Category Archives: වාස්තු විද්‍යාව

නිර්මිත පරිසරය තුළින් අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය සහ සමානතාව තහවුරු කරමු – චන්න දාස්වත්ත

‘ගෞරවය දිනාගැනීමට පෙර ගෞරවය ලබා දිය යුතුයි.’ තනි තනිව පුද්ගලයන් ලෙස හෝ ජාතික රාජ්‍යයක් ලෙස ගෞරවය සහ ඇගයීම පිළිබඳව කියවෙද්දී ඉහත කියමන නිතර නිතර භාවිතවූවකි. ජාතික රජයක් වෙනත් රටවල් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේදී පවත්වන ගෞරවනීය ස්වභාවය මත වෙනත් රටවල් තවත් රටක් පිළිබඳව දක්වන අවධානය සහ ඇගයීම තීරණය වේ. රටක් ලෙස ඔවුන් නිවැරදි යැ’යි විශ්වාස කරන අදහස් රටක සුභසිද්ධිය උදෙසා යොදවා, ඒ වෙනුවෙන් පෙනීසිටිමින්, ඒ සඳහා අවශ්‍යවන ක‍්‍රමෝපායන්හි වගකීම නොබියව දරාසිටීම පවා අන්‍යයන්ගේ ගෞරවය සහ ආදරය දිනා ගැනීමට හේතුවන සාධකයකි.

කිසියම් ජන කොට්ඨාසයක් පොදු සුභසිද්ධිය උදෙසා එක්ව ජීවත්වීමට තීරණය කරන තැනින් ජාතික රාජ්‍යයක් යන සංකල්පය දලූලයි. අවම වශයෙන් ජාතික රාජ්‍යයක් යන්නෙහි නුතන හඳුනාගැනීම එයයි. සිය කැමැත්තෙන් එවැනි සංකල්පයක් තුළ ජීවත්වීමට තෝරාගන්නා අයෙකු එවැනි සංකල්පයක් තුළ ජීවත්වීමට තීරණය කරන්නේ, ජාතික රාජ්‍යයක් තුළ එහි ජීවත්වන සියලූම ජනයාට එක හා සමාන ගෞරවාන්විත ජීවිතයක් ලබාදීමට එහි ව්‍යවස්ථාව සමාජයට බැඳී සිටින නිසායි. එනිසා එවැනි වටපිටාවක් තුළ පාලන තන්ත‍්‍රය කි‍්‍රයාවට නංවන ඕනෑම පියවරක් ‘සෑම දෙනාටම එක සමාන ගෞරවයක්’ යන අදහසෙහි සිට කි‍්‍රයාවට නැංවිය යුතුය. කිසියම් රටක් හෝ රජයක් මෙම ‘සමානතා’ සංකල්පය ඔස්සේ ගෞරවයට සහ ඇගයීමට පාත‍්‍ර වේ නම් එමඟින් නිරායාසයෙන්ම එහි ජීවත්වන ජනයාට සාධාරණයක් ඉෂ්ට කරයි. කිසියම් රටක පුරවැසියන් එකිනෙකාට ගෞරව කරන ආකාරය එම රට අනෙක් රටවල් අතර මෙන්ම රටේම පුරවැසියන්ගේ ගෞරවාදරය පවා ලැබීමට සමත් වෙයි. Continue reading නිර්මිත පරිසරය තුළින් අන්‍යෝන්‍ය ගෞරවය සහ සමානතාව තහවුරු කරමු – චන්න දාස්වත්ත

Advertisements

මිනෙත් ද සිල්වා ලංකාවේ පුරෝගාමී වාස්‌තු විද්‍යාඥවරිය

ශ්‍රී ලංකා වාස්‌තු විද්‍යාවේ කාන්තා මුද්‍රාව
ආචාර්ය නිශාන් රසාංග විඡේතුංග, වරලත් ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පී

මිනෙත් ද සිල්වා ලංකාවේ පුරෝගාමී වාස්‌තු විද්‍යාඥවරිය – දෙවැනි කොටස

vasඇයගේ ව්‍යාපෘතීන් විශ්ලේෂණයට ලක්‌ කිරීමේදී කොළඹ ග්‍රෙගරි පෙදෙසෙහි නිර්මාණය කරන්නට යෙදුණ සේනානායක නේවාසික තට්‌ටු ගොඩනැඟිල්ල (Flats) 1954-57) සහ ප්‍රංශයේ මාර්සේ (Marseille) ප්‍රදේශයේ ලෙ කෝර්බ්‍රසියර් අතින් නිර්මාණය වූ Unite d Habitation යන එම ගණයේම ගොඩනැඟිල්ල අතර සමානකම් එමටය. ඒකකය (unit) පුනරාවර්තනය ඔස්‌සේ නිර්මිත මෙම කොන්ක්‍රීට්‌ ගොඩනැඟිලි ද්විත්වයම කණු ශ්‍රේණීන් (Piloti) මත පිහිටුවා ඇත්තේ බිම් මට්‌ටම නිදහස්‌ ලෙස තබා ගැනීමේ අරමුණෙනි. මීට අමතරව ඇය අතින් බිහිවුණ තවත් නේවාසික ගොඩනැඟිල්ලකි කොළඹ බගතලේ පාරේ අයිවෝ ප්‍රනාන්දු ගොඩනැඟිල්ල (1956). කෙසේ වෙතත් පසු කාලීනව ලෙ කෝර්බ්‍රසියර් අතින් නිර්මිත Ronchamp පල්ලිය වැනි ප්‍රකාශනවාදී (expressonist) ශෛලියට බර වූ ගොඩනැඟිලි ඇය අතින් කිසිදා බිහි නොවිණි. පාරම්පරික හා නවීන ශෛලීන් අතර සාර්ථක දෙමුහුමක්‌ නිර්මාණය උදෙසා කැපවීම නිසා මෙවැනි නව්‍යත්වයක්‌ කරා යැම අත්‍යවශ්‍ය යෑයි ඇයට සිතෙන්නට ඇත. ලංකාව තුළ නිර්මාණකරණයේ යෙදීමේදී, ප්‍රබල දේශීය සංස්‌කෘතිකමය ගුණාංගවලින් තොරව සාර්ථක නිර්මාණ නොකළ හැකි බව ඇයට පසක්‌ වන්නට ඇත.

ලෙ කෝර්බ්‍රසියර් වැනි නිර්මාපකයන්ගේ ඒකකය/ ශෛලිය ගැන අවධාරණය පුනරාවර්ථනය වැනි ක්‍රමවේද ද සහ සමාජවාදී වූ අදහස්‌ ද සූක්‍ෂම ලෙස කතෝලික සමයේ දෘෂ්ටි වාදය නම් අයුරකින් අර්ථ නිරූපණයට පෙලඹිණ. මෙම අදහස්‌ උකහා ගන්නා ලද මිනෙත්ගේ නිර්මාණයන්හි ඇය එම යථාර්ථය විදහා දැක්‌වීමට උත්සාහ කළාද යන්න ගැටළුවකි. කෙසේ වෙතත් එවැනි ගුණාංග අභිභවා බුදු සමය සහ හින්දු සමය මත පදනම් වූද, එම ආභාසයන්ගෙන් පාරිසරික යෝග්‍ය භාවය, අල්පේච්ඡතාව සහ අනෙකුත් පෙරදිග සංස්‌කෘතික රාශීන්ගේ එකතුවක්‌ වූ ලක්‌දිව පාරම්පරික වාස්‌තු විද්‍යා සංස්‌කෘතියේ අවසාන ප්‍රගමණය වූ නුවර වාස්‌තු විද්‍යා ක්‍රමවේදය ඔප් නැංවීම කැපී පෙනෙයි. නිර්මාපකයාගේ අරමුණ කුමක්‌ වුවත් (විශේෂිත අරමුණක්‌ නොතිබුණත්) සුදුසු දේ මෙහිදී සිදුවූ බව යම්තාක්‌ දුරකට තර්ක කළ හැක. Continue reading මිනෙත් ද සිල්වා ලංකාවේ පුරෝගාමී වාස්‌තු විද්‍යාඥවරිය