Tag Archives: හනා ආරන්ඩ්ට්

මේසයක් තනන්නාක් මෙන් ඉතිහාසය “තැනිය” හැකි ද?

ලංකාවේ වර්ථමානයේ වැදගත්ම දේශපාලන කටයුත්ත වියයුත්තේ ජනතාව අත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කිරීම සඳහා නවලිබරල්වාදයට ප්‍රතිරෝධය දැක්වීමට කටයුතු කිරීම යැයි සිතමි.

2015 ජනවාරි 8 මහින්ද රාජපක්ෂ රෙජිමය පරාජය කොට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යළි ලබාගත්තෙමු යැයි සිතූ මෙහොතේම අපට එම ජයග්‍රහණයෙහි ඵල නෙලා ගැනීම අහිමි වූයේ කල්තබාම නවලිබරල්වාදීන් විසින් සැළසුම් කොට තිබූ පරිදි ඔවුන් දේශපාලන බලය වහා තමන් අත ගොනු කර ගත් හෙයිනි.

2019 ජනාධිපතිවරණයෙන් යළි රාජපක්ෂ ජ  බලයට ගෙනැවිත් දෙවනුව එය පරාජය කළ හැකි යැයිද එමගින් 2015 ජනවාරි 8 ව්‍යාපාරය යළි ඇරඹිය හැකි යැයිද විශ්වාස කිරීම ප්‍රකට කරන්නේ, හනා ආරන්ඩ්ට් ගේ තර්කයක් ගෙන කියන්නේ නම් නිමවන්නාගේ මානසිකත්වය (fabricators mentality) දේශපාලනයට ගෙන ඒමේ උත්හාසයකි යැයි කිව හැකිය. එය දේශපාලනයට මෙවලම්කාරී සිතීම (instrumental thinking) ගෙන ඒමකි.

ආරන්ඩ්ට් තර්ක කරන පරිදි, නිමවන්නා තමන් අරමුණු කරන දේ නිමැවීමට තමන් අත ඇති ද්‍රව්‍ය විපර්යාස කිරීම අරමුණු කරයි. අධිපතිභාවය, ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ අරමුණු වෙනුවෙන් මං කැපකිරීම, නිමැවීමේ කටයුත්තේ අත්‍යංග ගුණාංග වෙති.

“And, indeed, among the outstanding characteristics of the modern age from its beginning to our own time we find the typical attitudes of homo faber: his instrumentalization of the world, his confidence in tools and in the productivity of the maker of artificial objects; his trust in the all-comprehensive range of the means-end category, his conviction that every issue can be solved and every human motivation reduced to the principle of utility; his sovereignty, which regards everything given as material and thinks of the whole of nature as of “an immense fabric from which we can cut out whatever we want to resew it however we like”;  his equation of intelligence with ingenuity, that is, his contempt for all thought which cannot be considered to be “the first step . . . for the fabrication of artificial objects, particularly of tools to make tools, and to vary their fabrication indefinitely”; finally, his matter-of-course identification of fabrication with action.”

Hannah Arendt. The Human Condition.   p.305

ආරන්ඩ්ට් දකින පරිදි,  ක්‍රියාව (action) නැතහොත් දේශපාලනය වූ කලී බහුවිධ පුද්ගලයන් අතර ගණුදෙනු පිළිබඳ සැළකිල්ල දක්වන සංසිද්ධිය කි. නිමැවුමේ මූලධර්ම දේශපාලනයට ආදේශ කළ විට,ප්‍රචණ්ඩව සළකනු ලබනු ඇති ද්‍රව්‍ය බවට පත්වනු ඇත්තේ සහ සාධනය කිරීමට අපේක්ෂා කරන අරමුණ  වෙනුවෙන් බිලිදෙනු ඇත්තේ අන්‍ය ජනතාව යි. නිමැවුමේ මූලධර්මය දේශපාලනයට ගෙන එන තැනැත්තා සිතන්නේ  ඉතිහාසය තැනීම හරියට මේසයක් තනන්නාක් වැනි කාර්යයක් යනුවෙනි.එවැනි දේශපාලන ව්‍යාපෘතියක් මානවයන් වන අපට අප අරඹන ක්‍රියා අපට අවශ්‍ය පරිදි පාලනය කළ හැකිය යන විශ්වාසය මත පදනම් වෙයි.දේශපාලනයේදී අප මුදා හරින ක්‍රියාවන් හි ප්‍රථිඵල අපට පාලනය කළ නොහැක. මන්ද යත්, අප ආරම්භ කරන දේශපාලන ක්‍රියා අනෙකුන්ගේ ක්‍රියා සහ ප්‍රතික්‍රියාවන්හි ඵල  සමග බලාපොරොත්තු කඩවන පරිද්දෙන් පටලැවෙන හෙයිනි.අපේ ක්‍රියා මුදාහරින ක්‍රියාවලීන් අසීමිත සහ යළි හැරවිය නොහැකි වීමට ඉඩ තිබේ. (Margaret Canovan. 1992. Hannah Arendt: a reinterpretation of her political thought. Cambridge) 

මේ අනුව සළකා බලන කළ, රාජපක්ෂ රෙජිමයේ ඒකාධිකාරවාදය පරාජය කිරීමට මෙවලම්කාරී සිතීම ගෙන ඒම  තුළ රාජපක්ෂ රෙජිමයේ අනෙකා ලෙසින් තමන්මත් ඒකාධිකාරී දේශපාලනයකට යොමු වීමේ නැඹුරුවක් අපගේ දේශපාලන සිතීම තුළ තිබීම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ප්‍රථිෂ්ඨාපනය කිරීමේ අරමුණට එරහිව යයි.

2015 ජනවාරි 8 ව්‍යාපාරය යළි ඇරඹිය හැක්කේ යළි බහුජන දේශපාලනය ගොඩ නැංවීමෙනි. එනම් බහුජනතාව යළි දේශපාලනයට කැඳවීමෙනි.ඒ සඳහා නවලිබරල්වාදය අප සමස්ත සමාජය වෙලා ගෙන ඇති අයුරු පිළිබඳ විග්‍රහය අප සමාජ ගත කළ යුතු ය.

අවුරුදු 200 ක් ඉක්මවූ ඉතිහාසයක් තුළින් පැමිණ ඔබාමා ජනාධිපති කළ ඇමෙරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ඉන් අනතුරුව ජනාධිපති ලෙස පත් කළේ ට්‍රම්ප් ය. මෙය අපට සිහිපත් කළ යුත්තේ නිදහස,ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ සමාජ සාධාරණය වෙනුවෙන් වන අරගලය වරක් දිනා සදාකාලයටම නොවෙනස්ව පවත්වා ගෙන යා හැකි, එක් ජයග්‍රහණයකින් කෙළවර වන ව්‍යාපෘතියක් නොවන බවය. එමෙන්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු කුමක්ද? යන්න පිළිබඳ අලුතින් සිතීමට ද දැන් කාලය පැමිණ ඇති බවය.

– කුමුදු

Advertisements

ජාතික අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියක් සැකසීමට යෝජනා – ‘කතිකා‘ අධ්‍යයන කවය

පාසලේ කෘත්‍යය ලෝකය කෙබඳු ද යන්න දරුවන්ට ඉගැන්වීමයි, නොඑසේව ජීවත්වීමේ කලාව පිළිබඳ ඔවුනට උපදෙස්දීම නොවේ.
හනා ආරන්ඩ්ට්

නූතන අධ්‍යාපනය සැලසුම් කොට ඇත්තේ ගණකාධිකරණ කාර්යාලයේ සහ කර්මාන්තශාලාවේ අපේ තැන ගන්නට අප ගළප්පන පරිද්දෙනි; සැබෑ සංස්කෘතියක් ‘කරන්නට තරම් වටින්නේ කුමන ආකාරයේ වැඩද? ‘ (යනුවෙන්) අසන්නට සමත් මිනිසුන් වර්ගයක් බෝ කරයි.

ආනන්ද කුමාරස්වාමි

(පණ්ඩුක කරුණානායක ලියූ “The University and Society: To Tango or Not?” , The island 2007/08/08/ ලිපියේ උපුටා දක්වා ඇති පරිදි)

අධ්‍යාපනය, ආර්ථික වර්ධනය සහ රැකියා පුහුණුව

ජාතික අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියක්, ඉන් ලාංකේය ජාතියේ අනාගතය කෙරෙහි කරන බලපෑම කෙරෙහි බලවත් අවධානය යොමු කළ යුතුය.

වත්මනෙහි අධ්‍යාපනය ආර්ථික වර්ධනය සඳහා සහ එනිසා නව පරපුර රැකියාවලට පුහුණු කිරීම උදෙසා යොමු විය යුතු යැයි ඉමහත් බලපෑමක් තිබේ.

අධ්‍යාපනය, ආර්ථික වර්ධනයට සහ රැකියා පුහුණුවට තනිකරම ගැට ගැසීම, ජාතියේ අනාගතය බලවත් අවදානමකට ලක් කරනු ඇත.

නව පරපුර, රැකියාවන්ට යොමු කිරීමට අවශ්‍ය පුහුණුව ලබාදීම වත්මන් සමාජයේ එක් අවශ්‍යතාවකි.

කෙටිකාලීන දේශපාලන අරමුණුවලට හෝ, ආර්ථික අරමුණුවලට අධ්‍යාපනය තනිකරම ගැට නොගැසිය යුතු ය.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පොරොන්දුව සියලු දෙනාටම එක සේ උසස් මට්ටමේ අධ්‍යාපනයක් ලබා දීමයි.

වත්මනෙහි කෙරී ඇති අධ්‍යාපන ප්‍රතිසංස්කරණ, ගමන් කොට ඇත්තේ උසස් මට්ටමේ අධ්‍යාපනය ප්‍රභූ පැළැන්තියට පමණක් සීමා කෙරෙන දිශාවට ය. Continue reading ජාතික අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්තියක් සැකසීමට යෝජනා – ‘කතිකා‘ අධ්‍යයන කවය

ධර්මසේන පතිරාජ ගේ ‘ස්වරූප’: නූතනත්වය යටතේ අවශ්‍යතාවට බැඳුණු, නිදහස අහිමි මිනිසාගේ පැවැත්ම විකාරරූපී ද? -කුමුදු කුසුම් කුමාර

හැඳින්වීම

ධර්මසේන පතිරාජ ගේ ‘ස්වරූප’ මානව පැවැත්මේ පැතිකඩ ගණනාවක් අපගේ අවලෝකනයට විවෘත කරන කලාත්මක ලෙස නිමැවුණු චිත්‍රපටියකි. එය මූලිකවම නූතන ධනවාදය යටතේ මිනිසාට උදාකර ඇති පීඩාකාරිත්වය සහ ඉන් ඇතිකරන විගලිතභාවය (alienation) පිළිබඳ ය. නූතනත්වය යටතේ මානව පැවැත්මේ කොන්දේසිය අභූත ය, විකාරරූපී ය, යන්න මෙයින් යෝජනා කෙරෙයි.

මා දකින පරිදි අවසාන විග්‍රහයේදී ‘ස්වරූප’ නාභිගත වන්නේ සතෙකු බවට රූපාන්තරණය වීමේ (අ)භාග්‍යය සම්පන්න ඉරණමට මුහුණ පා සිටින කථානායකයා පිළිබඳවත් නොවේ, පවුල කෙරෙහිය, අසමත් නූතන පවුල පිළිබඳ ය. ඒ එකම වර, ‘ස්වරූප’, ආදරය කරුණාව වැනි මානව වටිනාකම් පිළිබඳ කරුණ ද අප හමුවේ මතු කරයි. එමෙන්ම, යථාව යනු කුමක් ද? අභූත, අද්භූතජනක යනු කුමක් ද? අභූතරූපී විකාරරූපී බව යථාව නොවන, යථාවෙන් බැහැර දෙයක් ද? යන ප්‍රශ්ණ අප හමුවේ නඟයි. තවද, ඒ යථාව පිළිබඳ අපගේ හැඟීම විභාග කිරීමට ඇරයුම් කරයි.

Continue reading ධර්මසේන පතිරාජ ගේ ‘ස්වරූප’: නූතනත්වය යටතේ අවශ්‍යතාවට බැඳුණු, නිදහස අහිමි මිනිසාගේ පැවැත්ම විකාරරූපී ද? -කුමුදු කුසුම් කුමාර

සාප්පු සංකීර්ණයන්ගෙන් පිරි නූතනයේ සාමූහික ජීවිතය සොයා යෑම – රෝයි ටර්නර්

පරිවර්තනය: දිමුතු සමන් වෙත්තසිංහ

“සාප්පු වලින් මිලදී ගැනීම යනු, සියල්ලම සළකා බැලූ පසුත්, තමා සහ තමා ආශා කරන අනන්‍යතාවය අතර ගණුදෙනුවක් වේ. සාමාන්‍ය වැටහීමට අනුව, සාප්පු සංකීර්ණය විශිෂ්ට ලෙසින් මහජනමය වේ – අන්තර් ක්‍රියාකාරීමය වශයෙන් කියන්නේ නම් එය මහජන ස්ථානයකි, [නමුත්] මහජන යන්න පිළිබඳ හනා ආරන්ඩ්ට් වැඩි දියුණු කරන ලද දෘඪ අර්ථයෙන් (එයට මම ඉක්මනින් හැරී එමි) වෙසෙසි කොට ගත යුතුය. මහජන ස්ථානයක් වශයෙන් සාප්පු සංකීර්ණය පිරිනමන්නේ සමාජශීලීත්වය හෝ සංවාදය නොව සමූහචාරීත්වයයි, එනම්, ජෝන් බ්‍රින්කර්හෝප් ජැක්සන් හොඳින් විස්තර කළ අංග ලක්ෂණය වන අනන්‍යතාවක අමුද්‍රව්‍ය සොයා තම පෞද්ගලික ගවේෂණයේ නිරත බොහෝ දෙනා එකවර පැමිණීමයි “ඉක්මනින් හෝ පසුව හෝ තමන්ගේ වෙන්වූ මාර්ගයන්ගේ ගමන් කරන විෂමජාතීය වූ මහජනතාවක් විසින් හවුලේ භුක්ති විඳිනු ලබන අවකාශීය අත්දැකීමක් ඉන් පිරිනැමේ.” තථ්‍ය ලෙසම දේශපාලන භූමිදර්ශනයක් ලෙසින් ගත් මහජන චතුරස්‍රයෙන් ජැක්සන් මෙය වෙසෙසි කොට දක්වයි, මෙහිදී, මහජන චතුරස්‍රය ට “පැමිණෙන්නවුන් තමන් සියල්ලන් ප්‍රජාවේ සාමාජිකයන්, වගකීම් සහිත පුරවැසියන් බව සහ කලින් කලට ඔවුන් මහජන සාකච්ඡා වලට සහභාගී වනු ඇති සහ ප්‍රජාව වෙනුවෙන් ක්‍රියාවට බසිනු ඇති බව දැනටමත් හොඳින් දන්නේය යන්න උපකල්පනය කෙරෙයි.”

Continue reading සාප්පු සංකීර්ණයන්ගෙන් පිරි නූතනයේ සාමූහික ජීවිතය සොයා යෑම – රෝයි ටර්නර්

ආදරය සහ ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය

“එෆ්.ආර්. ලීවිස් ගේ සුප්‍රසිද්ධ “ බහුජන ශිෂ්ඨාචාරය සහ සුළුතර සංස්කෘතිය” යන බෙදීමට අනුව අනුව කර්මාන්තකරණයෙන් බිහිවන බහුජන සමාජය මාධ්‍ය සහ චිත්‍රපට මහා පරිමාණයෙන් නිෂ්පාදනය කිරීම ඉල්ලා සිටියෙන් බහුජන සමාජයේ බහුජන ප්‍රේක්ෂකයන් සතුටු කිරීම සඳහා බහුජන මාධ්‍ය එක මට්ටමට සමතලා කිරීම සිදුවිය. එහිදී ප්‍රේක්ෂක සමූහයා බහුජනයා බවට පත්වීම සිදුවුණි. බහුතරය ජනමාධ්‍ය සහ චිත්‍රපට වලින් දෙන අරුත් සහ පණිවුඩ ඒ හැටියෙන්ම භාර ගනියි. ඔවුනට තමන්ට ලැබෙන පණිවිඩ සැබැවින්ම ප්‍රශ්න කිරීමට සහ තමන් ගේම විනිශ්චයන් ගොඩ නඟා ගැනීමට හැකියාවක් නොමැතිය. ලීවිස් කියා සිටියේ බහුතරයට මේ නිසා සංස්කෘතියක් නැති බවත් එය හිමි සුළුතරයකට බවත් ය.”

Continue reading ආදරය සහ ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය

“සංස්කෘතියට හොඳ මිලක් නියම කිරීම” : හුවමාරු අගය, පාරිභෝජනය සහ විනෝදාස්වාදය

හනා ආරන්ඩ්ට් ‍ගේ Crisis in Culture ලිපියෙන් උද්ධෘතයක්

අවරසිකයා විසින් පළමුව සංස්කෘතික වස්තූන් වැඩකට නැති දේ ලෙස ගර්හාවට ලක් කෙරිණි. මෙම කි‍්‍රයාදාමයේ දී සංස්කෘතික අගයන්ට සලකන ලද්දේ අන් කවර හෝ අගයයන් මෙනි, ඒවා අගයන් හැම විට ම වූ දේ වූ හුවමාරු අගයන් විය. අතින් අතට යාමේ දී ඒවා පැරණි කාසි මෙන් ගෙවී යාමට ලක් විය. සියලූ සංස්කෘතික දේට ආරම්භයේ දී විශේෂ වූ ශක්තිය අපගේ අවධානය ග‍්‍රහණයට ගෙන අප සසල කිරීමේ ශක්තිය ඒවාට නැති විය. මෙය සිදු වූ විට, ”අගයන් බාල්දු කිරීම” ගැන කතා කිරීමට මිනිස්සු පටන් ගත්හ. Continue reading “සංස්කෘතියට හොඳ මිලක් නියම කිරීම” : හුවමාරු අගය, පාරිභෝජනය සහ විනෝදාස්වාදය

මිනිසාගේ දෙවැනි මරණය: ෆින්කල්ක්‍රෝත් ගේ “මනසේ පරාජය” කෘතිය ගැන සාකච්ඡාව– (6)

මිනිසාගේ දෙවැනි මරණය
The Defeat of the Mind (මනසේ පරාජය)
The Defeat of the Mind (මනසේ පරාජය)

“මිනිසා තව දුරටත් තම භූගෝලීය සහ ඓතිහාසික සත්තාවේ එක් ආකාරයකට – එනම් වියුක්ත මානවවාදය මත පදනම් වූ යුරෝපීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ට – පමණක් සහමුලින් පළායන්නේ යැයි අපට කිව හැකිද? ශීතල යුද්ධයේ අවසානයත් සමග ඉතිහාසය අවසන් විණැයි ෆුකුයාමා ලිබරල්වාදී දේශපාලන ව්‍යාපෘතිය ලොව දේශපාලන විකාශනයේ අවසානය යැයි යෝජනා කළද අද වන විට යුරෝපීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය බටහිරමත් බරපතළ අර්බුදයකට ගමන් කොට තිබේ. ඒ අතරම යුරෝපීය නොවන ලංකාව වැනි රටක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ අපේක්ෂාවන් වත්මනෙහි යළිත් අලුත් වී තිබීම පෙන්නුම් කරන්නේ දේශපාලනක්‍රමයක් වශයෙන් යුරෝපීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය අහෝසි වී ඇතැයි තීන්දු ප්‍රකාශ කරන්නට අප ඉක්මන් නොවිය යුතු බව නොවේද? යුරෝපීය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ මූල ධර්ම කරා යළි යාමේ අභියෝගය මෙන්ම එය ගැඹුරු කිරීමත් අද ලොව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල පුරවැසි ජනතාවන් මුහුණ දී ඇති බරපතළ අභියෝගය වන්නේය.”

Continue reading මිනිසාගේ දෙවැනි මරණය: ෆින්කල්ක්‍රෝත් ගේ “මනසේ පරාජය” කෘතිය ගැන සාකච්ඡාව– (6)

‘කළ යුත්තේ කුමක් ද?’ – කුමුදු කුසුම් කුමාර

ඇරිස්ටෝටල්
ඇරිස්ටෝටල්
කළ යුත්තේ කුමක් දැයි වමේ සහෝදරවරු අසති. ඔවුන් මේ ප්‍රශ්නය නගන්නේ මෛත්‍රී-චන්ද්‍රිකා-රනිල් ජාතික ආණ්ඩුව සම්බන්ධයෙන් සහ ඉදිරියේදී අප දේශපාලනය කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳ ය. ඇතැමුන් දකින පරිදි වම කළ යුත්තේ බලයේ සිටින රජයේ ප්‍රගතිශීලී බලවේග සමග කටයුතු කිරීමය. ජනවාරි 8 දා ව්‍යාපාරයෙන් ප්‍රකාශිත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අපේක්ෂා වෙනුවෙන් තව දුරටත් පෙනී සිටීම මේ මොහොතේ වමේ දේශපාලන කටයුත්ත ලෙස ගැනීම ඇතැමුන් දකින්නේ හුදු ලිබරල්වාදී වීමක් ලෙසිනි. එය පන්ති සටන අත හැරීමක් ලෙසද ඔවුහු දකිති. පන්ති සටනට මූලිකත්වය දිය යුතු විටෙක එය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙනුවෙන් කැප කරන්නේ නම් ඉහත විවේචනය සාධාරණ විය හැකි නමුත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම ම පන්ති සටන අත් හැරීමක් වන්නේ නැත. වම-දකුණ භේදයක් අද නැතැයි ලිබරල්වාදීන් විසින් කියනු ලැබීම පුදුමයක් නොවන නමුත් වමේ යැයි කියා ගන්නා සමහරුන් ද එසේ ප්‍රකාශ කරන්නේ පංති ගැටුම පිළිබඳ අදහස තව දුරටත් වලංගු නොවන්නේය යන විශ්වාසය නිසා විය යුතුය.

වඩා වැදගත්ව අප ඇසිය යුතු කරුණ වන්නේ වත්මන් ලංකාවේ පන්ති ගැටුම කුමන ස්වරූපයක් ගනු ඇතිද? යන්නයි. ආර්ථිකයේ නව ලිබරල්වාදී පිළිවෙත වත්මන් රජය විසින්මත් තව දුරටත් ක්‍රියාත්මක කරන්නේ නම් එය සමාජයේ පංති ගැටුම් උත්සන්න කරනු ඇත. නිදහස් වෙළඳ පොළ ක්‍රමය අපේ ආර්ථිකයේ පදනම විය යුතුය යන අදහස වමෙන් ඉදිරිපත් කෙරුණා කියා සමාජ අසමානතාව ස්වභාවික ලෙස සළකා නිදහස් වෙළඳ පොළක් පිළිබඳ මවාගත් අදහසක් තුළ දියකර හැරීම අපේක්ෂා කරන දක්ෂිණාංශික ආකල්පයෙන් එය මිදෙන්නේ නැත. Continue reading ‘කළ යුත්තේ කුමක් ද?’ – කුමුදු කුසුම් කුමාර

මේ මාගේ ගමයි (1 කොටස ): රුචිය හා දේශපාලනය – කුමුදු කුසුම් කුමාර

කාන්ට්
කාන්ට්
අශෝක හඳගමගේ මේ මාගේ සඳයි සිනමා කෘතිය පිළිබඳ මෙම සාකච්ඡාවට දායක වූ මෙම ලිපි පෙළ බලය සඟරාවේ 2001- 2002 වර්ෂ වල පලවු අතර ඒවා එලෙසින්ම මෙහි පල කරමු.

x කණ්ඩායම විසින් අශෝක හඳගමගේ මේ ‘මගේ සඳයි‘ චිත‍්‍රපටය පිළිබඳව ‘අංශක බිංදුවේ සෞන්දර්ය වියමන‘ යන මැයෙන් ප‍්‍රකාශයක් කර තිබිණ (බලය, සැප්තැම්බර් 2001). එම ප‍්‍රකාශයේ හරය මා තේරුම් ගත්තේ මෙසේය. අශෝක හඳගමගේ ‘මේ මගේ සඳයි‘ සංකල්ප අගතීන්ගෙන් මිදී තැනූ චිත‍්‍රපටයකි. එනිසා, ලාංකීය ගමේ මිනිස් සබඳතා ‘පිළිබඳ ඇත්ත ඇති සැටියෙන් ඉන් නිරූපණය කෙරෙයි. මෙම ප‍්‍රකාශය ගොඩනැංවීමේදී x කණ්ඩායම පළ කරන තවත් වැදගත් මත දෙකකි. ඉන් පළමුවැන්න, ‘සෞන්දර්ය යනු මිනිසා විසින් සාමාන්‍ය ජන ජීවිතයෙන් වෙන් කොට ගොඩ නගන ලද්දකි. ‘ යන්නයි. දෙවැන්න, මෙතෙක් කල් ලාංකීය කලාකරුවන් විවිධ බටහිර සෞන්දර්ය/සිනමා න්‍යායයන් හිස දරාගෙන කලා කෘති නිර්මාණය කළ ද හඳගම ‘මේ මගේ සඳයි‘ ඒ සියල්ලෙන් මිදී නිර්මාණය කර ඇත, යන්නයි. Continue reading මේ මාගේ ගමයි (1 කොටස ): රුචිය හා දේශපාලනය – කුමුදු කුසුම් කුමාර

මහගම සේකර, පාරිභෝජනවාදය හා සංස්කෘතිය- කුමුදු කුසුම් කුමාර

“සේකර ලංකාවේ නූතන යුගයේ සිදුවෙමින් පැවතී ඇති විපර්යාසයන් – මිනිසා ගමෙන් නගරයට එන අත්දැකීම, නාගරීකරණය, කාර්මීකරණය, නිලධාරීවාදය හරහා ධනවාදය පැතිරීම, ඒ තුළ ස්වාර්ථ සාධනය, පාරිභෝජනවාදය, වැනි වාණිජ්‍යකරණය තැනී ඒම, බුර්ෂුවා නොහොත් තම සැපත පතාම කටයුතු කරන මැද පන්තික චින්තනය, ජීවන රටාව සමාජය තුළ පැතිරී යාම – යනාදිය පිළිබඳව අතිශයෙන් සංවේදීව ඒ පසුබිම තුළ සමාජීය සත්වයෙකු වශයෙන් ඒ විපර්යාසයට මැදිව ඊට හසුවී ගසාගෙන නොයන්නට තමා තුළ ඇතිවන අරගලය කවි කැඩපතක් ලෙස අප හමුවේ තබනවා. ඒ තුළ අපේ සැබෑ රූපය දකින්නට අප ජීවත්වන සමාජයේම ජන කොටස් සමාජ විෂමතාවයේ පීඩනයෙන් පරිපීඩිතව සිටීමේ, ඊට අප ඉඩ හැරීමේ ඇති ම්ලේච්ඡකම, සිතීම සඳහා අප හමුවේ තබනවා. මෙසේ වර්ධනය වන පුද්ගලවාදය, ස්වාර්ථසාධනය මුල්කරගත් බුර්ෂුවා චින්තනයත්, සමාජයේ පොදු යහපතක් පිළිබඳ අප හැම තුළ තිබිය යුතු අඩු වැඩි වශයෙන් ඇතිවන අරගලය සේකර ගවේෂණය කරනවා. ස්වාර්ථ සාධනය මතු වී, පොදු යහපත යටවීගෙන යන විට සමාජයේ ඇතිවන මිනිස් ගුණ පිරිහීම දුටු ඔහු ඒ පිළිබඳව සිතන්නට ඔහුගේ කවිය අපට පිරිනමනවා. අපට අහිමි වීගෙන යන අපේ හෘදය සාක්ෂිය ඔහු කවි කොට අපේ හදට, මනසට ඇතුළු කරනවා. තමාගේ ආත්ම ගවේෂණය තුළින් ඔහු අපේ ආත්ම ගවේෂණයට අපව කැඳවනවා. ආත්ම ගවේෂණයට මිනිසුන් තුළ ඇති හැකියාව අවදිකරනවා. මෙම ආත්ම ගවේෂණය ඇතුළු හදට හැරීමෙන් පුද්ගල විමුක්තිය පතා සමාජයෙන් අබිනික්මන් කිරීමෙන් කෙලවර වන්නක් නොවෙයි. තමාගේ සිත විමසමින් තමා හා සමාජය අතර ඇති සම්බන්ධතාවය විමසමින් කෙරෙන්නක්. වාණිජකරණය උදාවන සමාජයක සමාජ චිත්තය වසා පැතිර යන බුර්ෂුවා චින්තනය ස්වාර්ථ සාධනය පරදවා මනුෂ්‍යභාවයේ විශිෂ්ඨකම රැකගන්නට නම් ‘පොදු යහපත’ පිළිබඳ කරුණු දිගින් දිගටම සමාජ දේශපාලන කතිකාව මැදට ගෙන ආ යුතු බව සේකර තම කවියෙන් මතු කළා. Continue reading මහගම සේකර, පාරිභෝජනවාදය හා සංස්කෘතිය- කුමුදු කුසුම් කුමාර