරෙහිව ඒවා ගන්නා ස්ථාවරයන්ගේ කොන්දේසිවලට යටත්ව ඒවා නූතනත්වය පිළිබඳව ගොඩ නඟා ගන්නා සුවිශේෂී පර්යාලෝකයන් ආශ්‍රයෙන් එළඹෙන විග්‍රහයන් අනුව ඒවා එකිනෙකින් වෙනස් වෙයි. තවද නවීකරණයේ වේගය පිළිබඳව ඇති තම තක්සේරුව අනුවත්, නූතනත්වය යටතේ සමාජ සමානාත්මතාව පවත්වාගෙන යා යුත්තේ කෙසේද? යන්න පිළිබඳව තමන් දරන ස්ථාවරය අනුවත්, මෙම ඇතැම් කතිකාවන් එකිනෙකින් වෙනස් වෙයි. එමෙන්ම, ශ්‍රී ලංකාවේ පවත්නා වර්තමාණ තත්ත්වයන් මෙම එක් එක් කතිකාවක න්‍යාය ගැන්වීම් සහ හෝ භාවිතාව තුළ වටහා ගැනෙන්නේ කෙසේද යන්න තුළින් ඔවුන් නූතනත්වය සම්බන්ධයෙන් දරන විවිධ ස්ථාවර අනාවරණය කිරීම ද සිදුවෙයි.

“පශ්චාත්-නූතන තත්ත්වවාදය”

තම න්‍යාය ගැන්වීම්වලට මාක්ස්වාදය, ව්‍යූහවාදය සහ පශ්චාත්-ව්‍යූහවාදය වැනි න්‍යාය ධාරාවන් යොදා ගන්නා “පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීන්” නවීකරණය පිළිබඳව දරන ස්ථාවරය අතින් ලිබරල්වාදයෙන් හා මාක්ස්වාදයෙන් වෙනස් වන්නේ, ලංකාව තුළ නවීකාරක ව්‍යාපෘතිය මන්දගාමී වී ඇතැයි හෝ එහි අඩුපාඩු ඇතැයි යන්න වෙනුවට, අධ්‍යාපනය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, පවුල හා ලිංගිකත්වය වැනි ප්‍රධාන කලාපයන්හි නවීකාරක ව්‍යාපෘතිය දුක්ඛිත ආකාරයෙන් අසාර්ථක වී ඇති අතර වෙනත් කලාපයන්ට අදාළව එය ශීඝ්‍රයෙන් ක්‍රියාත්මක වෙමින් ඇතැයි, යන ස්ථාවරය ගැනීමෙනි. මේ මතයට අනුව, ලාංකික ජීවිතයේ ඇතැම් කලාපයන්හි නවීකරණය අසාර්ථකවීම, ලංකාව තුළ පැරණි, සාම්ප්‍රදායික ජීවන ආකාරයන් යටින් ඇති නවීකරණයේ බාහිර ආම්පන්න මතුපිටින් දක්නට ලැබුණද, ලංකාව තුළ නවීකරණය ඓන්ද්‍රීය ලෙස වර්ධනය නොවීමේ ප්‍රතිඵලයකි.

නමුත් අනෙක් අතට, ජනමාධ්‍ය, තොරතුරු තාක්ෂණය සහ භෞතික දියුණුව වැනි කලාපයන්හි විශේෂයෙන්ම නිදහස් ආර්ථිකය යටතේ පසුගිය දශක දෙකකට අධික කාලයක් තුළ නවීකරණය පුළුල්ව පැවතීම සහ වේගවත් වීම දකින්නට ඇත. “පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදයට” අනුව මේ තත්ත්වය ලංකාවේ භෞතික අතින් නවීකරණය වූ සහ මානසික වශයෙන් පසුගාමී හින්නෝන්මාද සමාජයක් උදා කොට ඇත. මේ නිසා ලංකාවේ මිනිසුන්ට නූතන ශරීර සහ, නවීන ලෙස භෞතික තත්ත්වයන් තුළ පූර්ව නූතන චින්තනය පවත්නා “වැඩවසම්” ඔළු ද තිබේ. ලංකාව තුළ ධනවාදය සහ නූතන සංස්ථාවන්ගේ ඓන්ද්‍රීය වර්ධනයක් ඇති නොවීමේ හේතුවෙන්, සමස්ථයම විපර්යාස ‍කෙරෙන සම්පූර්ණ නවීකාරක ව්‍යාපෘතියක ලා නායකත්වය ගන්නට දෘෂ්ටිමය වශයෙන් නවීන ධනේශ්වර ශක්තියක් නැත. එහෙයින් පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීන්ට අනුව ලංකාව අද පසුකරමින් සිටින සන්ධිස්ථානයේදී මහජනයා දේශපාලනයෙහි ලා ක්‍රියාකාරීව සහභාගි නොවීම පැහැදිලි කෙරෙන්නේ ඉහත ඔවුන් විග්‍රහ කරන සමස්ත තත්ත්වයන් විසිනි.

තවද, ඔවුනට අනුව, තීරණාත්මක ප්‍රගතිශීලී කාර්යභාරයක් ඉෂ්ට කරන අති දියුණු විද්‍යුත් මාධ්‍ය සහ “ඩිජිටල්” තාක්ෂණය, සියලු ව්‍යූහයන් කඩා බිඳ දමමින් වෙළෙඳපොළ තර්කනය යටතේ මානව සබඳතා විප්ලවීයකරණය කරමින්, මානවයන් සම්ප්‍රදායික අධිකාරවාදී සමාජ චරිතවල පාලනයෙන් සහ ඔවුන් සමාජයේ චිරස්ථායී කරමින් සිටින ව්‍යූහයන්ගෙන් නිදහස් කරමින් සිටිති. දැන් ශිෂ්‍යයන් තවදුරටත් ගුරුවරයන්ගේ අධිකාරවාදය යටතේ පීඩනයට ලක්විය යුතු නැත. ඉන් නිදහස්ව, අන්තර්ජාලයේ පිහිටෙන් වෙබ් අඩවිවලින් පොත්-පත් කියවමින්, අන්තර්ජාලයේ සාකච්ඡාවලට සහභාගී වෙමින් ස්වයං-අධ්‍යාපනය ලැබීමට සිසුනට හැකිය. වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේදී, රෝගීන්ට, වෛද්‍යවරුන්ගේ අධිකාරය යටතේ පීඩා නොවිඳ අන්තර්ජාලයෙන් වෛද්‍ය උපදෙස් ලබන්නටත්, ප්‍රතිකාර මෙන්ම බෙහෙත් හේත් ගන්නටත් හැකිය.

දැන් විද්‍යුත්-විප්ලවය නමින් හැඳින්වෙන තාක්ෂණික වර්ධනය පිළිබඳව ඉහත ප්‍රකාශිත අවබෝධය, ප්‍රබුද්ධත්ව සබුද්ධිකභාවය (Enlightenment Reason) බටහිර සමාජය හා මනස මත ඇති කළා යැයි කියනු ලබන බලපෑම පිළිබඳව නූතන අවබෝධය හා සමාන යැයි කිව හැකිය. එම අදහසට අනුව ප්‍රබුද්ධත්වයේ විචාර බුද්ධිය දෙවියන්ගේ හා රාජාධිපත්‍යයේ අධිකාරයෙන් මානවයන් නිදහස් කළ හෙයින් මානවයාට තම පූර්ණ ශක්‍යතාව සාක්ෂාත් කරගන්නට විචාර බුද්ධිය ඉඩ සලසා දෙනු ඇත.

“පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදයේ” තර්කය, අද ලංකාවේ අප අත්දකිමින් සිටින්නාක් බඳු වෙනස්කම් ප්‍රාග්ධනය ගෝලීයකරණය වන මෙම අවධියේ ධනවාදයේ “තුන්වැනි කාර්තුව” යටතේ අනිවාර්ය බවය. ගෝලීයකරණය, සියලු පූර්ව-ධනේශ්වර සබඳතා හා ව්‍යූහයන් විපර්යාස කරන හෙයින් විනාශ කරන හෙයින් හැමදෙයම, බුද්ධිමය, මිනිස් මනස හෝ අදහස්ම සහ මානව සබඳතාම පවා වෙළෙඳ භාණ්ඩ බවට හරවන හෙයින්, එය ප්‍රගතිශීලි සංසිද්ධියකි. නවීකරණය විජයග්‍රාහී ලෙසින් ඉදිරියටම ඇදෙයි. ධනවාදයේ නැගීමත් සමඟ මාක්ස් දුටු දෙයෙහි, ගම්‍යතාව පශ්චාත් නූතන තත්ත්වය යටතේ කිහිප ගුණයකින් වැඩි වී ඇත. “සියලු ඝනීභූත දේ ද්‍රව වී වාශ්ප වී යයි”. මෙපරිද්දෙන් අප ජාත්‍යන්තර ප්‍රාග්ධනයේ පරිපථයන්ට හසු වී ඇති අතර, මානව ජීවිතය වෙළෙඳ පොළ තර්කනයට යට කෙරී ඇත. මෙය සම්ප්‍රදායේ සිට නූතනත්වය දක්වා සමාජ විපර්යාසය ඉදිරියට ගෙන යන හෙයින් එහි ඇත්තේ ධනාත්මක ස්වභාවයකි.

පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදයේ මෙම තර්කනයට අනුව, නවීකරණය මානවයන් පූර්ව-නූතන ව්‍යූහයන්ගේ අධිකාරයෙන් නිදහස් කරමින් වඩා යහපත් මානව ලෝකයක් ගොඩ නගන හෙයින්, අප කුමන තත්ත්වයන් යටතේ වුව නවීකරණය කළ යුතුය. මෙම තර්කනය යටතේ, නවීකරණය අත්‍යන්තයෙන්ම ප්‍රගතිශීලීය, එහෙයින් නවීකරණයට ප්‍රතිරෝධය දක්වන්නෝ ගෝත්‍රික, සම්ප්‍රදායික, පසුගාමී හෝ පූර්ව නූතනයෝ වෙති. එහෙයින්, නව නූතන ආරම්භයකට මුල පුරනු වස් පසුගාමී වන හෙයින් සම්ප්‍රදාය විනාශකල යුතුය. සංස්කෘතිය යනු පරාජයට පත්කල යුතුව ඇති සම්ප්‍රදායයි.

පූර්ව-නූතන අගතීන්ගෙන් මිනිස් මනස නිදහස් කරන්නට විචාර බුද්ධියට හෝ තර්කනයට ඇති හැකියාව පිළිබඳව “පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීහු” විශ්වාස කරති. ලංකාවේ නූතන සමාජයක් ඓන්ද්‍රීයව වර්ධනය නොවන්නට හේතුව අප සමාජයේ විචාර බුද්ධිය නොමැති වීමත්, සංස්කෘතිය දිගින් දිගටම පැවැතීමත්ය. සංස්කෘතිය යනු මතවාදයයි, පූර්ව-විචාර බුද්ධි අවස්ථාවයි. සංස්කෘතියත්, මාතවාදයත් විචාර බුද්ධිය මගින් ජයගත් සමෘද්ධිමත්, බටහිර සමාජ හා සසඳන කල ලාංකික සමාජය තවමත් පූර්ව-විචාර බුද්ධි යුගයේ පල් වෙමින් පවතී.

එහෙයින්, නවීකරණයේ සාර්ථකත්වය රඳා පවත්නේ එය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ හැකියාව මතය. මේ සඳහා කළ යුතුව ඇත්තේ ප්‍රධාන කොටම “පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීන්” විසින් නියෝජනය කෙරෙන නවීකරණය වූ සුළු පිරිස් සහ ඔවුන්ගේ චින්තනය සදහා සමපාත වන පිරිස් එකතු වී සමාජය මත තම දෘෂ්ටිවාදිමය “හෙජමොනිය” (hegemony) නැතහොත් මතවාදී ආධිපත්‍යය පිහිටුවා නවීකාරක ව්‍යාපෘතියේ නායකත්වය තමන් අතට ගැනීම වෙයි. ඔවුන් යෝජනා කරන විසඳුම නම්, රටේ ඇති සියලුම පූර්ව-නූතන-තත්ත්වයන් මතවාදීමය වශයෙන් සහ ආයතනික වශයෙන් විනාශ කොට ඒ තැන ගන්නට සහමුළින්ම නවීකරණය කළ ඒවා ස්ථාපිත කිරීමයි. පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීන්ගේ මෙම න්‍යාය ගැන්වීම් වලට පාදක වන්නේ මානව ක්‍රියාකාරිකයෙකු නැතහොත් විෂයාසක්තයෙකු (subject) නැත, ව්‍යූහ මානවයන් යටපත් කොටගෙන ඇති අතර ලොව ක්‍රියාකාරීත්වය තීරණය කරන්නේය යන ව්‍යූහවාදී ස්ථාවරයයි. සමාජ සංසිද්ධීන් යනු ‍ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික නිර්මිකයන්ය. එහෙයින් දේශපාලනික උපාය මාර්ගය වන්නේ පවත්නා පසුගාමී කතිකා සහ සංකල්ප විසංයෝජනය කොට කතිකාව නවීකරණය කිරීමත්, “පශ්චාත්-නූතන-තත්ත්වවාදීන්” විසින් නායකත්වය දෙනු ලබන රැඩිකල් නවීකරණයේ ව්‍යාපෘතියට මතවාදී ආධිපත්‍යය පිහිටුවාලීමත්ය. මතවාදී ආධිපත්‍යය සඳහා වන තම කතිකාමය අරගලය තමන් විසින්ම හෝ තම මිත්‍ර කණ්ඩායමක් විසින් හෝ රාජ්‍ය බලය ලබා ගැනීම සඳහා කෙරෙන උත්සාහයක් සමග බද්ධ කිරීම තුළින් තමන් අපේක්ෂා කරන “සමාජ විපර්යාසය” සාක්ෂාත් කරගැනීමට මග සැලැසේ යැයි ඔවුහු විශ්වාස කරති.

(මතු සම්බන්ධයි)