Category Archives: මිඩ්ල්සෙක්ස් සරසවිය

අධ්‍යාපනය

‘නිදහස් අධ්‍යාපනය රැක ගැනීමේ’ හිස් සටන් පාඨය?: බිරිතානියේ මිඩ්ල්සෙක්ස් සරසවියේ දර්ශණ අධ්‍යයන අංශය රැකගැනීමේ ප්‍රයත්නයෙන් පාඩම්
වංගීස සුමනසේකර

ආරම්භයක් වශයෙන් අපි සියළු දෙනාට එකතු වෙන්න පුළුවන් තැනකින් මේක පටන් ගනිමු. අද අප ජීවත්වන්නේ ප්‍රාග්ධනයේ ස්වයං ක්‍රියාකාරිත්වයන් සිතාගැනීමට පවා නොහැකි ලෙස සහ මෙයට සියවස් එකහමාරකට පෙර මාක්ස් පුරෝකථනය කළ පරිදිම මේ වන විට සම්ප්‍රදායිකව ප්‍රාග්ධනයේ ක්‍රියාකාරිත්වයෙන් පරිභාහිරව තිබෙන විෂය පථයන් හා ප්‍රපංචයන් වෙත දිග හැරෙමින් සිටිනා අවධියකය යන්න පිළිබඳ විශාල විරෝධයක් නොමැති වේ යැයි සිතමි. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සැමදෙනාම වටිනාකම මැණබලන මිණුම්දණ්ඩ බවට ප්‍රාග්ධනය පත් වී ඇති අතර එහි මිණුම්දන්ඩට හසු නොවන දෙයක් වී ද, එය වටිනාකමක් නොමැති සහ එනිසාම පැවතීමට අයිතියක් නොමැති දෙයක් බවට එක් වරම පත් වේ.

මෙවැනි තර්කානුකූල තත්ත්වයක දී අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයට අත්වන ඉරණම සිතාගැනීම එතරම් අපහසු නොවේ. මිනිස් ශිෂ්ඨාචාරයේ “මිනිස්” යැයි කියාපෑහැකි යමක් වේ නම් ඒ සඳහා ප්‍රමුඛතම නිර්දේශිතයන් වන්නේ විද්‍යාව සහ කලාවයි (දර්ශණය යනු මේ දෙක අතර පවත්නා අපහසු පිහිටීමකි). අප සියළු දෙනාට එකඟවිය හැකි එනිසාම ඉතාම සාමාන්‍ය ලෙස පෙනෙන, මා ඉහත සඳහන් කළ තත්ත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මේ “මිනිස්” හදවතට වන්නේ සිය පැවැත්ම පිළිබඳ විශාල අරගලයක් කිරීමටයි. වෙනත් විදියකින් කියන්නේ නම් අද අපි ජීවත්වන්නේ අධ්‍යාපනය අවමානුශිකකරණය වීමේ ක්‍රියාවලියේ ආරම්භයේයි. අධ්‍යාපනය සම්බන්ධයෙන් ඇති වී ඇති සමකාලීන කතිකාවේ කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට අධ්‍යාපනයේ ආයතනිකගත ව්‍යුහය වන්නා වූ ශාස්ත්‍රාලය (academia) පත්වීම මේ අනුව නම්, කිසිසේත්ම, පුදුමයක් නොවේ.

මෙයට සියවස් බොහෝ ගණනකට පෙර ප්ලේටෝ සිය “ජනරජය” කෘතියේ දී කියූ පරිදි ජනරජයේ ආරක්ෂකයන්ගේ අධ්‍යාපනය සකස් විය යුත්තේ මුලින් සාහිත්‍යය හා සංගීතයෙන් ඇරඹී ගණිත ඥාණයෙන් පෝෂිතව දර්ශන විෂයයෙන් අවසන් වන පරිදිය. ශාස්ත්‍රාලය යනු මෙම ප්ලේටෝනික උරුමයේ සමකාලීන ශේෂය ලෙස ගන්නේ නම් අප අද මුහුණදෙන අර්බුදයේ සංකීර්ණතාව තේරුම් ගැනීම පහසුවේ යැයි සිතමි. අනෙක් අතට “පුද්ගලික” විශ්ව විද්‍යාල යන අපූර්ව යෙදුමෙන් හඳුන්වන ප්‍රපංචය පිළිබඳ වූ ලාංකික සංවාදයට පිවිසීමට, නැතිනම් එය නිවැරදි ලෙස සංදර්භගත කර ගැනීමට මෙය යෝග්‍ය ප්‍රවේශයකි.

මෙම සංවාදයේ අති ප්‍රධාන දුර්වලතාවයක් වන්නේ එය මුළුමනින්ම වාගේ මෙම ගෝලීය සන්දර්භයෙන් විනිර්මුක්ත වීමයි. මේ නිසා තමයි එම සංවාදයේ ප්‍රධාන ප්‍රකාශිතයන් සහ තෝල්කකරුන් විසින් එය අතිශය ගැටළුකාරී ලෙස විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුලත්වන සිසුන් සංඛ්‍යාව කේන්ද්‍ර කොට ගත් සංඛ්‍යා හරඹයකටත්, අනෙක් අතට දළ ජාතික නිශ්පාදිතයේ ප්‍රසාරණය හා සමපාත වූ අධ්‍යාපන ක්‍රමවේදයන් පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් වෙතත් ඌණනය කර තිබෙන්නේ. අක්ෂාංශ හා දේශාංශ දත්ත අනුව පෘථි‍වියේ වෙනත් තැනකට වී බිහිසුණු අධ්‍යාපන සංහාරයකට මුහුණ දී සිටින මා හට මෙම දුර්වලතාවය වඩාත් කැපී පෙනෙන්නේ යැයි සිතමි. මෙනිසාම අප ඉදිරියේ තිබුනත් හඳුනාගත් නොහැකිව තිබෙනා මේ අරුම පුදුම වස්තූන් පිළිබඳ අවබෝධය පුළුල් කිරීමට, මාගේ මේ අත්දැකීම් ලාංකික සාකච්ඡාවට එකතුකිරීමක් ලෙස සටහන් කර තැබීමට තීරණය කළෙමි.

ඔබ සමහරෙක් මේ වනවිටත් අසා තිබෙන්නේයැයි බලාපොරොත්තු වන, මේ සුවිශේෂී අත්දැකීම වන්නේ බිරිතානියේ මිඩ්ල්සෙක්ස් සරසවියේ දර්ශණ අධ්‍යයන අංශය සම්බන්ධයෙන් මතුවී ඇති ගැටළුවයි. මේ වනවිටත් මේ පිළිබඳ අසා නොමැති අය වෙනුවෙන් මේ කරුමක්කාර කතාවේ මූලික ගමන් පථය පමණක් සළකුණු කරමි. Continue reading අධ්‍යාපනය

Advertisements